II SA 4863/03

II SA 4863/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak /przewodniczący/
Halina Emilia Święcicka /sprawozdawca/
Olga Żurawska-Matusiak
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spraw.) Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant Aleksandra Borowiec - Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia tłumaczem przysięgłym oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. K. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2003 r. Prezesa Sądu Okręgowego w [...], którą to decyzją odmówiono ustanowienia tłumaczem przysięgłym języka angielskiego. W uzasadnieniu swojej decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, że stosownie do § 17 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112 z późn. zm.) tłumaczem przysięgłym może zostać ustanowiona osoba, która wykaże odpowiednią znajomość języka obcego, dla którego ma być ustanowiona tłumaczem i odpowiednią umiejętność tłumaczenia. Akt ustanowienia tłumaczem przysięgłym jest dowodem uznania dla wysokiej wiedzy, dorobku zawodowego kandydata, dowodem jego ponadprzeciętnej umiejętności tłumaczenia i znajomości danego języka. Tłumacze przysięgli są osobami zaufania publicznego, ponoszącymi odpowiedzialność za sposób wykonywania urzędowych tłumaczeń. Prezes sądu w ramach uznania administracyjnego powinien wybierać spośród kandydatów tych, którzy nie tylko legitymują się dyplomem ukończenia studiów językowych, ale również posiadają umiejętność tłumaczenia na poziomie wymaganym od tłumacza przysięgłego. Sam fakt potwierdzenia odpowiednim świadectwem znajomości języka obcego, bez posługiwania się profesjonalnie tym językiem w dłuższym okresie czasu, nie zawsze prowadzi do spełnienia warunku umiejętności tłumaczenia. Pani M. K. spełnia minimum wymagań formalnych niezbędnych do ubiegania się o ustanowienie tłumaczem przysięgłym ale zbyt krótki okres, jaki upłynął od ukończenia studiów do dnia wniesienia wniosku nie może być właściwy do uzyskania odpowiedniego doświadczenia translatorskiego. Dokonywanie przekładów na potrzeby "[...]" S.A. oraz biura tłumaczeń [...] nie mogą stanowić dorobku wystarczającego do ustanowienia tłumaczem przysięgłym.
Kandydatka na tłumacza przysięgłego nie posiada doświadczenia w zakresie tłumaczeń z dziedziny prawa i administracji, co należy do podstawowych zadań tłumacza przysięgłego.
Na powyższą decyzję Pani M. K. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie podnosząc, iż decyzja Ministra Sprawiedliwości narusza art. 107 § 1 kpa poprzez powołanie w niej jedynie przepisu art. 138 § 1 kpa bez wskazania przepisów prawa materialnego. Podniesiono, iż w pouczeniu o środkach zaskarżenia nie wskazano siedziby Naczelnego Sądu Administracyjnego, co było utrudnieniem dla strony. Zarzuciła naruszenie § 17 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112 z późn. zm.). Przepis ten określa wymagania, które powinna spełnić osoba ubiegająca się o ustanowienie tłumaczem przysięgłym. Organy dwóch instancji wprowadziły dodatkowy warunek tj. wykazania posiadania ponadprzeciętnej umiejętności tłumaczenia a ten warunek nie jest wymieniony w rozporządzeniu.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż podstawą prawną podjęcia decyzji był przepis art. 138 kpa, natomiast podstawa materialnoprawna obu decyzji była taka sama, wynika to z faktu utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej decyzji a podkreślone zostało w uzasadnieniu decyzji. Pouczenie o środkach odwoławczych było odpowiednie. Podniósł, że nietrafny jest zarzut o naruszeniu przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r., rozporządzenie wprowadza wymóg odpowiedniej znajomości języka polskiego i języka obcego oraz umiejętność tłumaczenia. Ta odpowiednia znajomość języka oznacza w odniesieniu do tłumaczy przysięgłych właśnie znajomość ponadprzeciętną. Wynika to z celu ustanawiania tłumaczy przysięgłych i zostało wielokrotnie potwierdzone przez orzecznictwo NSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112 z późn. zm.) biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych, ustanawia przy sądzie okręgowym prezes tego sądu. Wymogi, jakie musi spełnić osoba ubiegająca się o ustanowienie tłumaczem przysięgłym zawarte są w § 17 tego rozporządzenia. Jednym z nich jest wykazanie przez osobę ubiegającą się o ustanowienie jej tłumaczem przysięgłym odpowiedniej znajomości języka obcego, dla którego ma być ustanowiona tłumaczem, oraz umiejętności tłumaczenia. Z kolei w § 18 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia wskazano, jakimi dokumentami ma być potwierdzona znajomość języka obcego oraz umiejętność tłumaczenia - dyplom ukończenia i uzyskania tytułu zawodowego magistra odpowiednich dla danego języka wyższych studiów filologicznych lub studiów w zakresie lingwistyki stosowanej.
Decyzja o ustanowieniu tłumaczem przysięgłym, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 1993 r. sygn. akt II SA 390/92, ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że prezes sądu okręgowego samodzielnie, w ramach uznania administracyjnego wyznaczonego granicami zawartymi w przepisie art. 7 kpa (tj. ze względu na interes społeczny i słuszny interes obywateli) jest uprawniony i zobowiązany do oceny – w świetle całokształtu okoliczności sprawy – czy ustanowienie danej osoby tłumaczem przysięgłym jest uzasadnione i celowe. Nie istnieje zatem prawny obowiązek prezesa sądu do ustanowienia tłumaczem przysięgłym nawet osoby spełniającej wymagania, o których mowa w rozporządzeniu.
Jak zasadnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ukończenie przez skarżącą wyższych studiów magisterskich na kierunku filologia w zakresie tłumaczeń w języku angielskim i niemieckim jest spełnieniem minimalnych wymagań formalnych niezbędnych do ubiegania się o ustanowienie tłumaczem przysięgłym. Przepis § 17 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych wskazuje, iż znajomość języka obcego powinna być odpowiednia. Oceny odpowiedniej znajomości języka obcego oraz umiejętności tłumaczenia w oparciu o przedłożone przez osobę ubiegającą się o ustanowienie tłumaczem przysięgłym dokonuje organ, tj. prezes sądu okręgowego w I instancji i Minister Sprawiedliwości w II instancji) mając na uwadze przepis art. 7 kpa. Jak zasadnie wskazał organ, skarżąca posiada niewielkie (około dwóch lat) doświadczenie w dokonywaniu tłumaczeń i nie posiada doświadczenia w zakresie tłumaczeń z dziedziny prawa i administracji. Do podstawowych zadań tłumacza przysięgłego należy między innymi tłumaczenie zeznań, oświadczeń i wyjaśnień osób nie znających języka polskiego a występujących w postępowaniu przed organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości, tłumaczenie dokumentów urzędowych. Trafnie podniósł Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę, że odpowiednia znajomość języka obcego, w odniesieniu do tłumaczy przysięgłych, oznacza znajomość ponadprzecietną.
Na marginesie Sąd zauważa, iż Prezes Sądu Okręgowego w [...] błędnie powołał w swojej decyzji przepis § 11 pkt 1 (?) i § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112 z późn. zm.), przepisy te nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy nie skorygował tego błędu. W ocenie Sądu nie miało to jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza, że w uzasadnieniach decyzji I instancji jak i II instancji zostały powołane właściwe przepisy prawa materialnego.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.