II SA 4154/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-11-23
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyprzewozy na potrzeby własnezaświadczeniekara pieniężnakontrolaustawa o transporcie drogowymkpaodpowiedzialność administracyjnainterpretacja przepisówdobra wiara

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za brak wymaganego zaświadczenia na krajowe przewozy drogowe na potrzeby własne, uznając, że błędna interpretacja przepisów przez organ ewidencyjny nie zwalnia profesjonalnego przewoźnika z obowiązku posiadania stosownych uprawnień.

Spółka P.P.H.U. "P." złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za brak wymaganego zaświadczenia na krajowe przewozy drogowe na potrzeby własne. Spółka argumentowała, że działała w dobrej wierze, opierając się na błędnej informacji uzyskanej w urzędzie ewidencyjnym, który twierdził, że posiadane zaświadczenie na przewozy międzynarodowe zwalnia z obowiązku posiadania zaświadczenia krajowego. Sąd uznał jednak, że obowiązek posiadania właściwego zaświadczenia wynika wprost z ustawy, a profesjonalny przewoźnik powinien dołożyć należytej staranności w zapoznaniu się z przepisami. Błędna interpretacja urzędnika nie zwalnia z odpowiedzialności prawnej.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez P.P.H.U. "P." spółka jawna I.W. i K.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Kara została nałożona za brak wymaganego zaświadczenia na krajowe przewozy drogowe na potrzeby własne, stwierdzony podczas kontroli w lutym 2003 roku. Spółka posiadała jedynie zaświadczenie na międzynarodowe przewozy drogowe na potrzeby własne. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że została wprowadzona w błąd przez organ ewidencyjny (Starostwo Powiatowe), który udzielił jej informacji, że posiadane zaświadczenie międzynarodowe "konsumuje" uprawnienie krajowe. Spółka twierdziła, że działała w dobrej wierze i zaufaniu do udzielonych informacji, a ukaranie jej za błędy urzędników narusza zasady k.p.a. oraz Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów przejściowych, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o transporcie drogowym, wykonywanie krajowych przewozów drogowych na potrzeby własne wymaga uzyskania odrębnego zaświadczenia. Sąd uznał, że obowiązek posiadania tego zaświadczenia ciążył na skarżącej spółce jako profesjonalnym przewoźniku, który powinien być zorientowany w obowiązujących przepisach. Błędna interpretacja przepisów przez organ ewidencyjny, nawet jeśli zostanie wykazana, nie zwalnia strony z odpowiedzialności prawnej wynikającej z naruszenia konkretnego przepisu ustawy. Sąd stwierdził, że zasada zaufania obywatela do organów administracji nie może być rozumiana jako obowiązek świadczenia pomocy prawnej, a błąd urzędnika może co najwyżej rodzić skutki cywilnoprawne, ale nie wpływa na byt prawny odpowiedzialności administracyjnej. Wobec braku naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, profesjonalny przewoźnik nie może być zwolniony z odpowiedzialności, jeśli powołuje się na błędną interpretację przepisów udzieloną przez organ ewidencyjny. Obowiązek posiadania stosownych zaświadczeń wynika wprost z ustawy, a strona powinna dołożyć należytej staranności w zapoznaniu się z przepisami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek posiadania zaświadczenia na krajowe przewozy drogowe na potrzeby własne wynika wprost z ustawy i nie jest zwalniany przez posiadanie zaświadczenia na przewozy międzynarodowe. Profesjonalny przewoźnik powinien być zorientowany w przepisach, a błędna informacja urzędnika nie zwalnia z odpowiedzialności prawnej, choć może rodzić skutki cywilnoprawne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.t.d. art. 33 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Wykonywanie krajowych przewozów drogowych na potrzeby własne wymaga uzyskania zaświadczenia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.t.d. art. 4 § pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja niezarobkowego przewozu drogowego (na potrzeby własne).

u.t.d. art. 4 § pkt 5 i 6

Ustawa o transporcie drogowym

Rozróżnienie niezarobkowego krajowego przewozu drogowego i niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego.

