II SA/Bd 1000/04

II SA/Bd 1000/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Marzenna Linska-Wawrzon /przewodniczący/
Wojciech Jarzembski
Symbol z opisem
6046 Inne koncesje i zezwolenia
Hasła tematyczne
Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1982 nr 35 poz 230
art. 18  ust. 10  pkt 1  lit. a
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Sentencja
Dnia 2 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia WSA: Wojciech Jarzembski Asesor WSA: Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant: Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2004 roku, nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oraz piwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
II SA/Bd 1000/04
UZASADNIENIE
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2004 r. cofającą A. B. zezwolenie na sprzedaż w sklepie spożywczym "Ż." w T. przy ul. M. napojów alkoholowych zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
Kolegium wskazało, że ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w art. 18 ust. 10 określa przesłanki cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W myśl art. 18 ust. 10 pkt 1a tej ustawy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw.
Kolegium w ślad za organem I instancji ustaliło, że w dniu 9 czerwca 2004 r. w T. patrol Straży Miejskiej dokonał ujęcia dwóch osób nieletnich, które spożywały piwo marki "T.". Jako miejsce zakupu alkoholu jedna z tych osób wskazała ww. sklep "Ż.". Transakcja sprzedaży została zarejestrowana przez sklepowy system monitoringu. Fakt sprzedaży piwa nieletniemu potwierdziła także strona w odwołaniu od decyzji Prezydenta, jak również w swych zeznaniach (protokół przesłuchania strony z dnia 23 czerwca 2004 r.). Z akt sprawy wynika ponadto, że sprzedająca alkohol – E. P. w dniu 9 czerwca 2004 r. nie zażądała od dokonującej zakupu osoby nieletniej okazania dowodu tożsamości, twierdząc, że uczyniła to przy okazji wcześniejszego zakupu alkoholu przez tą osobę, przed 1 czerwca 2004 r. i wówczas osoba ta przedstawiła dowód tożsamości, z którego wynikało, że jest pełnoletnia.
Wobec powyższych ustaleń bezsporne jest według Kolegium, że w sklepie "Ż." w dniu 9 czerwca 2004 r. doszło do sprzedaży alkoholu nieletniemu. Jest to równoznaczne z naruszeniem zasady sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, o której mowa w art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy.
Kolegium uznało przy tym za bezzasadny podniesiony w odwołaniu zarzut, że odwołujący się nie powinien ponosić odpowiedzialności za fakt sprzedaży alkoholu nieletniemu przez ekspedientkę sklepu "Ż.", gdyż sam odwołujący nie naruszył swoim działaniem jakichkolwiek przepisów prawa. Zdaniem Kolegium to na stronie jako kierowniku sklepu, który uzyskał zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w tym punkcie, spoczywa obowiązek przestrzegania na terenie sklepu przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i nadzorowanie pod tym kątem podległego personelu pracowniczego.
Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium uznało, iż skoro strona nie stosuje się do warunków wydanego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, decyzja orzekająca o cofnięciu zezwolenia jest prawidłowa i zgodna z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy A. B. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium zarzucając jej naruszenie art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa.
W uzasadnieniu skarżący nie zaprzeczył, że doszło do jednorazowej sprzedaży butelki piwa osobie niepełnoletniej, stwierdził jednak, że w tym konkretnym przypadku nie sposób przyjąć, że na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach nie dopełnił on obowiązków nadzoru, co w konsekwencji doprowadziło do sprzedaży piwa wbrew zakazowi. Jako przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych skarżący umieścił w sklepie wszystkie wymagane prawem ogłoszenia, informował personel o zakazie sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim, a w czasie nabywania przez nieletniego mężczyznę w dniu 9 czerwca 2004 r. piwa, przebywał na zapleczu sklepu i nie widział tej transakcji. Zatem wobec niemożności przypisania skarżącemu zaniechania czynności, które zgodnie z prawem winien podjąć, orzeczenie zaskarżonej decyzji zostało oparte na niedopuszczalnej w prawie administracyjnym zasadzie ryzyka.
