II PK 8/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o odprawę w związku z wygaśnięciem stosunku pracy pracownika Izby Administracji Skarbowej. Sąd Rejonowy w S. zasądził na rzecz powoda C. S. kwotę 13.211,86 zł tytułem odprawy, a także odszkodowanie za niezgodne z prawem wygaśnięcie stosunku pracy. Sąd Okręgowy w O. zmienił wyrok, oddalając powództwo w zakresie odprawy, ale Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji w tym punkcie. Kluczową kwestią była interpretacja przepisów przejściowych ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), w szczególności art. 170 ust. 4, który odsyłał do przepisów uchylonej ustawy o Służbie Celnej w zakresie świadczeń. Sąd Najwyższy, opierając się na własnej uchwale (III PZP 5/18), stwierdził, że pracownikom KAS, którzy nie są funkcjonariuszami ani urzędnikami służby cywilnej zatrudnionymi na podstawie mianowania, nie przysługuje odprawa na podstawie przepisów uchylonej ustawy o Służbie Celnej. Wskazano, że ustawa o zwolnieniach grupowych, choć mogłaby być podstawą roszczenia, nie ma zastosowania w przypadku wygaśnięcia stosunku pracy z mocy prawa. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił powództwo w zakresie odprawy, nie obciążając powoda kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów przejściowych ustawy o KAS, stosowanie przepisów o odprawach w przypadku wygaśnięcia stosunku pracy z mocy prawa, relacja między ustawą o Służbie Celnej, ustawą o KAS a ustawą o zwolnieniach grupowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników KAS (niebędących funkcjonariuszami ani urzędnikami mianowanymi) w okresie transformacji ustrojowej związanej z utworzeniem KAS.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownikowi Krajowej Administracji Skarbowej, którego stosunek pracy wygasł na podstawie art. 170 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawę o KAS, przysługuje odprawa pieniężna na podstawie przepisów uchylonej ustawy o Służbie Celnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownikowi KAS (niebędącemu funkcjonariuszem ani urzędnikiem służby cywilnej zatrudnionym na podstawie mianowania) nie przysługuje odprawa na podstawie przepisów uchylonej ustawy o Służbie Celnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale III PZP 5/18, stwierdził, że art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej KAS, odsyłając do przepisów uchylonej ustawy o Służbie Celnej, dotyczy jedynie definicji urzędu i jednostki organizacyjnej, a nie materialnej podstawy przyznania świadczeń. Brak jest wyraźnego przepisu pozwalającego na stosowanie przepisów uchylonej ustawy o Służbie Celnej w zakresie świadczeń. Ustawa o zwolnieniach grupowych nie ma zastosowania do wygaśnięcia stosunku pracy z mocy prawa.
Czy pracownikowi Krajowej Administracji Skarbowej, którego stosunek pracy wygasł na podstawie art. 170 ust. 1 ustawy wprowadzającej ustawę o KAS, przysługuje odprawa na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa o zwolnieniach grupowych nie ma zastosowania w przypadku wygaśnięcia stosunku pracy z mocy prawa, nawet jeśli miało ono miejsce w związku z reorganizacją KAS.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że ustawa o zwolnieniach grupowych dotyczy rozwiązania stosunku pracy w drodze wypowiedzenia przez pracodawcę lub porozumienia stron, a nie wygaśnięcia stosunku pracy z mocy prawa. Choć dyrektywa UE dopuszcza szerszą ochronę, polski ustawodawca nie przewidział w tym zakresie zastosowania ustawy o zwolnieniach grupowych do wygaśnięcia stosunku pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Izba Administracji Skarbowej w [...] | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
Dz.U. z 2016 r., poz. 1948 art. 170 § ust. 1, 4, 5
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepis ten reguluje wygaśnięcie stosunków pracy i służbowych z dniem 31 sierpnia 2017 r. w związku z nieotrzymaniem propozycji zatrudnienia lub odmową jej przyjęcia. Ust. 4 odsyła do świadczeń w związku z likwidacją urzędu lub zniesieniem jednostki organizacyjnej w rozumieniu ustawy o Służbie Celnej. Ust. 5 wyłącza stosowanie ust. 1 i 4 do urzędników służby cywilnej zatrudnionych na podstawie mianowania.