u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym art. lp. 1 § ust. 3 załącznika

Określa wysokość kar pieniężnych.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Reguluje rozpoznawanie spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. przez wojewódzkie sądy administracyjne.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Określa zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że działała w dobrej wierze, opierając się na błędnej informacji uzyskanej w urzędzie ewidencyjnym, która twierdziła, że posiadane zaświadczenie na przewozy międzynarodowe zwalnia z obowiązku posiadania zaświadczenia krajowego. Spółka podniosła, że ukaranie jej za błędy i brak kompetencji urzędników narusza art. 8 i 9 k.p.a. oraz art. 2 i 32 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązek posiadania stosownego zaświadczenia wynika wprost z ustawy. Interpretacje nawet błędne nie mogą stanowić źródła prawa. Błędna informacja udzielona przez pracownika samorządowego (jeżeli zostanie wykazany) może ewentualnie rodzić skutki cywilnoprawne (odszkodowawcze), nie wpływa jednak na byt prawny odpowiedzialności wynikającej z naruszenia konkretnego przepisu prawa.

Skład orzekający

Stanisław Gronowski

przewodniczący

Pamela Kuraś-Dębecka

członek

Dorota Wdowiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku posiadania zaświadczeń w transporcie drogowym oraz odpowiedzialność za błędy interpretacyjne organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zaświadczenia na przewozy krajowe przy posiadaniu zaświadczenia międzynarodowego i błędnej informacji urzędniczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę odpowiedzialności przedsiębiorcy za znajomość prawa i konsekwencje polegania na błędnych informacjach urzędowych, co jest częstym problemem w praktyce.

Czy błąd urzędnika zwalnia z odpowiedzialności? Sąd rozstrzyga w sprawie kary za brak zaświadczenia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 4154/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak /sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka
Stanisław Gronowski /przewodniczący/
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Gronowski, Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka, Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.), Protokolant: Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2004 r. sprawy ze skargi P.P.H.U. "P." spółka jawna I.W. i K.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 roku nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 33 ust. 1, 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym /Dz.U Nr 125, poz. 1371, Dz.U z 2002 r. Nr 25, poz. 253 i Nr 89, poz. 804/, lp. 1 ust.3 załącznika Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U Nr 115, poz. 999/, przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu, w dniu [...] lipca 2002 roku nakładającą karę pieniężną na P.P.H.U. "[...]" Sp. j. I.W. i K.K. pieniężnych wysokości [...] złotych za brak wymaganego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne.
Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne: W dniu [...] lutego 20003 roku, w K. Inspekcja Transportu Drogowego przeprowadziła kontrolę pojazdu należącego do P.P.H.U. "[...] Sp. j. I.W. , K.K.. W dniu kontroli, wykonywana przez stronę działalność spełniała cechy przewozu rzeczy na potrzeby własne, w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Ten fakt nie był kwestionowany w toku postępowania. Strona nie posiadała zaświadczenia na wykonywanie krajowego przewozu drogowego rzeczy na potrzeby własne. Uzyskała je dopiero po kontroli tj. [...] lutego 2003 roku. Wobec braku, wymaganego art. 33 ust. 1 ustawy, zaświadczenia zasadnym było nałożenie kary, której wysokość wynika z lp.1 ust. 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym.
Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2003 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyło P.P.H.U. "[...]" Sp. j. I.W., K.K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] lutego 2003 roku.
W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że nie miała wiedzy, iż posiadane zaświadczenie na przewozy międzynarodowe nie uprawnia do przewozów krajowych. W organie ewidencyjnym /Starostwie Powiatowym/ uzyskała informację, że zaświadczenie na potrzeby własne międzynarodowe "konsumuje" uprawnienie "krajowe". Strona nie była zorientowana w ewolucji i zmianach urzędowych interpretacji przepisów ustawy. Działała w dobrej wierze i zaufaniu do treści udzielonych informacji w zakresie interpretacji przepisu prawa. Nie może więc ponosić ujemnych konsekwencji a wręcz jest to okoliczność zwalniająca ją od odpowiedzialności administracyjnej. Ukaranie strony za błędy i brak kompetencji urzędników narusza art. 8 i 9 kpa oraz art. 2 i 32 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw.
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi i przepisami procesowymi.
Kontrolując zaskarżona decyzję punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Ustawa z dnia 6 września 2001 roku transporcie drogowym, w brzmieniu z daty wydania decyzji ostatecznej, w art. 4 pkt 4 definiuje pojęcie niezarobkowego przewozu drogowego /przewozu na potrzeby własne/, wprowadzając w pkt 5 i 6 rozróżnienie niezarobkowego krajowego przewozu drogowego i niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego. Ich wykonywanie uzależnione zostało od uzyskania odpowiedniego zaświadczenia /art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku/.
Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że skarżąca spółka w dniu kontroli wykonywała niezarobkowy krajowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne. Stosownie do treści art. 33 ust. 1 ustawy krajowe przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego ich prowadzenie. Skarżąca Spółka nie posiadała wymaganego przepisami ustawy zaświadczenia. Legitymowała się jedynie zaświadczeniem na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na potrzeby własne. Twierdziła przy tym, że została wprowadzona w błąd przez organ ewidencyjny w przedmiocie braku obowiązku posiadania zaświadczenia na potrzeby własne przy przewozach niezarobkowych krajowych w sytuacji, gdy posiadała zaświadczenie na międzynarodowe przewozy tego typu. Błąd w interpretacji prawa przez urzędnika winien zwolnić stronę od odpowiedzialności.
Zdaniem sądu, zgodzić się należy z organem, że obowiązkiem skarżącej Spółki było posiadanie zaświadczenia o wykonywaniu niezarobkowego krajowego przewozu drogowego na potrzeby własne. Z tego obowiązku nie zwalniało zaświadczenie na międzynarodowe przewozy tego typu. To na skarżącym ciążył obowiązek uzyskania wymaganego zaświadczenia. Jako profesjonalny przewoźnik winien być zorientowany w obowiązujących przepisach. Nie może uwolnić się od odpowiedzialności powołując się na interpretację organu pełniącego jedynie rolę ewidencyjną. Tym samym nie zwalniało go od odpowiedzialności powoływanie się na informację uzyskaną w Starostwie. Obowiązek posiadania stosownego zaświadczenia wynika wprost z ustawy. Interpretacje nawet błędne nie mogą stanowić źródła prawa. Z tekstem ustawy skarżący mógł się z łatwością zapoznać. Istniała też możliwość zasięgnięcia pomocy prawnej, czego skarżący nie dokonał poprzestając na błędnej, jak się okazało, interpretacji urzędniczej.
Co prawda Kodeks postępowania administracyjnego nakłada na organy administracji państwowej określone obowiązki w zakresie, aby strony z powodu nieznajomości prawa nie poniosły szkody i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, jednak zasada ta nie może być rozumiana jako obowiązek świadczenia pomocy prawnej. Nałożenie tego obowiązku nie zwalnia prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek od dołożenia należytej staranności w zaznajomieniu się z przepisami prawa regulującymi ich uprawnienia i obowiązki wynikające z prowadzenia tej działalności. Fakt błędnej informacji udzielonej przez pracownika samorządowego (jeżeli zostanie wykazany) może ewentualnie rodzić skutki cywilnoprawne (odszkodowawcze), nie wpływa jednak na byt prawny odpowiedzialności wynikającej z naruszenia konkretnego przepisu prawa, w tym wypadku art. 33 ust. 1 ustawy. Rację ma organ twierdząc, że zasada zaufania obywatela do organów administracji jest jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Dotyczy ona jednak konkretnego postępowania. Tym postępowaniem jest postępowanie w sprawie obciążenia karą pieniężną a w nim zasada ta nie doznała uszczerbku.
W tym stanie rzeczy organ prawidłowo przyjął odpowiedzialność skarżącej Spółki.
W świetle powyższych rozważań zarzuty naruszenia art. 8 i 9 kpa oraz 2 i 32 Konstytucji RP sąd uznał za niezasadne.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddalił albowiem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI