II SA 4157/03

II SA 4157/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak /sprawozdawca/
Maria Jagielska
Pamela Kuraś-Dębecka /przewodniczący/
Sygn. powiązane
I OSK 395/05 - Postanowienie NSA z 2005-12-22
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2004r. sprawy ze skargi G. R. na z dnia [...] września 2003r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2003 roku 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu 3. zasądza od na rzecz G. R. kwotę 670 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku nr [...] nałożył na G. R. prowadzącego Firmę Handlowo-Usługową "E." karę pieniężną w wysokości 2000.00 złotych za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 92 ust.l pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125, poz. 1371 oraz z 2002 r. nr 25, poz. 253 i nr 89, poz. 804/ w związku z lp.1.3. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115, poz. 999 i nr 236, poz. 1985/.
Po rozpoznanie odwołania G. R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2003 roku, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzja z dnia [...] września 2003 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzja organu I instancji.
Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego dla wykonywania przewozów na potrzeby własne konieczne jest posiadanie zaświadczenia, przy czym nie ma znaczenia czy wykonywanie transportu drogowego mieści się w zakresie działania przedsiębiorcy, czy też przedsiębiorca tego rodzaju działalnością się nie zajmuje. Wynika to jednoznacznie z treści art. 33 ust.l ustawy o transporcie drogowym. Przytoczony, w odwołaniu od decyzji, art. 103 ust. 3 ustawy dotyczy wyłącznie wykonywania transportu drogowego i nie obejmuje przewozów na potrzeby własne. W każdym więc przypadku wykonywania takich przewozów wymagane jest posiadanie stosownego zaświadczenia. Konsekwencją jego braku jest kara pieniężna, której wysokość wynika wprost z brzmienia lp. 1.3. załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2003 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył G. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I
instancji, zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisu art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym
Stanowiska skarżącego opiera się na tym, że w czasie ważności licencji /do [...] stycznia 2004 r./ do wykonywania transportu dla osób trzecich ma on również prawo do wykonywania przewozów na potrzeby własne. Stanowisko takie jest uzasadnione:
1. wykładnią interpretacyjną "a maiori ad minus/, zgodnie z którą z prawa
do świadczenia usług transportowych na rzecz osób trzecich wynika prawo do
dokonywania przewozu na potrzeby własne. Odmienna interpretacja prowadziłaby
do sytuacji, w której przedsiębiorca ma prawo wykonywać usługi transportowe dla
osób trzecich, czego nie może czynić na potrzeby własne,
2. przepisami prawa, które stawiają wyższe i bardziej rygorystyczne
wymagania dla uzyskania licencji dla prowadzenia transportu dla osób trzecich niż
dla wykonywania przewozów własnych. Tym samym podmiot uprawniony do
dokonywania transportu dla osób trzecich spełnia wszelkie warunki prowadzenia
przewozów na potrzeby własne,
3. przepisami prawa obowiązującymi do 1 stycznia 2002 roku, w których
nie przewidziano podziału transportu towarowego na transport dla potrzeb
własnych oraz w ramach usług dla osób trzecich. Skarżący nie może z tego tytułu
ponosić negatywnych konsekwencji.
Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do wniosku, iż podmiot, który spełnia wszelkie warunki do wykonywania zarobkowego transportu drogowego nie ma uprawnień do dokonywania przewozu dla potrzeb własnych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/.
Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji ostatecznej, stanowi integralną całość. Nie można wybiórczo odczytywać jej pojedynczych zapisów. Celem wprowadzenia jej w życie było, między innymi, zaprowadzenie porządku na drogach i zwiększenie na nich bezpieczeństwa. Z pewnością temu celowi służyło wyeliminowanie prowadzenia transportu drogowego przez podmioty przypadkowe i nieodpowiednio przygotowane. Wprowadzenie obowiązku uzyskania licencji przewozowych przez podmioty wykonujące zawodowo transport drogowy i zaświadczeń przez podmioty wykonujące go pomocniczo umożliwia realizację założonego celu.
Ustawa w art. 4 pkt 1, 2, i 3 definiuje transport drogowy. W art. 4 pkt 4 wprowadza pojęcie "przewozu na potrzeby własne". Zgodnie z jego definicją jest to przewóz niezarobkowy, wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalność gospodarczej przedsiębiorcy. Już zestawienia tych definicji wynika, zdaniem sadu, że tą "podstawową działalnością gospodarczą" obok której może być
wykonywany "przewóz na potrzeby własne", jest działalność inna niż transport drogowy. Chodzi bowiem o to, aby ten niezarobkowy transport "na potrzeby własne" poddać rygorom i kontroli dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku na drogach. Chodzi z pewnością też i o to, aby wyłączyć możliwość wykonywania nielicencjonowanego transportu na potrzeby własne. Przewozy na potrzeby własne mogą więc być wykonywane po uzyskaniu stosownego zaświadczenia. Niczemu nie służyłoby nakładanie takiego obowiązku na przedsiębiorców, którzy mają już licencje przewozowe. Oni przy okazji ich uzyskiwania podlegają już kontroli i opłatom. Stanowiska przeciwne byłoby nieracjonalne.
Słuszność powyższego stanowiska potwierdza brzmienie art. 33 ust. 1 ustawy. Przepis ten mówi wprost, że obowiązek uzyskania zaświadczenia obciąża "przedsiębiorcę prowadzącego przewozy drogowe jako działalność pomocniczą w stosunku do jego podstawowej działalności". Kto ma więc transport drogowy w profilu swej działalności i ma licencję /lub też jest w okresie przystosowawczym do jej uzyskania, przewidzianym art. 103 ust. 3 ustawy/ nie jest przedsiębiorcą prowadzącym przewozy drogowe jako działalność pomocniczą, jest to bowiem jego działalność podstawowa. Taki przedsiębiorca nie jest objęty obowiązkiem uzyskania zaświadczenia przewidzianego art. 33 ust. 3 ustawy.
Na marginesie należy zauważyć, że takie właśnie stanowisko ustawodawcy zostało doprecyzowane, już po wydaniu zaskarżonej decyzji, w nowelizacji ustawy o transporcie drogowym, dokonanej ustawą z dnia 23 lipca 2003 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych ustaw /Dz.U. nr 149 z 2003 r., poz. 1452/. W art. 33 ust. 2 pkt 3) ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania zaświadczenia przedsiębiorców mających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego.
W świetle powyższych rozważań, wobec wadliwej interpretacji prawa dokonanej przez organy obu instancji, sąd uznał, że obie decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i na zasadzie art. 145 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił je, orzekając jak w pkt 1 wyroku.
O niewykonywaniu uchylonych decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach stanowił art. 200 p.p.s.a.