II SA 1309/03

II SA 1309/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący/
Maria Jagielska
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Sygn. powiązane
OSK 1824/04 - Wyrok NSA z 2005-08-02
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędziowie: Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant: Aplik. Prok. Szymon Brzozowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2004 r., sprawy ze skargi Zakładu [...] z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Zakład [...] sp. z o.o. z siedzibą w C. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu ! Drogowego w W. z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4.000,- złotych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] listopada 2002 r. w W. (W.), na drodze krajowej nr [...], około godz. [...], zatrzymano i przeprowadzono kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...], stanowiącego własność skarżącej spółki Zakład [...] sp. z o.o. z siedzibą w C. Podczas przeprowadzonej kontroli pojazdu stwierdzono brak karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. W protokole kontrolujący zawarli uwagę, iż po zakończonej kontroli, około godz. 12:10 kierowca w/w pojazdu okazał kartę opłaty drogowej, która została zakupiona w dniu [...] listopada 2002 r. Jak stwierdzono w protokole kontroli przedmiotową kartę opłaty rzekomo zakupiono przed dokonaną kontrolą drogową, a jej brak w kontrolowanym pojeździe spowodowany był pozostawieniem jej w siedzibie spółki. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej wynika, iż siedmiodniowa karta opłaty dostarczona na punkt kontrolny nie była prawidłowo wypełniona we wszystkich rubrykach oznaczających ważność karty.
W konsekwencji stwierdzonego uchybienia, tj. braku prawidłowo wypełnionej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w W. wydał decyzję z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], na podstawie której - działając w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 6 oraz art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) - nałożył na I skarżącą spółkę handlową karę pieniężną w wysokości 4.000,- złotych, powołując się w uzasadnieniu decyzji na ustalenia zawarte w powołanym wyżej protokole kontroli.
Skarżący w piśmie z dnia [...] grudnia 2002 r. odwołał się od w/w decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, podnosząc w uzasadnieniu, iż nałożona kara pieniężna wydaje się być wyjątkowo rygorystyczna. Strona skarżąca poinformowała organ II instancji, iż nie umniejszając w niczym własnej winy, należy przyjąć, że zaistniała sytuacja została w jakimś sensie sprowokowana przez wyjątkowo zły system dystrybucji kart opłat za przejazd po drogach krajowych. Strona wskazała, iż w jej przypadku najbliższym miejscem, gdzie można zakupić "winietę" jest W. lub licząc w odwrotnym kierunku – N. oddalony od siedziby firmy o 13 km. Skarżący zauważył ponadto, iż sprzedaży tych kart nie prowadzi żadna placówka na terenie C., L., czy też stacja benzynowa na trasie do samej W. Zdaniem strony nie jest więc tak, jak zapowiadał ustawodawca, który gwarantował ogólnodostępność nabywania tych kart. Skarżąca spółka podniosła ponadto, iż nie może zrozumieć, dlaczego została
2
potraktowana z taką surowością, skoro Główny Inspektor Transportu Drogowego wyrażał stanowisko, z którego wynikać miało - zdaniem strony, iż rok 2002 będzie rokiem edukacji, a nie represji. Strona zwróciła ponadto uwagę organu, iż kara 4.000,-złotych w dobie nienajlepszej koniunktury gospodarczej staje się nawet dla firmy karą wyjątkowo uciążliwą.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] listopada 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy prawa materialnego oraz na wyniki przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2002 r. kontroli pojazdu należącego do skarżącej spółki z o.o., stwierdził, iż w chwili kontroli spełnione zostały przesłanki dla uznania, że wykonywany był transport drogowy bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych, zaś wysokość nałożonej kary pieniężnej została prawidłowo ustalona na podstawie załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. z 2002 r. Nr 115, poz. 999 ze zm.). Organ dodał również, iż ustawodawca nie wyposażył Głównego Inspektora Transportu Drogowego w kompetencję pozwalającą na różnicowanie wysokości kar w zależności od stopnia społecznej szkodliwości czynu.