Pomocnicze
Dz.U. z 2016 r., poz. 1799 art. 163 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej
Przepis ten określa wysokość odprawy dla funkcjonariusza zwolnionego ze służby w związku z przejściem na emeryturę lub rentę, stanowiąc podstawę wyliczenia odprawy w niniejszej sprawie.
jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 1969 art. 8 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Przepis ten stanowi podstawę przyznania odprawy pieniężnej w przypadku zwolnień grupowych. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma zastosowania wprost do wygaśnięcia stosunku pracy, ale może być stosowany odpowiednio na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej.
Ustawa o służbie cywilnej art. 9 § ust. 1
Stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie o służbie cywilnej stosuje się przepisy Kodeksu pracy i inne przepisy prawa pracy.
Ustawa o służbie cywilnej art. 73 § ust. 1
Reguluje świadczenie pieniężne dla urzędnika służby cywilnej w razie likwidacji urzędu, jednakże expressis verbis ogranicza krąg adresatów do urzędników mianowanych, co wyklucza zastosowanie do pracowników zatrudnionych na umowę o pracę.
k.p. art. 63
Kodeks pracy
Określa przypadki wygaśnięcia umowy o pracę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy przejściowe ustawy o KAS nie przewidują odprawy na podstawie uchylonej ustawy o Służbie Celnej dla pracowników KAS. • Ustawa o zwolnieniach grupowych nie ma zastosowania do wygaśnięcia stosunku pracy z mocy prawa.
Odrzucone argumenty
Prawo do odprawy na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej, stosowane na podstawie art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej KAS. • Zastosowanie ustawy o zwolnieniach grupowych do wygaśnięcia stosunku pracy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy w przywołanej uchwale wyjaśnił, że zgodnie z art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 (...), pracownikom oraz funkcjonariuszom przysługują świadczenia należne odpowiednio w związku z likwidacją urzędu albo zniesieniem jednostki organizacyjnej w rozumieniu ustawy uchylanej w art. 159 pkt 3. • W ocenie Sądu Najwyższego wyjaśnienia wymaga również znaczenie zwrotu „w rozumieniu ustawy uchylanej w art. 159 pkt 3” użytego w art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej. • Wobec powyższego regulacji świadczeń należnych pracownikom służby cywilnej zatrudnionym w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej należy, zdaniem Sądu Najwyższego, uznać, że kwestie te, w tym także „świadczenia należne w związku z likwidacją urzędu”, regulują przepisy ustawy o służbie cywilnej. • W związku z tym, należy odwołać się do art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, który stanowi, że w sprawach dotyczących stosunku pracy w służbie cywilnej, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu pracy i inne przepisy prawa pracy. • W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu Najwyższego prawidłowa wykładnia art. 170 ust. 4 ustawy wprowadzającej nakazuje, w zakresie przysługującej im odprawy z tytułu wygaśnięcia stosunku pracy na podstawie art. 170 ust. 1 tej ustawy, odpowiednio stosować do pracowników KAS (niebędących funkcjonariuszami ani urzędnikami Służby Cywilnej zatrudnionymi na podstawie mianowania), art. […]
Skład orzekający
Jolanta Frańczak
przewodniczący
Maciej Pacuda
członek
Krzysztof Staryk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów przejściowych ustawy o KAS, stosowanie przepisów o odprawach w przypadku wygaśnięcia stosunku pracy z mocy prawa, relacja między ustawą o Służbie Celnej, ustawą o KAS a ustawą o zwolnieniach grupowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników KAS (niebędących funkcjonariuszami ani urzędnikami mianowanymi) w okresie transformacji ustrojowej związanej z utworzeniem KAS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów przejściowych i praw do świadczeń po restrukturyzacji administracji, co jest istotne dla wielu pracowników i prawników specjalizujących się w prawie pracy i administracyjnym.
“Czy pracownik KAS stracił prawo do odprawy po reformie? Sąd Najwyższy wyjaśnia zawiłości przepisów przejściowych.”
Dane finansowe
odprawa: 13 211,86 PLN
odszkodowanie: 22 004,88 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.