II SA 1182/03

II SA 1182/03 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-02-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Beata Jezielska
A. Katarzyna Matczak /sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Sygn. powiązane
I OSK 570/05 - Wyrok NSA z 2006-03-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 7 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Beata Jezielska Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej sprawy ze skargi A S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia "[...]" roku.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A S.A. kwotę 20 zł. (dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Przedsiębiorstwo A w dniu 8 kwietnia 1999r. zakupiło samochód marki Honda CR-V o nr nadwozia "[...]", nr silnika "[...]" od B, którego odprawy celnej dokonano w Urzędzie Celnym w O. w dniu 9 czerwca 1999r. W toku przeprowadzonej rewizji celnej towaru stwierdzono, że samochód sprowadzony został na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w stanie uszkodzonym.
Decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta O. w dniu 30 lipca 1999r. pojazd ten został zarejestrowany na nazwisko J. D. pod nr rejestracyjnym "[...]" jako samochód osobowy. Podstawą dokonanej rejestracji stanowił przedłożony: dokument - świadectwo stwierdzające prawo własności [tłumaczone z języka angielskiego], dokument potwierdzający dokonanie odprawy celnej oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia 30 lipca 1999r., w którym określono rodzaj pojazdu jako samochód osobowy.
W dniu 12 sierpnia 1999r. J. D. zawiadomiła Wydział Komunikacji Urzędu Miasta o zmianie danych technicznych ww. samochodu skutkujących zmianą rodzaju pojazdu z osobowego na ciężarowy wnosząc o wydanie nowego dowodu rejestracyjnego. Do zawiadomienia dołączyła zaświadczenie Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów w O. o przeprowadzonym badaniu technicznym Nr "[...]" z dnia 12 sierpnia 1999r. w którym, określono rodzaj pojazdu - ciężarowy. W zaświadczeniu tym potwierdzono, iż zmianie uległa dopuszczalna ładowność pojazdu.
Decyzją Inspektora Urzędu Miasta O. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta O. w dniu 12 sierpnia 1999r. wydano właścicielowi – J. D. nowy dowód rejestracyjny samochodu marki Honda CR-V o nr nadwozia "[...]", nr rej. "[...]", wskazując w rubryce dotyczącej rodzaju i przeznaczenia pojazdu ciężarowy specjalizowany uniwersalny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 20 maja 2002r. Nr "[...]", działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 , art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kodeku postępowania administracyjnego, po uprzednim wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie z urzędu na skutek sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Rejonowej, stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta O. z 12 sierpnia 1999r.
W motywach uzasadnienia wskazano, że strona wnosząc podanie o zmianę klasyfikacji samochodu marki Honda CR-V o nr rej. "[...]" jako samochodu ciężarowego była zobowiązana, stosownie do art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602, ze zm) oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632) uzyskać wcześniej nowe świadectwo homologacji na wskazany samochód, określający go jako samochód ciężarowy specjalizowany. Uzyskanie tego dokumentu i dołączenie go do podania było niezbędnym warunkiem wydania przez Prezydenta Miasta O. decyzji o zmianie klasyfikacji samochodu osobowego marki Honda CR-V o nr rej. "[...]" na samochód ciężarowy specjalizowany uniwersalny. Natomiast wydanie przez organ decyzji bez wymaganego przepisami prawa świadectwa homologacji, tylko na podstawie załączonych dodatkowych badań technicznych, stanowi o rażącym naruszeniu wyżej wskazanych przepisów prawa. Reasumując w obrocie prawnym znalazły się dwa sprzeczne ze sobą dokumenty tj. dowód rejestracyjny z 12 sierpnia 1999r., w którym wskazano, że ww. pojazd jest samochodem ciężarowym i świadectwo homologacji, z którego wynika, iż jest to samochód osobowy. W tym stanie rzeczy wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa zobowiązywało organ wyższego stopnia, do stwierdzenia jej nieważności.
