Orzeczenie · 2020-11-19

II PK 239/18

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2020-11-19

SNPracynierówne traktowanie w zatrudnieniuWysokanajwyższy

dyskryminacjarówne traktowaniewynagrodzenieinspektor pracyPIPprzejęcie pracownikaart. 23(1) k.p.odszkodowanie

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła powództwa M. G. przeciwko Okręgowemu Inspektoratowi Pracy w B. o odszkodowanie i ustalenie, w którym powódka zarzucała dyskryminację płacową. Sąd Rejonowy ustalił, że powódka, będąca pracownikiem przejętym z Urzędu Wojewódzkiego na mocy art. 23(1) k.p., otrzymywała niższe wynagrodzenie niż inni starsi inspektorzy pracy, mimo wykonywania pracy o formalnie i materialnie jednakowej wartości. Sąd uznał, że sposób nawiązania stosunku pracy (przejęcie z mocy prawa) stanowił niedozwoloną przyczynę dyskryminacji, a inspektorat nie wykazał obiektywnych przesłanek uzasadniających różnicowanie wynagrodzeń. Sąd Okręgowy oddalił apelację inspektoratu, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego, podkreślając, że ciężar dowodu wykazania obiektywnych przesłanek spoczywał na pracodawcy. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanego, uznając, że sądy niższych instancji prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące dyskryminacji i równego traktowania w zatrudnieniu, a powódka wykazała okoliczności uzasadniające domniemanie dyskryminacji, podczas gdy pozwany nie udowodnił obiektywnych przyczyn różnicowania wynagrodzeń. Sąd Najwyższy potwierdził, że sposób nawiązania stosunku pracy może stanowić niedozwolone kryterium dyskryminacyjne, jeśli prowadzi do nierównego traktowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie dyskryminacji płacowej w przypadku pracowników przejętych na podstawie art. 23(1) k.p. oraz rozkład ciężaru dowodu w sprawach o dyskryminację.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika przejętego z mocy prawa i może wymagać analizy porównawczej w kontekście konkretnych stanowisk i obowiązków.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pracownik przejęty na podstawie art. 23(1) k.p. może być dyskryminowany płacowo w stosunku do pracowników zatrudnionych w wyniku rekrutacji, jeśli wykonuje pracę o jednakowej wartości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli pracodawca nie wykaże obiektywnych przesłanek uzasadniających różnicowanie wynagrodzenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że sposób nawiązania stosunku pracy (przejęcie z mocy prawa) może stanowić niedozwoloną przyczynę dyskryminacji, jeśli prowadzi do nierównego traktowania w zakresie wynagrodzenia, a pracodawca nie udowodni obiektywnych powodów takiego zróżnicowania.

Jaki jest rozkład ciężaru dowodu w sprawach o dyskryminację płacową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pracownik musi przedstawić fakty uprawdopodabniające dyskryminację, a następnie ciężar dowodu przenosi się na pracodawcę, który musi wykazać obiektywne przesłanki różnicowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przypomniał, że w sprawach o dyskryminację, po uprawdopodobnieniu nierównego traktowania przez pracownika, pracodawca musi udowodnić, że kierował się obiektywnymi powodami.

Czy praca starszych inspektorów pracy w różnych sekcjach Państwowej Inspekcji Pracy, w tym przejętych z urzędu wojewódzkiego, może być uznana za pracę o jednakowej wartości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli porównywalne są kwalifikacje, odpowiedzialność i wysiłek, a sposób wykonywania pracy nie różni się istotnie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że praca powódki na stanowisku starszego inspektora pracy była pracą jednakowej wartości w stosunku do innych starszych inspektorów, co potwierdzały identyczne zasady oceny kwalifikacyjnej i zbliżony zakres obowiązków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

powódka

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M. G.	osoba_fizyczna	powódka
Okręgowy Inspektorat Pracy w B.	instytucja	pozwany

Przepisy (11)

Główne

k.p. art. 18(3a) § § 1

Kodeks pracy

Definiuje zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, wymieniając przykładowe kryteria niedozwolonej dyskryminacji.

k.p. art. 18(3b) § § 1

Kodeks pracy

Określa skutki naruszenia zasady równego traktowania i przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę w przypadku zarzutu dyskryminacji.

k.p. art. 18(3c) § § 1

Kodeks pracy

Stanowi o prawie pracowników do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości.

k.p. art. 18(3d)

Kodeks pracy

Przyznaje prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę w przypadku naruszenia zasady równego traktowania.

Pomocnicze

k.p. art. 18(3a) § § 2

Kodeks pracy

Zakazuje dyskryminacji w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio.

k.p. art. 18(3a) § § 3

Kodeks pracy

Definiuje dyskryminację bezpośrednią.

k.p. art. 18(3a) § § 4

Kodeks pracy

Definiuje dyskryminację pośrednią.

k.p. art. 18(3c) § § 3

Kodeks pracy

Definiuje pracę o jednakowej wartości.

k.p. art. 23(1)

Kodeks pracy

Reguluje przejście zakładu pracy na innego pracodawcę i związane z tym prawa pracowników.

u.PIP art. 38 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

Określa stanowiska w Państwowej Inspekcji Pracy, w tym starszego inspektora pracy.

u.PIP art. 39 § pkt 4

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

Określa wymogi kwalifikacyjne dla inspektorów pracy, w tym posiadanie wyższego wykształcenia i aplikacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca powódki na stanowisku starszego inspektora była pracą jednakową pod względem formalnym i materialnym w stosunku do porównywanych inspektorów. • Sposób nawiązania stosunku pracy (przejęcie z art. 23(1) k.p.) stanowił niedozwoloną przyczynę dyskryminacji płacowej. • Pozwany nie wykazał obiektywnych przesłanek uzasadniających różnicowanie wynagrodzenia. • Ciężar dowodu wykazania obiektywnych przesłanek spoczywa na pracodawcy w sprawach o dyskryminację.

Odrzucone argumenty

Argumenty pozwanego o różnicach w stażu pracy, doświadczeniu, kwalifikacjach i zakresie obowiązków w stosunku do niektórych inspektorów, które nie uzasadniały różnic w wynagrodzeniu w stosunku do porównywanych osób. • Argumenty pozwanego o uzgodnieniach płacowych ze związkami zawodowymi. • Argumenty pozwanego o tym, że wynagrodzenie powódki mieściło się w przedziałach regulaminu wynagradzania.

Godne uwagi sformułowania

Praca na tym samym stanowisku (z identycznym zakresem zadań) trzeba oceniać - przy ustaleniu przestrzegania zasady równości w zatrudnieniu - przez pryzmat jednakowości pracy. • Dyskryminacja (nierówne traktowanie) może mieć miejsce także z innych względów niż bezpośrednio wskazane w przepisach, czyli nie tylko w oparciu o kryterium płci, wieku, niepełnosprawności, rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych, przynależności związkowej, pochodzenia etnicznego, wyznania, orientacji seksualnej, rodzaju zawartej umowy oraz wymiaru czasu pracy w niej uzgodnionej. • Pracodawca może oddalić zarzut dyskryminowania pracowników, wykazując, że przy podejmowaniu określonych decyzji kierował się obiektywnymi i uzasadnionymi względami. • W przypadku, gdy niewątpliwie wynagrodzenie wypłacone powódce znacząco odbiegało od wynagrodzeń starszych inspektorów wykonujących porównywalną pracę, a żadna ze stron nie przedstawiła w sposób przekonujący argumentów pozwalających na ocenę pracy powódki powyżej, czy też poniżej średniej wymienionych czterech starszych inspektorów, to właśnie średnie wynagrodzenie wypłacane tym starszym inspektorom w poszczególnych okresach wydawały się obiektywne do wyliczenia odpowiedniego odszkodowania. • Sposób nawiązania stosunku pracy z konkretnym pracownikiem (w okolicznościach sprawy w trybie art. […]

Skład orzekający

Piotr Prusinowski

przewodniczący

Maciej Pacuda

sprawozdawca

Krzysztof Staryk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dyskryminacji płacowej w przypadku pracowników przejętych na podstawie art. 23(1) k.p. oraz rozkład ciężaru dowodu w sprawach o dyskryminację."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika przejętego z mocy prawa i może wymagać analizy porównawczej w kontekście konkretnych stanowisk i obowiązków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu dyskryminacji płacowej i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące równego traktowania w zatrudnieniu, szczególnie w kontekście pracowników przejmowanych na mocy art. 23(1) k.p.

“Czy przejęcie do pracy oznacza niższe zarobki? Sąd Najwyższy rozstrzyga sprawę dyskryminacji płacowej.”

Dane finansowe

WPS: 22 785,9 PLN

odszkodowanie: 22 785,9 PLN

koszty pomocy prawnej: 1350 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników