II SA 3982/02

Sprawa dotyczyła skargi A.B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy wcześniejsze decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy D. zatwierdzającej umowę sprzedaży części gospodarstwa rolnego przez małżonków A. i F. B. na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "P.". W toku postępowania ustalono, że F.B. otrzymał gospodarstwo rolne w 1947 r., a w 1959 r. założono dla niego księgę wieczystą. W 1975 r. małżonkowie B. złożyli wniosek o przejęcie gospodarstwa na własność państwa, który następnie wycofali. W 1976 r. przygotowywali się do sprzedaży części gospodarstwa o powierzchni 3,95 ha na rzecz RSP "P.". Umowa sprzedaży z 20 kwietnia 1976 r. została sporządzona z błędnym oznaczeniem zbywcy jako "M.B." zamiast "A.B." i pominięciem F.B., choć zawierała podpisy "B." i "F.B.". Naczelnik Gminy D. decyzją z lipca 1976 r. zatwierdził tę umowę, uznając błąd za oczywistą omyłkę. Decyzja ta została doręczona obojgu małżonkom B. i uprawomocniła się. Po śmierci F.B., jego syn M.B. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy, wskazując na rozbieżność imienia zbywającej. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając błąd za przeoczenie sporządzającego umowę. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej utrzymał tę decyzję w mocy, wyjaśniając, że właścicielami byli oboje małżonkowie na zasadzie wspólności majątkowej. W 2001 r. A.B. ponownie zwróciła się o zwrot ziemi, co zostało potraktowane jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że wady oświadczenia woli rozpatrywane są w postępowaniu cywilnym. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister ponownie utrzymał w mocy swoją decyzję, podkreślając dobrowolność umowy i brak podstaw do stwierdzenia nieważności. A.B. zaskarżyła decyzję Ministra do NSA, powtarzając zarzuty dotyczące błędnego imienia i braku podpisu. Sprawa, zgodnie z przepisami przejściowymi, trafiła do WSA w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd uznał, że mimo oczywistej omyłki co do imienia zbywczyni i wadliwego oznaczenia stron w umowie, z całokształtu materiału dowodowego wynikało, że oboje małżonkowie B. zamierzali sprzedać nieruchomość wspólną i uczestniczyli w transakcji. Podkreślono, że decyzja zatwierdzająca umowę została doręczona obojgu małżonkom i uprawomocniła się, co oznaczało ich akceptację. Sąd przywołał ugruntowaną linię orzeczniczą NSA, zgodnie z którą stwierdzenie nieważności decyzji jest środkiem nadzwyczajnym, stosowanym w przypadku wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w decyzji Naczelnika Gminy ani w kolejnych decyzjach administracyjnych, które zatwierdzały sprzedaż. W związku z tym, skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający