II S 17/26

Sygn. akt II S 17/26
POSTANOWIENIE
Dnia 4 maja 2026 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Piotr Kaczmarek (spr.)
Sędziowie: SA Jarosław Mazurek
SA Janusz Godzwon
po rozpoznaniu skargi oskarżonej K. G.
na naruszenie prawa do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy w postępowaniu Sądu Okręgowego w Legnicy sygn.akt IIIK 121/17
na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - tj. z dnia 2 sierpnia 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1725)
p o s t a n a w i a
1. oddalić skargę.
2. obciążyć skarżącego uiszczona opłatą .
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 19 lutego 2026r. oskarżona K. G. wniosła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu Sądu Okręgowego w Legnicy sygn.akt IIIK 121/17, wnosząc o :
1.stwierdzenie przewlekłości postępowania w postępowaniu Sądu Okręgowego w Legnicy sygn.akt IIIK 121/17 ,
2.przyznanie na rzecz wnioskodawczyni od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej 20000zł ,
3. zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego kosztów tego postępowania .
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 i 1a ustawy o skardze (…) naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, ma miejsce wówczas gdy wskutek działań lub zaniechań sądu lub prokuratora postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności prawnych i faktycznych. W szczególności ocenie podlega terminowość i prawidłowość (będących dwoma różnymi , niezależnymi od siebie przesłankami , przy czym ta druga winna obejmować ocenę czy podejmowane czynności nie maja charakteru zbędnych z perspektywy celów postępowania karnego , czy też pozornych ) czynności podjętych przez organ postępowania w celu zakończenia postępowania przy uwzględnieniu charakteru sprawy, stopnia jej faktycznej i prawnej zawartości, znaczenia dla skarżącego rozstrzyganych w niej zagadnień oraz zachowania stron, w szczególności tej zarzucającej przewlekłość (art. 2 ust. 2 cyt. ustawy). Przewlekłość postępowania jest kategorią obiektywną, a obowiązkiem państwa jest zapewnienie by sprawy osób podległych jego jurysdykcji toczyły się bez zbędnej zwłoki (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 6.01.2006 r., III SPP 154/05 i cyt. tam orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz poglądy doktryny). Nie ulega też wątpliwości, że ocena, czy w konkretnej sprawie doszło do przewlekłości postępowania, nie powinna ograniczać się wyłącznie do upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, lecz jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu koniecznego do podejmowania bez zwłoki działań zgodnych z obowiązującymi przepisami, przewidującymi zachowanie określonych procedur i niezbędnych by wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności w sposób gwarantujący stronom korzystanie z ich praw (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 maja 2005r. sygn. akt II S 26/05). Obiektywne kryteria terminowości i prawidłowości czynności powinny być oceniane każdorazowo w odniesieniu do specyfiki i indywidualnego układu okoliczności danej sprawy (por. post. SN z dnia 12.03.2013 r., KSP 1/13). Ocena, czy w sprawie doszło do przewlekłości nie powinna ograniczać się do upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, lecz stanowić wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego dla podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami, przewidującymi zachowanie określonych procedur (por. post. SA we Wrocławiu z dnia 16.04.2014 r., II S 17/14, post. SA w Katowicach z dnia 4.12.2013 r. V S 83/13). Charakter sprawy, stopień jej faktycznej i prawnej zawiłości związany jest ze stopniem obszerności i skomplikowania stanu faktycznego sprawy. Taka zawiłość może usprawiedliwiać długotrwałość postępowania. Dotyczyć to będzie spraw, w których istnieje konieczność przeprowadzenia licznych dowodów. Zatem stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu uwarunkowane jest oceną obiektywnej sprawności postępowania podjętego w indywidualnym układzie okoliczności faktycznych i prawnych.
Jednocześnie mając na uwadze wymogi formalne , warunkujące dopuszczalność skargi jako takiej , w szczególności wynikający z art.6 ust.2 pkt.2 ustawy wymóg przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie, nie może być skutecznie zakwestionowane twierdzenie (wyrażane w ugruntowanym orzecznictwie sądowym ) ,że wymóg ten oznacza że to skarżący ma procesowy obowiązek w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać , w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki w zakresie terminowości przeprowadzonych bądź analogicznie skonkretyzowane zastrzeżenia co do prawidłowości tych czynności w takim zakresie w jakim implikują one podnoszony , nadmierny czas trwania postępowania . Wskazanie powyższych okoliczności jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd musi wiedzieć, na jakim etapie postępowania doszło według strony do przewlekłości, na czym ona polegała, tzn. jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle. W konsekwencji sąd rozpoznający skargę na przewlekłość nie ma obowiązku badania z urzędu sprawności postępowania w sprawie, a powinien ograniczyć się jedynie do okoliczności wskazanych przez stronę.In concreto wnoszący skargę wyznaczył pole kontroli mającym być dokonanym w przedmiotowym postępowaniu wywołanym wniesioną skargą i takiej kontroli w tym zakresie dokonał Sąd Apelacyjnego .
Przewidziana w art. 28 § 3 k.p.k. instytucja umożliwiająca rozpoznanie szczególnie zawiłej sprawy (a taki charakter przedmiotowego postępowania karnego jego ponadprzeciętna obszerność nie jest przez skarżącą kwestionowana, wręcz podnoszona) w składzie trzyosobowym, nie zaś będącym zasadą − jednoosobowym ma charakter fakultatywny, stąd też nieskorzystanie z tej procesowej możliwości co do zasady, ze swej istoty, nie może być na płaszczyźnie okoliczności o których mowa we wskazanych przepisach art. 1 i 2 w.w ustawy o skardze traktowana jako stanowiące wyraz takiego postąpienia procesowego,którego wynikiem jest przewlekłość postępowania sądowego.
W zakresie podnoszonej okoliczności wystąpienia tak zwanej bezwzględnej przyczyny odwoławczej o której mowa w art. 439 § 1 pkt.2 k.p.k. wskazać należy, iż strona postępowania związanego ze skargą na przewlekłość postępowania, podobnie jak strona postępowania na gruncie którego sformułowana jest skarga na przewlekłość postępowania ma prawo podnosić określone okoliczności procesowe , kwalifikując je do względnych lub bezwzględnych przyczyn odwoławczych , przy czym w zakresie relewantnym dla postępowania wywołanego skargą na przewlekłość postępowania formułowanie przez sąd rozpoznający taką skargę ocen o zaistnieniu takiej, w szczególności bezwzględnej przyczyny odwoławczej, musi mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu w jakim po pierwsze dotyczy to okoliczności w istocie bezspornych, także na płaszczyźnie ocen prawnych, po drugie baczyć na uwarunkowania procesowe związane z fazą postępowania której dotyczy skarga na przewlekłość postępowania oraz możliwym postępowaniem odwoławczym. Oczywistym jest,iż przedmiotowe postępowanie przed Sądem Okręgowym w Legnicy nie zostało prawomocnie zakończone i z wysokim prawdopodobieństwem można wnosić, iż w stosunku do wyroku kończącego to postępowanie zostaną wniesione apelacje, mogące obejmować m.in. akcentowaną okoliczność zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. , przy czym sądem właściwym funkcjonalnie do rozpoznania takich apelacji będzie Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, który w takim przyszłym postępowaniu odwoławczym dokona prawnej oceny na płaszczyźnie art. 47 b§ 4 i 5 prawa o ustroju sądów powszechnych podnoszonej kwestii , uwzględniając tej ocenie m.in. charakter zmiany normatywnej związanej z treścią art. 47 b § 6 prawa o ustrojów sądów powszechnych, jak też wyrażane w orzecznictwie sądowym , w tym Sądu Najwyższego stanowiska prawne. Analogicznie ocenić należy kwestię podnoszonych okoliczności orzeczeń zapadających w postępowaniach incydentalnych związanych m.in. z rozpoznawaniem wniosków o wyłączenie sędziego czy też czynności Prezesa Sądu Okręgowego w Legnicy związanych ze składem rozpoznającym przedmiotowe postępowanie
Wyznaczenie godziny rozpoczęcia rozprawy ma charakter organizacyjny i siłą rzeczy nie może oznaczać automatycznie możności przewidzenia wszystkich, o różnej wadze, okoliczności skutkujących niemożnością rozpoczęcia rozprawy w sposób maksymalnie punktualny, tym bardziej kiedy uwzględnić takie okoliczności jak konieczność rozpoznawania innych spraw i podejmowania w nich decyzji także poza rozprawą, tym bardziej w sytuacji sędziego orzekającego także w innym, oddalonym sądzie. Zdaniem Sąd Apelacyjnego w tym samym kontekście należy oceniać zdarzającą się w praktyce sądowej niejednokrotnie, wręcz często, sytuacje w której z powodów organizacyjnych, czasowych, zapoznanie się z treścią określonego dokumentu jest możliwie bezpośrednio na rozprawie lub też bezpośrednio przed nią. Brak jest zdaniem Sądu Apelacyjnego jakichkolwiek powodów do twierdzenia,iż tego rodzaju sytuacje w przedmiotowym postępowaniu czy też związane ze sprawdzaniem obecności mają charakter działania celowego, nakierowanego na przedłużenie postępowania.