We wniosku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenie sprawy z 26 września 2002r. A Spółka Akcyjna wniósł o uchylenie decyzji z 20 maja 2002r. i umorzenie postępowania. Zarzucił przedmiotowej decyzji brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego, naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 8 Kpa oraz naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez stwierdzenie, że decyzja rejestracyjna narusza prawo w stopniu rażącym, mimo braku przesłanek pozwalających na takie określenie stopnia naruszenia prawa.
W uzasadnieniu podano, że brak jest wyczerpującego wyjaśnienia przyczyn dla których Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało decyzję rejestracyjną za naruszającą prawo w sposób rażący. Podniesiono, że w sprawie tej musiałyby wystąpić łącznie dwie równorzędne i istotne przesłanki, które nie mają miejsca, aby można było uzasadnić stwierdzenie, że decyzja rejestracyjna z dnia 12 sierpnia 1999r. narusza prawo w sposób rażący.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 16 grudnia 2002 r. powołując się na art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa utrzymało w mocy własną decyzję z 20 maja 2002r.
Wyjaśniono, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym z 1997r. rejestracji dokonuje się na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane. Zaś po myśli art. 78 ust. 2 pkt 2 tej ustawy właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić, w terminie nie przekraczającym 30 dni, starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Natomiast § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów stanowi, że w przypadku zawiadomienia o zmianie innych danych technicznych pojazdu (poza wymianą podwozia, nadwozia lub silnika) zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym, do zawiadomienia dołącza się dokument potwierdzający, że dokonane zmiany są zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdu. Jednocześnie stosownie do art. 68 ust. 1 ustawy producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego lub części jest zobowiązany uzyskać na nie świadectwo homologacji typu, wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, przy czym za producenta zgodnie z ust. 2 tego przepisu - uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów. Świadectwo homologacji wydaje się na podstawie wyników badań homologacyjnych polegających na sprawdzeniu, czy dany typ pojazdu, przedmiot jego wyposażenia lub część odpowiadają warunkom określonym w przepisach art. 66 ustawy, regulaminach stanowiących załączniki do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych warunków homologacji i wzajemnego uznawania homologacji wyposażenia i części pojazdów samochodowych, sporządzanego w Genewie dnia 20 marca 1958r. (Dz.U. z 2001r. Nr 104, poz. 1135), przyjętych do stosowania przez Rzeczpospolitą Polską wraz ze zmianami obowiązującymi od daty wejścia ich w życie oraz na podstawie polskich norm przyjętych do obowiązkowego stosowania. Podniesiono także okoliczność, że w razie wprowadzenia zmian m.in. w typie pojazdu producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu. Nie mogły tego dokumentu zastąpić dołączone do podania dodatkowe badania techniczne. W tej sytuacji wydanie z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzji o zmianie danych technicznych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu tj. zarejestrowanie go jako samochodu ciężarowego bez uprzedniego uzyskania nowego świadectwa homologacji, które wskazywałoby, że jest to samochód ciężarowy, stanowi rażące naruszenie wyżej powołanych przepisów.
Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących wątpliwego interpretacyjnie stanu prawnego wyjaśniono, że decyzja nie została wydana w takich warunkach, bowiem poprawna metoda wykładni znaczenia konkretnych norm i przepisów prawnych w powiązaniu z ustalonym i ugruntowanym już sposobem ich stosowania, mimo odmiennego poglądu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, prowadziła do jednoznacznego rozumienia hipotezy tych przepisów. Odnośnie zaś pozostałych zarzutów przytoczono argumenty zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej oraz powołano stosowne orzecznictwo sądowe.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A Spółka Akcyjna wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucił rozstrzygnięciu niedostateczne wyjaśnienie problematyki charakteru naruszenia prawa i nie wyjaśnienie istniejących w tym zakresie wątpliwości, skutkiem czego doszło do naruszenia art. 107 § 3 Kpa oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Wskazano na naruszenie zasady zaufania do organów Państwa, gdyż nie do pogodzenia z tymi zasadami jest sytuacja, gdy w tej samej sprawie dwa organy administracji publicznej przy wydaniu decyzji oceniały w sposób całkowicie odmienny ten sam stan faktyczny. Podkreślono, iż gdyby nawet w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa - z czym skarżący się nie zgada - to z całą pewnością nie miało ono charakteru rażącego naruszenia, co pociągało za sobą brak możliwości stwierdzenia nieważności takiej kwestionowanej decyzji. Przywołano obszerne orzecznictwo sądowe w zakresie pojęcia" rażącego naruszenia prawa", z którego wynika w sposób jednoznaczny, że o takim naruszeniu można mówić jedynie wówczas, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny i bezsporny. W tej sprawie natomiast w zakresie dotyczącym rejestracji pojazdów w przypadku zmiany danych technicznych pojazdu brak jest takiej oczywistości przepisów prawa, skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym tej problematyki. W tym zakresie NSA uchwałą z dnia 23 października 2000r. zmieniło dotychczasową wykładnię przepisów o homologacji i rejestracji pojazdów. Wiadomym jest zaś z art. 22 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, że pytanie prawne może być postawione wówczas, gdy pomimo stosowania różnych metod wykładni prawa nasuwają się wątpliwości co do jednoznacznego określenia znaczenia konkretnych przepisów prawa.
Nadto powołał się skarżący na powszechnie obowiązującą interpretację przepisów Prawa o ruchu drogowym dokonaną przez właściwego Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, który wyjaśnił, że prawo nie wymaga aby podmiot dokonujący przeróbki używanego samochodu powodującej zmianę jego rodzaju był zobowiązany do uzyskania kolejnego świadectwa homologacji na nowy typ pojazdu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie podtrzymało stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniło, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 sierpnia 2002r. [sygn. akt II SA 1798/01 i II SA 1799/01] wypowiedziano pogląd, iż należy odróżnić homologację, która stwierdza zgodność pojazdu co do przypisanej mu funkcji, budowy od badania technicznego pojazdu, które stwierdza jedynie sprawność techniczną pojazdu i nie można traktować ich zamiennie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W związku z przeprowadzoną reformą sądownictwa administracyjnego sprawy, w których [jak w tym przypadku] skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na których obszarze właściwości mają siedzibę organy administracji publicznej, których działalność została zaskarżona - art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm).
W niniejszej sprawie właściwym do rozpoznania skargi A. Spółki Akcyjnej jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, ponieważ na obszarze jego właściwości ma siedzibę organ administracyjny, którego decyzja jest przedmiotem skargi.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami skargi lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm). Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 20 maja 2002r. pod kątem ich zgodności z prawem Sąd stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, skutkującym koniecznością ich uchylenia. Sąd nie będąc związany zarzutami skargi lecz granicami danej sprawy stwierdził, że obie decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7 i art. 77 § l Kodeksu postępowania administracyjnego, które zobowiązują organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków Niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przy czym obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W niniejszej sprawie postępowanie przeprowadzone przed Samorządowe Kolegium Odwoławcze narusza wskazane wyżej zasady postępowania.
Z przekazanych akt sprawy wynika, że sprowadzony ze Stanów Zjednoczonych Ameryki przez przedsiębiorcę – A. samochód marki Honda CR-V o nr nadwozia "[...]", nr silnika "[...]" - co wynika m.in. z dokumentu odprawy celnej, zarejestrowany został przez Prezydenta Miasta O. decyzją z 30 lipca 1999r. jako samochód osobowy mimo, że nie przedstawiono wówczas świadectwa homologacji tego pojazdu, w którym określono by taki rodzaj tego pojazdu. Podstawą do określenia takiego typu samochodu było zaświadczenie z przeprowadzonego badania technicznego pojazdu. Z załączonych akt nie wynika także aby takie świadectwo homologacji było organowi dokonującemu rejestracji pojazdu po raz pierwszy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej okazane.
