II SA/Bd 1191/05

II SA/Bd 1191/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Włodarska
Symbol z opisem
6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi "B." S.A. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie opłaty za korzystnie ze środowiska 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz "B." S.A. w B. kwotę 2.240 zł (dwa tysiące dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją Marszałka Województwa [...] Nr [...] wydaną w dniu [...] 2005 r. ustalono dla "B." S.A. w B.: wysokość nie wniesionej opłaty za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do powietrza na dzień 8 lipca 2005 r., wysokość nie wniesionej opłaty za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza na dzień 8 lipca 2005 r., wysokość nie wniesionej opłaty z tytułu poboru wody na dzień 8 lipca 2005 r., wysokość nie wniesionej opłaty z tytułu wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi na dzień 8 lipca 2005 r. oraz wysokość nie wniesionej opłaty za składowanie odpadów na składowiskach odpadów oraz czas ich składowania w latach 1998 – 2001, na dzień 8 lipca 2005 r. W uzasadnieniu wskazano, iż zasady ponoszenia opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzania w nim zmian, należnych za okres do dnia 1 stycznia 2002 r. reguluje art. 86 ustawy z 30 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. z 1994 r., Nr 49, poz. 196 z późń. zm.) w zw. z art. 1 i 9 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 z późń. zm.). Przyjmując zatem, iż "B." S.A. w B. są jednostką organizacyjną w rozumieniu ustawy z 30 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, uznano ich obowiązek wynikający z art. 86 ust. 1 i 2 cyt. ustawy do ponoszenia opłat z tytułu gospodarczego korzystania ze środowiska i wprowadzania w nim zmian, przedstawiając szczegółowe wyliczenie poszczególnych opłat za wymienione okresy, przyjmując za podstawę tego obliczenia dane przedstawione przez stronę.
W odwołaniu z 16 sierpnia 2005 r. pełnomocnik występującej w sprawie jako strona spółki, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wstrzymanie jej wykonania, zarzucając jej bezpodstawność z uwagi na fakt dokonania zapłaty wymienionych w decyzji kwot. Powołano przy tym regulację art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005, Nr 8, poz. 60), zgodnie z którym w przypadku, gdy na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Podniesiono, że uiszczane kwoty z tytułu obciążających opłat dotyczyły poszczególnych tytułów określonych przez organ oraz stronę w piśmie [...] zawierającym określony harmonogram wpłat, zaznaczając jednocześnie, iż dokonane przelewy środków finansowych zawierały właściwe oznaczenia identyfikujące uiszczaną należność.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w rozpoznaniu wniesionego odwołania decyzją z [..]. 2005 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, przeprowadzone w I instancji postępowanie w sprawie ustalenia należnych opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska jest zgodne wymogami formalnymi, znajdując odzwierciedlenie w aktach sprawy. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 62 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa wyjaśniono, że organ prawidłowo zastosował ten przepis, ponieważ tytuły wpłat na wyciągach bankowych jak i dowody wpłat nie wskazują organowi administracji publicznej I instancji na poczet jakich opłat została dokonana konkretna wpłata.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił naruszenie art. 6, 7, 9 i 12 K.p.a., wnosząc jednocześnie o uchylenie w całości decyzji I i II instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż dokonywanie przez zobowiązanego poszczególnych wpłat wiązało się zawsze ze wskazaniem konkretnych tytułów, których dotyczyły, przez co zasadnym było zastosowanie przez organ metody zaliczania poszczególnych wpłat zgodnie z dyspozycją art. 62 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, zaznaczając jednocześnie, iż takie podejście nie doprowadziłoby do powstania wykazanej przez organ zaległości. Przyjęcie odmiennej interpretacji wynika, zdaniem skarżącej spółki, z braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało niewłaściwym naliczeniem kwot z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska, wpływając na ustalenie ostatecznej wysokości zobowiązania. Zarzucono też brak uzasadnienia dla stanowiska organu odwoławczego o braku możliwości zastosowania sposobu dokonywania zaliczeń wynikającego z art. 62 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i uznając brak nowych okoliczności i zarzutów, powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony został art. 7 K.p.a. wobec niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego wynikającego z dyrektywy przepisów art. 77 § l i art. 80 K.p.a.
Na wstępie zwrócić należy uwagę, iż jak wynika z akt sprawy, jej przedmiotem jest prawidłowość prowadzonych przez właściwy organ administracji rozliczeń z tytułu uiszczanych opłat za korzystanie ze środowiska przez jednostkę organizacyjną w rozumieniu art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z 30 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska. O ile więc bezspornym w sprawie pozostaje okoliczność obciążającego skarżącą spółkę obowiązku uiszczania stosownych opłat z tytułu gospodarczego korzystania ze środowiska, to wyjaśnienia wymaga sposób prawidłowego postępowania w sprawie sposobu zaliczania wnoszonych opłat na poczet istniejącej już zaległości.
Zgodnie z mającym odpowiednie zastosowanie art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, w przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. W sytuacji więc, gdy dokonana wpłata nie pokrywa wszystkich zobowiązań podatkowych ciążących na podatniku, może on określić, na które z nich zalicza się wpłatę. Zaliczenie to dokonywane jest przede wszystkim zgodnie ze wskazaniem podatnika, jeżeli podatnik w tej kwestii się wypowiedział. Wskazanie takie może nastąpić równocześnie z wpłatą albo wcześniej, jako zapowiedź przyszłego trybu zaliczania wpłat. Wskazanie późniejsze jest bezskuteczne, ponieważ, wobec nieistnienia wypowiedzi podatnika w tej kwestii, zaliczenie z mocy prawa odpowiadać powinno zasadzie opisanej w pierwszym fragmencie art. 62 § 1 cyt. Ustawy, a więc wpłata zaliczana jest na zobowiązania według kolejności terminów płatności.
Analiza dokumentacji załączonej do akt niniejszej sprawy pozwala stwierdzić, że dokonywanie poszczególnych opłat przez skarżącą spółkę w drodze przelewów bankowych, oparte było na każdorazowym oznaczaniu przekazywanej wpłaty odpowiednim symbolem identyfikującym z konkretną należnością, przy czym określenia te odpowiadały tym wskazanym przez właściwe pisma organu ustalające wysokość opłat, a w części opisane zostały przez odesłanie do pisma spółki z 6 sierpnia 2003 r. nr [...] zawierającego oznaczenie sposobu zapłaty.
Fakt istnienia tytułów wpłat na wyciągach bankowych i dowodach wpłat został potwierdzony co prawda przez organ w wydanym rozstrzygnięciu, jednak odmówiono jednocześnie możliwości zakwalifikowania tej okoliczności jako wystarczającej do przyjęcia sposobu zarachowania dokonywanych wpłat zgodnie ze wskazaniami zobowiązanego. Co istotne, stanowisko powyższe nie zostało w żaden sposób umotywowane, ograniczając się do samego stwierdzenia. Nie sposób pogodzić takiego postępowania z regulacja prawną wynikającą z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami), a zwłaszcza z zasadą zawartą w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., zgodnie z którą integralną część decyzji administracyjnej stanowi jej uzasadnienie faktyczne i prawne.
Podstawową bowiem funkcją jaką spełnia kodyfikacja postępowania administracyjnego, jest ujednolicenie wymagań, którym powinno odpowiadać prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego. Jednym z takich wymogów, statuowanym przez zasadę ogólną K.p.a. – art. 7, jest obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ administracji oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Emanacją prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego jest uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, które zgodnie z dyspozycja art. 107 § 3 K.p.a. powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Tak więc uzasadnienie powinno wyjaśniać treść rozstrzygnięcia, którym w logicznym związku winny pozostawać przytoczone fakty, dowody i przepisy prawa. Wymogu tego nie spełnia ograniczenie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do konstatacji, iż organ prawidłowo zastosował przepis art. 62 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, ponieważ tytuły wpłat na wyciągach bankowych jak i dowody wpłat nie wskazują organowi administracji publicznej I instancji na poczet jakich opłat została dokonana konkretna wpłata. Skoro organ stwierdza istotną dla sprawy okoliczność, której prawidłowość ustalenia była dodatkowo przedmiotem zarzutu odwołania od decyzji I instancji, to winien w sposób wszechstronny uzasadnić, dlaczego prezentuje taki pogląd i dlaczego podnoszone przez stronę skarżącą przeciwne wnioski i dowody nie mają oparcia w rzeczywistym stanie faktycznym i prawnym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że materiał dowodowy nie został w przedmiotowej sprawie zebrany w sposób wyczerpujący, zaś stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, a tym samym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, czy rzeczywiście materiał dowodowy zebrany w sprawie uzasadnia stanowisko prawidłowości zastosowania przepisu art. 62 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa przez przyjęcie, że tytuły wpłat na wyciągach bankowych jak i dowody wpłat nie wskazują organowi administracji publicznej I instancji na poczet jakich opłat została dokonana konkretna wpłata.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 wymienionej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpiło w oparciu o art. 200 p.p.s.a.