Skarżąca spółka wniosła w dniu [...] kwietnia 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, podnosząc w uzasadnieniu jedynie to, iż karty opłat za przejazd po drogach krajowych nie są tak dostępne, jak miały być. Ponadto strona wskazała, iż do obowiązku ustawodawcy należy nie tylko stanowienie prawa, ale również stwarzanie warunków do jego respektowania przez obywateli. Odnosi się to do obowiązku zorganizowania sieci dystrybucji owych kart opłat, z czego - w ocenie strony skarżącej - ustawodawca nie wywiązał się.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o oddalenie przedmiotowej skargi, podtrzymał w uzasadnieniu swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że utrudnienia w nabyciu karty opłaty za przejazd po drogach krajowych nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od wymierzenia nałożonej kary pieniężnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] kwietnia 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
3
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Zakładu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.
Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2003 r., i poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] listopada 2003 r. nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz w cyt. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r., jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 kpa, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.
Uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie karty opłaty, którą należy następnie prawidłowo wypełnić.
Kwestię uiszczania przedmiotowych opłat szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). § 3 cyt. rozporządzenia stanowi, iż przedsiębiorca wykonujący transport drogowy oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne uiszcza opłatę roczną, półroczną, siedmiodniową albo dobową. Zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 1 tego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Jak stanowi z kolei § 4 ust. 2 rozporządzenia wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Minister Infrastruktury określił ponadto w powołanym akcie wykonawczym do ustawy o transporcie drogowym, iż w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę (vide: § 5 ust. 2 rozporządzenia z 14 grudnia 2001 r.), niemniej zastrzegł jednocześnie bardzo wyraźnie, że karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony
4
w ust. 1 i ust. 3-5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Z tej przyczyny - zgodnie z przyjętymi wzorami kart opłaty, termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowym.
Zdaniem Sądu z akt sprawy, w tym w szczególności z protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2002 r. i załączonych do niego materiałów wynika jednoznacznie, iż w chwili kontroli przeprowadzonej przez upoważnionego pracownika [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Drogowego w W. spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, iż przez skarżącą spółkę wykonywany był przewóz drogowy na potrzeby własne bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ustalenia poczynione w tym zakresie przez organ zarówno I, jak i II instancji nie budzą jakichkolwiek zastrzeżeń i wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ustalenia te nie były również podważane zarówno przez kierowcę, który nie zgłosił jakichkolwiek uwag do protokołu kontroli, jak też przez samą spółkę skarżącą, która zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze do sądu administracyjnego nie zarzucała organom administracji błąd w ustaleniach faktycznych. Strona skarżąca zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak również w skardze do Sądu ograniczała swe zarzuty do zastrzeżeń odnośnie systemu dystrybucji kart opłat za przejazd po drogach krajowych oraz podnosiła aspekt nadmiernej - jej zdaniem, surowości wymierzonej przez organ kary pieniężnej. Z tej przyczyny należy - zdaniem Sądu, zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż argumenty podnoszone przez stronę skarżącą nie mogły stanowić podstawy do niewymierzenia kary pieniężnej, czy też do uchylenia wydanych w obu instancjach decyzji administracyjnych.
Zgodnie z przepisem art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15.000 zł. Za naruszenie obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty określona kara pieniężna wynosi 4.000 złotych (vide: L.p. 6 Załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym).
Z tej przyczyny Sąd nie znalazł podstawy do postawienia organom obu instancji skutecznego zarzutu naruszenia prawa materialnego będącego podstawą wydania zaskarżonych decyzji.
Ponadto zdaniem Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). Organ odwoławczy, jak również organ I instancji, nie dopuściły się - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego -obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem organy te oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny.
Sąd uznał, iż argumenty użyte przez skarżącego zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i przedstawione w skardze do sądu administracyjnego, nie
5
mogą być uwzględnione. Sąd nie uznał za słuszne argumentów przytoczonych przez stronę skarżącą, albowiem bez znaczenia w niniejszej sprawie jest to, iż strona miała utrudnioną możliwość nabycia karty opłaty.
Zdaniem Sądu każdy przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie transportem po drogach publicznych powinien z należytą starannością respektować wszelkie normy prawa drogowego, w tym postanowienia ustawy o transporcie drogowym, a więc m.in. wyposażyć kierowcę wykonującego przejazd we wszelkie niezbędne, prawidłowo wypełnione dokumenty, w tym kartę opłat, legalizujące wykonywany transport po drogach publicznych.
W ocenie Sądu należy zatem przyjąć, iż skarga Zakładu [...] sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu.
6
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.