Zatem powoływanie się tak w decyzji z dnia 20 maja 2002r., jak i zaskarżonej decyzji na konieczność przedłożenia nowego świadectwa homologacji na nowy typ pojazdu określanego jako samochód ciężarowy jest przedwczesne, skoro organowi nie jest znana treść pierwotnej homologacji tego pojazdu. Nie można domagać się nowego świadectwa homologacji, skoro nie jest znane organowi świadectwo homologacji jakie ten pojazd pierwotnie posiadał. W tym zakresie nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego, stwierdzając w uzasadnieniu decyzji -bez wskazania podstawy do takiego twierdzenia- że ww. samochód marki Honda CR-V o nr nadwozia "[...]", nr silnika "[...]" posiadał świadectwo homologacji określające rodzaj tego pojazdu jako samochód osobowy.
Z dołączonych w dniu 30 lipca 1999r. dokumentów do wniosku o zarejestrowanie ww. samochodu wynika, że pojazd ten jako samochód osobowy marki Honda CR-V o nr rej. "[...]", nr nadwozia "[...]" zarejestrowano zgodnie z wymaganiami określonymi w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. (Dz.U. Nr 59, poz. 632) na podstawie: 1 świadectwa stwierdzającego prawo własności pojazdu [przetłumaczonego z języka angielskiego], 2. dowodu odprawy celnej, 3. zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym Nr "[...]" z dnia 30 lipca 1999r. dokonanym przez Okręgową Stację Kontroli Pojazdów, w którym określono rodzaj pojazdu jako osobowy.
Mając na uwadze powyższe stwierdzenie, zawarte w decyzji wydanej w ramach postępowania I instancyjnego oraz w ramach postępowania przeprowadzonego w trybie art. 127 § 3 Kpa, iż ww. samochód posiadał świadectwo homologacji, w którym określono jego rodzaj jako osobowy jest gołosłowne, nie potwierdzone żadnym dowodem.
W tym zakresie dalsze wywody Kolegium, iż w przypadku zmiany klasyfikacji samochodu osobowego marki Honda CR-V, o nr rej. "[...]", o nr nadwozia "[...]", nr silnika "[...]" na samochód ciężarowy specjalizowany uniwersalny, niezbędne było przedstawienie nowego świadectwa homologacji, w którym określono by rodzaj pojazdu jako ciężarowy jest, co najmniej przedwczesne, skoro nie ustalono jakie świadectwo homologacji posiadał ww. samochód sprowadzony ze Stanów Zjednoczonych Ameryki zarejestrowany po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 30 lipca 1999r. jako samochód osobowy.
Także gołosłowne jest stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji organu, że zmiana klasyfikacji ww. pojazdu na ciężarowy polegała na montażu ścianki oddzielającej część osobową od pasażerskiej w samochodzie, powodującej zmianę dopuszczalnej ładowności pojazdu, co diagnosta określił w zaświadczeniu nr "[...]" z dnia 12 sierpnia 1999r. Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów w przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu. Z załączonego zaświadczenia nie wynika, jakie zmiany zostały w pojeździe dokonane, a jedynie wskazano nowe dane techniczne dotyczące masy własnej i dopuszczalnej ładowności.
W świetle powyższego Sąd w obecnym stanie faktycznym sprawy, wobec naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § l Kpa i braku ustaleń, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nie ma możliwości wypowiedzenia się, czy decyzje wydane zostały po rozważeniu całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego zwłaszcza, że organ powołuje się na istotne okoliczności, które nie zostały potwierdzone odpowiednimi ustaleniami.
Z tych względów, stosownie do art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm) należało orzec jak w pkt I sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego (pkt II sentencji) oraz o niewykonywaniu zaskarżonego wyroku uzasadniają przepisy art. 152 i art. 200 ww. ustawy.