II SA/Bd 1067/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy L. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu 21 budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie części działki ewidencyjnej o powierzchni ok. 3 ha. Wójt odmówił wydania warunków zabudowy, ponieważ analiza wykazała niespełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), tj. brak zabudowy sąsiedniej pozwalającej na określenie wymagań dla nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji i parametrów. W obszarze analizowanym dominowała zabudowa zagrodowa i tereny rolnicze, a najbliższa zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna znajdowała się w odległości ok. 450 m. SKO utrzymało decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci braku ustalenia tzw. dobrego sąsiedztwa, argumentując, że zabudowa zagrodowa jest formą zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie wszczęto po wejściu w życie nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2023 r., co oznaczało stosowanie przepisów w brzmieniu dotychczasowym w zakresie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy, a zabudowa zagrodowa nie jest tożsama z zabudową mieszkaniową jednorodzinną i nie może stanowić podstawy do kontynuacji funkcji. Planowana inwestycja 21 budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenach rolniczych, w sytuacji braku podobnej zabudowy w obszarze analizowanym, nie spełnia wymogu dobrego sąsiedztwa, gdyż stanowiłaby dominującą zabudowę i naruszałaby ład przestrzenny. Sąd powołał się na liczne orzecznictwo NSA potwierdzające tę interpretację.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady dobrego sąsiedztwa w kontekście zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na terenach rolniczych i w sąsiedztwie zabudowy zagrodowej, a także stosowanie przepisów przejściowych po nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego (nowelizacja z 2023 r.). Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa jest ugruntowana w orzecznictwie, ale wymaga analizy konkretnego obszaru analizowanego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zabudowa zagrodowa może stanowić podstawę do ustalenia warunków zabudowy dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w ramach zasady dobrego sąsiedztwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zabudowa zagrodowa nie jest tożsama z zabudową mieszkaniową jednorodzinną i nie może być uznana za kontynuację jej funkcji w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zabudowa zagrodowa, choć zawiera element mieszkalny, jest związana z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i obejmuje budynki gospodarcze/inwentarskie, podczas gdy zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna nie jest powiązana z produkcją rolną. Różnica w funkcji uniemożliwia uznanie ich za kontynuację.
Czy planowana inwestycja polegająca na budowie zespołu 21 budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie rolniczym, w sytuacji braku podobnej zabudowy w obszarze analizowanym, spełnia wymóg dobrego sąsiedztwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka inwestycja nie spełnia wymogu dobrego sąsiedztwa, ponieważ stanowiłaby dominującą zabudowę i naruszałaby ład przestrzenny.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zasada dobrego sąsiedztwa wymaga kontynuacji nie tylko funkcji, ale także parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Budowa 21 domów na terenie rolniczym, gdzie występuje zabudowa zagrodowa i pola uprawne, nie stanowi kontynuacji, lecz wprowadzenie nowej, dominującej funkcji, co jest sprzeczne z celem ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Jakie przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stosuje się do spraw wszczętych po 24 września 2023 r., a przed utratą mocy studium uwarunkowań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a u.p.z.p. w brzmieniu dotychczasowym, a nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a u.p.z.p. po zmianie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie zostało wszczęte po wejściu w życie nowelizacji z 2023 r., a zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy zmieniającej, w takich przypadkach stosuje się określone przepisy w brzmieniu dotychczasowym, co miało wpływ na ocenę spełnienia przesłanki dobrego sąsiedztwa.
Przepisy (13)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § 1 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów, formy architektonicznej, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu. Brak zabudowy sąsiedniej uniemożliwia wydanie decyzji.
u.p.z.p.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawowy akt prawny regulujący planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 60 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Organ wydający decyzję o warunkach zabudowy.
u.p.z.p. art. 59 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawa prawna decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy.
u.p.z.p. art. 61 § 5a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określenie sposobu wyznaczania obszaru analizowanego.
u.p.z.p. art. 59 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów po nowelizacji z 2023 r.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
Nowelizacja ustawy wprowadzająca zmiany w procedurze ustalania warunków zabudowy.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Szczegółowe regulacje dotyczące analizy urbanistycznej.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § 3
Definicja pojęcia 'zabudowa zagrodowa'.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zabudowy sąsiedniej pozwalającej na określenie wymagań dla nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji i parametrów. • Zabudowa zagrodowa nie jest tożsama z zabudową mieszkaniową jednorodzinną i nie może stanowić podstawy do kontynuacji funkcji. • Planowana inwestycja 21 budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie rolniczym stanowiłaby dominującą zabudowę i naruszałaby ład przestrzenny. • Niewystępowanie w obszarze analizowanym zabudowy o charakterze zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że zabudowa zagrodowa jest formą zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i obie pełnią jednakową funkcję. • Argument skarżącego, że w stanie prawnym po nowelizacji z 2023 r. należy wliczać zabudowę zagrodową do współczynnika powierzchni mieszkaniowej.
Godne uwagi sformułowania
"ani jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej, co teren inwestycji drogi publicznej nie jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu." • "zabudowa zagrodowa nie może dowodzić kontynuacji funkcji mieszkalnej jednorodzinnej na obszarze analizowanym." • "nie można uznać takiej zabudowy za kontynuację funkcji dotychczas występującej na obszarze objętym analizą." • "nie jest wystarczające spełnienie warunku kontynuacji funkcji. Uregulowany w tym przepisie warunek ma bowiem charakter złożony." • "nie uważa się za kontynuację funkcji czy też nawet za jej uzupełnienie przeznaczenie działki pod zabudowę domem mieszkalnym jednorodzinnym w przypadku, gdy na działkach sąsiednich znajduje się zabudowa zagrodowa lub sąsiedni grunt stanowią tylko działki o charakterze rolniczym." • "planowana zabudowa nie kontynuuje w żaden sposób występującego w obszarze analizowanym zagospodarowania terenu." • "nie jest uprawniona wykładnia regulacji zakreślających zasady ustalania warunków zabudowy, w oparciu o założenie, jakoby w polskim porządku prawnym ustanowiono generalnie prymat prawa do zabudowy nad innymi uprawnieniami obywatelskimi czy interesem publicznym, za którym przemawia zachowanie ładu przestrzennego."
Skład orzekający
Joanna Janiszewska - Ziołek
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Korycka
sędzia
Mariusz Pawełczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa w kontekście zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na terenach rolniczych i w sąsiedztwie zabudowy zagrodowej, a także stosowanie przepisów przejściowych po nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego (nowelizacja z 2023 r.). Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa jest ugruntowana w orzecznictwie, ale wymaga analizy konkretnego obszaru analizowanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy z interpretacją zasady dobrego sąsiedztwa przy planowaniu zabudowy mieszkaniowej na terenach o innym dotychczasowym przeznaczeniu, co jest częstym problemem w praktyce planistycznej.
“Czy można zbudować osiedle domów na polu? Sąd wyjaśnia kluczową zasadę dobrego sąsiedztwa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.