II SA 3369/03

II SA 3369/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Królikowska-Przewłoka /sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Zbigniew Rudnicki /przewodniczący/
Sygn. powiązane
I OSK 1058/05 - Postanowienie NSA z 2006-07-11
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Zbigniew Rudnicki, Sędzia WSA - Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.), asesor WSA - Piotr Borowiecki, Protokolant - Aleksandra Borowiec-Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2004 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2003 r.: Nr [...];[...];[...] w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych I uchyla : 1) zaskarżoną decyzję nr [...]i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] maja 2003 r., 2) zaskarżoną decyzję nr [...] w zakresie kary pieniężnej w kwocie 2000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i w takim tez zakresie utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] maja 2003 r., 3) zaskarżoną decyzję nr [...] w zakresie kary pieniężnej w kwocie 2000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i w takim tez zakresie utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] maja 2003 r., II w pozostałej części oddala skargi : na decyzje Nr [...] i Nr [...] III stwierdza, że uchylone decyzje w zakresie, o którym mowa w pkt. I nie podlegają wykonaniu.
Uzasadnienie
W dniu [...] maja 2003r. pojazd m-ki [...] nr rej. [...] należący do R. T. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], wiozący na plac budowy należącą do przedsiębiorcy kostkę brukową został poddany kontroli drogowej przez inspektora kontroli WITD w K. W protokole kontroli inspektor ustalił, że wykonywany był przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, co naruszało przepis art. 33 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym i skutkowało wypełnieniem dyspozycji art. 92 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
W tym stanie rzeczy inspektor działając z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. decyzją z dnia [...] maja 2003r. nr [...] nałożył na R. T. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 33 ust. 1 i art. 92 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy oraz lp. 1.3 załącznika Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym.
W dniu [...] maja 2003r. został również poddany kontroli należący do R. T. pojazd m-ki [...] nr rej. [...] wiozący na plac budowy maszynę budowlaną należącą do tego przedsiębiorcy. W protokole kontroli inspektor ustalił, że wykonywany był przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, a także bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy i postoju a kierowca nie przedstawił przy tym karty drogowej. Inspektor działając z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego podjął zatem w dniu [...] maja 2003r. na podstawie w/cyt. przepisów decyzję nr [...] o nałożeniu na R. T. kary w wysokości 2000 zł za wykonywanie przewozu bez wymaganego zaświadczenia oraz kary w wysokości 2000 zł za wykonywanie przewozu bez wymaganego urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy i postoju. Podstawę prawną decyzji w zakresie tej kary stanowił art. 92 ust. 1, pkt 10 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 10.7 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2000r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym.
W dniu [...] maja 2003r. został poddany kontroli drogowej przez inspektora kolejny pojazd należący do R. T. m-ki [...] nr rej. [...], którym przewożony był należący do przedsiębiorcy piasek z siedziby firmy na budowę. W protokole kontroli inspektor ustalił, że wykonywany był przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy i postoju. Z tego też względu inspektor działając z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] nałożył na R. T. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia w tej części przepis art. 33 i art. 92 ust. 1, pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.3 załącznika do w/w rozporządzenia oraz nałożył karę w wysokości 2000 zł za wykonywanie przewozu bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie czas jazdy i postoju, na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 10 ustawy o transporcie drogowym i lp. 10.7 załącznika do cyt. rozporządzenia.
R. T. odwołał się od każdej z tych decyzji podnosząc, iż zgodnie z ustawą o transporcie drogowym na wyrobienie licencji na transport ma czas do 31 grudnia 2003r. i dlatego kierowcy wożą ze sobą xero rejestru wpisu do ewidencji, gdzie jest napisane, że prowadzi usługi transportowe, a decyzja art. 92 dotyczy transportu na przewozy własne i wobec tego kara za brak licencji jest bezpodstawna. Zakwestionował również zasadność decyzji w zakresie nałożonej kary za brak wymaganego zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego czas jazdy i postoju.
W/w decyzje zostały utrzymane w mocy decyzjami Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2003r.: decyzją nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., art. 33 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, lp.1 ust. 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar w transporcie drogowym utrzymano w mocy decyzję [...], decyzję nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 35 ustawy z 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców, art. 33 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym i lp. 1.3, lp. 10.7 załącznika do w/w rozporządzenia utrzymano w mocy decyzję nr [...], a decyzją nr [...] wydaną na podstawie przepisów wskazanych w w/w decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymano w mocy decyzję organu I instancji nr [...].
Uzasadniając rozstrzygnięcie w części dotyczącej kary za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego wskazał, że świadczona przez stronę w dacie kontroli działalność spełnia cechy przewozu na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane tylko po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego ich prowadzenie niezależnie od tego czy przedsiębiorca posiadał licencję na transport drogowy czy też nie a art. 103 ustawy o transporcie drogowym dotyczy wyłącznie przedsiębiorców wykonujących przed dniem wejścia w życie ustawy o transporcie drogowym krajowy i międzynarodowy transport drogowy osób i rzeczy w kontekście wydawania nowych licencji na tego typu usługi, i jako taki nie dotyczy pozostałych rodzajów działalności gospodarczej i wykonywanych w związku z ich prowadzeniem przewozów drogowych na potrzeby własne.
Na te decyzje wniósł skargi R. T.
W uzasadnieniu skarg podniósł, że transport drogowy wykonuje od momentu rozpoczęcia działalności gospodarczej i zgodnie z ustawą o transporcie drogowym do końca 2003r. musi otrzymać licencję, by dalej wykonywać usługi transportowe i że w tej ustawie nie jest powiedziane, że mając licencję na transport musi dodatkowo posiadać zezwolenie na przewóz na potrzeby własne by np. przewieźć maszyny na własną budowę tymczasem w maju 2003r. został ukarany za jej brak.
W odpowiedzi na skargi Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny połączył sprawy ze skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej p.p.s.a.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwane dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Sprawa dotyczy wniesionych przez 1 stycznia 2004r. do NSA skarg na decyzje GITD, którego siedziba znajduje się w Warszawie. Właściwym zatem do jej rozpoznania jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie przepisów p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego przepisu, kontrola jest sprawowana pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują zatem kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym jak i procesowym. Badając w takim aspekcie zaskarżone decyzje WSA stwierdził, iż skargi są częściowo uzasadnione, bowiem zaskarżone decyzje w zakresie, w jakim dotyczą kar za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie w tej części.
Istota sprawy dotyczy kwestii uprawnień przedsiębiorcy do poruszania się pojazdami po drogach publicznych. W tym względzie decydujące znaczenie mają przepisy cyt. ustawy o transporcie drogowym (w szczególności art. 4 i art. 33 tej ustawy). Ich wykładni nie można jednak odczytywać w oderwaniu od celu, jakiemu ta regulacja ma służyć, a jej celem jest m.in. zaprowadzenie porządku na drogach i zwiększenie bezpieczeństwa. Temu celowi służy wyeliminowanie prowadzenia transportu drogowego przez przypadkowe podmioty i wprowadzenie obowiązku uzyskania licencji przewozowych przez podmioty wykonujące zarobkowo transport drogowy i zaświadczeń przez podmioty wykonujące go pomocniczo ma umożliwić realizację założonego celu.
Wykonywanie tego transportu, którego definicję zawiera przepis art. 4 p. 1, 2, 3 cyt. ustawy obwarowane jest szeregiem warunków m.in. obowiązkiem uzyskania licencji, o której wyżej mowa, natomiast przewozem na potrzeby własne jest w rozumieniu art. 4 pkt 4 cyt. ustawy przewóz niezarobkowy, wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Z zestawienia tych definicji, zdaniem Sądu, wynika, że tą "podstawową działalnością gospodarczą", obok której może być wykonywany "przewóz na potrzeby własne" jest działalność inna niż transport drogowy. Chodzi bowiem o to, by również ten niezarobkowy transport na potrzeby własne poddać rygorom i kontroli dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku na drogach i wyłączyć możliwość wykonywania nielicencjonowanego transportu drogowego pod pozorem wykonywania przewozu na potrzeby własne. Z tego też powodu przewozy na potrzeby własne mogą być w świetle art. 33 ust. 1 cyt. ustawy wykonywane po uzyskaniu stosownego zaświadczenia.
W/cyt. przepis stanowi jednak, iż obowiązek uzyskania zaświadczenia obciąża przedsiębiorcę prowadzącego przewozy drogowe jako działalność pomocniczą w stosunku do jego podstawowej działalności. Tym samym więc, kto ma transport drogowy w profilu swojej działalności i działalność taką wykonuje posiadając stosowną licencję lub też, jak w tym przypadku, jest w okresie przystosowawczym do jej uzyskania przewidzianym w art. 103 ust. 3 cyt. ustawy, nie jest w rozumieniu przepisu art. 33 ust. 1 przedsiębiorcą prowadzącym przewozy drogowe jako działalność pomocniczą, bo jest to działalność podstawowa i obowiązek przewidywany tym przepisem do niego się nie odnosi. Takiemu obowiązkowi podlega jedynie przedsiębiorca nie mający uprawnień do wykonywania transportu drogowego.
Przyjęcie odmiennego stanowiska kłóciłoby się z zasadą racjonalnego ustawodawcy przy interpretacji przepisów prawa, ale także z zasadami logiki (argumentum a maiori ad minus). Rozstrzygnięcie wymaga zatem ustalenia, czy w sprawie ma zastosowanie art. 103 ust. 3 cyt. ustawy. Ze złożonego na żądanie Sądu zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] maja 1999r. wynika, iż w dacie kontroli przedmiotem działalności gospodarczej skarżącego były usługi transportowe.
Sam tylko zapis w ewidencji działalności gospodarczej nie jest jednak dowodem prowadzenia przez skarżącego zarobkowo działalności transportowej. Wpisana do ewidencji działalność w zakresie takich usług jest bowiem dla przedsiębiorcy działalnością podstawową pod warunkiem, że tę działalność przedsiębiorca wykonuje. Na tę okoliczność nie było jednakże prowadzone postępowanie dowodowe.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja nr [...]i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji oraz pozostałe zaskarżone decyzje w zakresie, w jakim dotyczą kar pieniężnych za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i w takim też zakresie utrzymane nimi w mocy decyzje organu I instancji podlegają uchyleniu stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a, c p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku, zaś w pkt III sentencji na zasadzie art. 152 p.p.s.a.