II SA 4560/03

II SA 4560/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Magdalena Bosakirska /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Rudnicki
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Bosakirska /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2003r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty drogowej oddala skargę
Uzasadnienie
Dnia [...] czerwca 2003r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] poddał kontroli drogowej pojazd nr rej. [...] będący własnością A.D. prowadzącego P.. W protokole stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem posiadana przez kierowcę karta siedmiodniowa była ważna do dnia [...] czerwca 2003r. do godziny 510, zaś kontrola drogowa przeprowadzona była tegoż dnia o godzinie 9 30 tj. po upływie terminu ważności karty. W protokole stwierdzono też zmniejszenie czasu odpoczynku dziennego kierowcy. Kierowca pojazdu A.M. podpisał protokół bez zastrzeżeń.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...], powołując się na art.92 ust.1 p.6 i art. 87 ust.1 oraz art. 92 ust.1 p.10 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 z 2001r. poz. 1371 z późn. zmianami/ nałożył na A.D. karę pieniężną w wysokości 4000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty drogowej i karę pieniężną 600 zł za zmniejszenie czasu wypoczynku dziennego kierowcy.
Od tej decyzji w części dotyczącej kary za brak opłaty drogowej odwołał się A.D. Wnosił o "umorzenie grzywny" za brak opłaty drogowej. Podnosił, że kierowca omyłkowo pozostawił właściwą kartę opłat w biurze firmy, zaś zabrał kartę już nieaktualną. Do odwołania dołączył kserokopię prawidłowo wypełnionej karty drogowej dobowej, zakupionej w dniu [...] czerwca 2003r. i obejmującej okres od [...] czerwca 2003r. godzina 6 10 do [...] czerwca 2003r. godzina 6 10 .
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003r. Główny Inspektor Transportu Drogowego powołując się na art.138 § 1 p.2 KPA i art.42 ust.1, art. 87 ust.1 i art.92 ust.1 oraz lp.1.4.1.załącznika do cytowanej wyżej ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym oraz art.8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 149 z 2003r. poz.1452/ a także § 2 ust.1 i 2 i § 4 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U. nr 150 z 2001r. poz. 1684/ uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i nałożył karę pieniężną w wysokości 3000 zł.
W uzasadnieniu wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił brak ważnego dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. uiszczenie opłaty następuje przez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu. Zgodnie art.87 ust.1 ustawy o transporcie drogowym kierowca jest obowiązany mieć przy sobie dowód uiszczenia opłaty drogowej. W sprawie niniejszej w chwili kontroli kierowca nie miał przy sobie aktualnej karty opłaty drogowej, zatem zasadne było nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej za brak opłaty drogowej. Organ wyjaśnił również, że w związku ze zmianą przepisów normujących wysokość kar /cytowaną wyżej ustawą z 23 lipca 2003r/, uchylił karę nałożoną w I instancji i nałożył karę niższą, przewidzianą nowymi przepisami za brak opłaty drogowej, w wysokości 3000zł.
A.D. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucał naruszenie prawa materialnego tj. art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115 z 2002r. poz. 999 z późn. zmianami/ a także przepisów prawa procesowego tj. art. 6, art.7 i art.10 KPA. W uzasadnieniu skargi podnosił, że niezgodna z art.42 Konstytucji jest regulacja wysokości kar administracyjnych za poszczególne naruszenia ustawy o transporcie drogowym w rozporządzeniu, gdyż kary mogą być nakładane tylko ustawą. Podważał również kompetencje Ministra do stopniowania społecznej szkodliwości poszczególnych naruszeń prawa i określanie wysokości kar. Podnosił, że kara jest wymierzana za nieuiszczenie opłaty zaś on opłatę prawidłowo uiścił, tylko kierowca nie posiadał przy sobie dowodu jej uiszczenia. Nieposiadanie karty opłat w pojeździe nie jest jednak karane.
Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a., Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art.13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którego siedziba znajduje się w W. sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Podnosił, że decyzja jest prawidłowa i nie narusza prawa bowiem przeprowadzenie dowodu z przedstawionej karty opłaty drogowej po dniu kontroli było spóźnione, a powoływanie się w postępowaniu odwoławczym na kartę wypełnioną przez samego przedsiębiorcę nie jest przekonywującym dowodem uiszczenia w porę opłaty. Podnosił, że strona miała możliwość udziału postępowaniu i przedstawiania wszelkich dowodów i znała cały materiał dowodowy zgromadzony przed wydaniem decyzji. Kary administracyjne mają charakter sztywny i organ nie ma możliwości żadnego ich miarkowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrolując pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.
Organy inspekcji drogowej są powołane do kontroli m.in. prawidłowego uiszczania opłat drogowych. Sposób uiszczania tych opłat precyzuje powołane w decyzjach rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. Opłaty uiszcza się poprzez nabycie karty opłaty drogowej. Podejmując przewóz przedsiębiorca powinien zaopatrzyć się w stosowną kartę i być przygotowany na fakt, iż karta ta może zostać skontrolowana. Nie stanowi usprawiedliwienia braku karty w czasie kontroli fakt, że profesjonalny kierowca zapomniał zabrać ją ze sobą w drogę. Na kierowcy spoczywa ciężar dowodu, że opłatę istotnie w porę uiścił. Przy kartach krótkoterminowych /dobowych i siedmiodniowych/, wypełnianych przez samego kierowcę takim dowodem jest tylko karta opłat znajdująca się w pojeździe w czasie kontroli. Nie stanowi dowodu prawidłowego uiszczenia opłaty drogowej przedstawiona już po kontroli xerokopia karty dobowej. Posługiwanie się takim "dokumentem" prowadziłoby wprost do obejścia przepisów o obowiązku ponoszenia opłat drogowych uiszczanych przy pomocy kart dobowych, bowiem kartę taką można wypełnić samodzielnie po kontroli za okres obejmujący czas przejazdu. Dopuszczenie możliwości dowodzenia uiszczenia opłat już po kontroli przez przedstawienie kart krótkoterminowych podważałoby całkowicie jakikolwiek sens przeprowadzania kontroli drogowej. Dlatego obowiązujące przepisy przewidują obowiązek ponoszenia opłat poprzez wykupienie karty i nakładają obowiązek posiadania jej w pojeździe. Zasadnie więc organ uznał, że nie zostało dowiedzione, iż opłata została uiszczona zgodnie z przepisami prawa. Przedsiębiorca prowadzący przewozy drogowe, jako profesjonalista, powinien zaopatrzyć się w karty drogowe przed wyruszeniem w podróż i wypełniać je w stosownych datach, tak aby cały czas mieć aktualną, wypełnioną kartę opłat. Między innymi na tym polega profesjonalizm, że nałożone obowiązki są w porę wypełniane. Skoro nie zostały wypełnione, to nałożenie kary administracyjnej nie narusza prawa. Decyzja jest więc prawidłowa.
Sąd wyjaśnia również, że zaskarżona decyzja organu II instancji oparta została na zmienionych przepisach ustawy o transporcie drogowym. Zmiana wprowadzona zastała cytowaną wyżej ustawą z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta włączyła regulacje dotyczące wysokości kar za poszczególne uchybienia do załącznika do ustawy. Wysokość kar jest więc obecnie poddana regulacji ustawowej i na tej regulacji zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. opiera się zaskarżona decyzja. Zarzut niezgodności z Konstytucją podstawy prawnej rozstrzygnięcia jest więc chybiony.
W tym stanie rzeczy skargę należy uznać za nieuzasadnioną, dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.