Zdaniem skarżącego, wprawdzie nawet jednorazowa sprzedaż napojów alkoholowych nieletniemu stanowi naruszenie zasad obrotu napojami zawartych w ustawie, ale wykładnia celowościowa, logiczna, a także gramatyczna przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi prowadzi do wniosku, że ustawodawca, mówiąc o nieprzestrzeganiu zasad obrotu napojami alkoholowymi, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim miał na myśli nie jednorazowe działanie i to niezawinione, a więc sporadyczny przypadek, ale powtarzające się zdarzenia. Logiczna interpretacja ww. przepisu ustawy wskazuje, że ustawodawca nie mógł przewidzieć tak dotkliwej i surowej sankcji w postaci cofnięcia pozwolenia na sprzedaż alkoholu za jednorazową sprzedaż alkoholu nieletniemu. Byłaby to sankcja nieadekwatna i niewspółmierna do czynu.
Ponadto według skarżącego przez sprzedaż alkoholu nieletniemu należy rozumieć świadomą sprzedaż alkoholu nieletniemu. Tymczasem w sprawie administracyjnej nie zostało ustalone, czy ekspedientka wiedziała, że sprzedaje alkohol nieletniemu, lub czy miała podejrzenie, że klient jest nieletni. Okoliczności przedmiotowej sprzedaży piwa osobie nieletniej podane przez skarżącego, wskazujące na niezawinione działanie sprawcy, nie zostały podważone w rozstrzygnięciu. Skoro zaś nie zostało ustalone, czy sprzedawczyni dokonała sprzedaży alkoholu osobie nieletniej w sposób zawiniony, to tym bardziej trudno obciążyć skarżącego odpowiedzialnością za niedopełnienie obowiązków nadzoru w zakresie przestrzegania zasad obrotu napojami alkoholowymi.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela w pełni argumentacji skarżącego.
Nie można podzielić sugerowanego w skardze poglądu, że o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych może decydować wyłącznie naruszenie zasad sprzedaży i podawania napojów alkoholowych dokonane osobiście przez skarżącego, natomiast do takiego cofnięcia nie może dojść w przypadku, kiedy owego naruszenia dokonał pracownik osoby posiadającej zezwolenie. Odpowiedzialność za nieprzestrzeganie zasad sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, skutkująca określonym w art. 18 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi cofnięciem zezwolenia na sprzedaż takich napojów nie jest odpowiedzialnością karną. Przedsiębiorca ponosi zatem odpowiedzialność także za dobór pracowników, przy pomocy których ma prowadzić działalność gospodarczą na podstawie zezwolenia, jak również za ich zachowanie niezgodne z prawnymi ograniczeniami określonymi ww. ustawą.
Zasadny jest natomiast zarzut skarżącego, iż przy ocenie, czy doszło do naruszenia określonych w ustawie zasad sprzedaży i podawania napojów alkoholowych poprzez sprzedaż napoju alkoholowego osobie nieletniej, powinna być brana pod uwagę wina osoby dokonującej takiej sprzedaży. Jeżeli bowiem odpowiedzialność wprowadzona w art. 18 ust. 10 byłaby odpowiedzialnością absolutną, tj. odpowiedzialnością wyłącznie z tytułu zaistnienia zdarzenia wymienionego w tym przepisie, bez możliwości wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy, to nieracjonalne byłoby w takim przypadku stosowanie procedury cofania zezwolenia w sytuacji, kiedy ustawodawca w tym samym artykule, w ustępie 12 przewiduje wygaśnięcie zezwolenia i to również wówczas, kiedy przedsiębiorca nie wykonał pewnej zastrzeżonej ustawą czynności (np. niezłożenie oświadczenia o którym mowa w art. 111 ust. 4 ustawy). Przyjmując zatem założenie racjonalności ustawodawcy należy uznać, że odpowiedzialność przedsiębiorcy określona w art. 18 ust. 10 zależna jest od jego winy lub winy jego podwładnych. W niniejszej sprawie skutkuje to stwierdzeniem uchybienia przez organy administracji określonemu w art. 77 § 1 Kpa obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie zbadano bowiem, czy rzeczywiście, tak jak podawał skarżący, sprzedająca alkohol została wprowadzona w błąd przez nabywcę piwa co do jego wieku.
Sąd podziela ponadto pogląd skarżącego wyrażony także w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 1998 r. (sygn. akt II SA 714/98, LEX nr 43185), że ustawodawca mówiąc o nieprzestrzeganiu zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim, miał na myśli nie jednorazowe działanie i to jeszcze niezawinione, a więc sporadyczny przypadek, ale powtarzające się zdarzenia. Aby bowiem można mówić o naruszaniu zasad, musi wystąpić co najmniej kilka zdarzeń, które można określić jako sprzeczne z ustalonymi w ustawie zasadami.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Wobec uwzględnienia całości skargi, stosownie do art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w punkcie 2 sentencji wyroku.