W zakresie twierdzeń o nierozpoznaniu bardzo wielu ,bo z odwołaniem się do pojęcia „setek” wniosków dowodowych zawartych w deklarowanych w skardze 1000 oświadczeń i wniosków skarżąca nie wykazuje w odniesieniu do poszczególnych, skonkretyzowanych wniosków dowodowych, co do daty i zakresu ich złożenia, nie nastąpiło bądź nastąpiło z opóźnieniem wpływającym na sprawność przedmiotowego postępowania ich rozpoznania, mimo że jw. wskazano ciąży na wnoszącym skargę taki obowiązek procesowy, którego realizacji nie może zastąpić działanie sądu rozpoznającego tego rodzaju skargę , który miałby niejako z urzędu z tej perspektywy poddawać kontroli każdy ze złożonych wniosków dowodowych.
Nie są relewantne z perspektywy wyżej wskazanych przesłanek oceny zasadności skargi na przewlekłość postępowania formułowane przez skarżącą twierdzenia na temat poziomu wiedzy z określonych gałęzi prawa prezentowanego przez sędziego referenta. W zakresie zakresu postępowania dowodowego związanego z dowodami o charakterze osobowym zwrócić należy uwagę , iż charakter, jak też liczba postawionych zarzutów wskazuje na konieczność zbadania, dla oceny zasadności zarzutu wyrażonego w akcie oskarżenia nie tylko kwestii związanych za relacjami wewnątrz spółki ale także innych relewantnych na płaszczyźnie oceny realizacji znamion zarzucanych przestępstw .
Skarżąca nie konkretyzuje na czym miało polegać „zwlekanie z wyznaczeniem terminu badania mimo nacisków ze strony oskarżonych”, twierdzenia o wynikającej stąd przewlekłości postępowania pozostają w sprzeczności z formułowanymi w tym samym punkcie skargi zarzutami co do nieuprawnionego weryfikowanie zaświadczeń lekarskich wystawianych jednemu z oskarżonych poprzez wzywanie lekarzy je wystawiających na rozprawę celem uzyskania informacji związanych z weryfikacją prawidłowości wystawionych zaświadczeń. Brak jest normatywnych podstaw do twierdzenia o braku prawnych możliwości weryfikacji w postępowaniu sądowym rzetelności wystawionych zaświadczeń przez lekarzy sądowych, podobnie jak każdego innego rodzaju dokumentu, jak też aby jedyną formą weryfikacji miała być podnoszona w skardze instytucja zawiadomienia podmiotów wymienionych w treści ustawy o lekarzu sądowym, inna jest bowiem racja formułowania tego rodzaju postępowania sygnalizacyjnego w stosunku do oceny rzetelności wydanego zaświadczenia na płaszczyźnie możliwości prowadzenia czynności procesowych w danym dniu czy okresie. Podejmowane w tym zakresie działa związanie z weryfikację rzetelności wskazują co do zasady na dbałość o sprawność postępowania.
W świetle powyższych okoliczności nie można uznać, aby skarga była zasadna, albowiem nie stwierdza się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu sądowym .
Jarosław Mazurek Piotr Kaczmarek Janusz Godzwon