II OZ 881/25

II OZ 881/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Y. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1809/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej Warszawa - Okęcie z 9 lutego 2022 r. nr 14-901/67/D-ZDP/2023 w sprawie ze skargi Y. A. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 8 maja 2024 r. nr DL.WIPO.412.15.2024/MMa w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1809/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej Warszawa - Okęcie z 9 lutego 2022 r. w przedmiocie zobowiązania strony do powrotu.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2023 r. sygn. II GPS 2/22 w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie: a) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, b) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) stwierdzające niedopuszczalność odwołania, - nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Y. A., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji. Pełnomocnik strony podniósł błędną wykładnię przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego sprawy, polegającą na bezrefleksyjnym (pozbawionym jakichkolwiek własnych wywodów prawnych Sądu meriti) powołaniu się na uchwałę NSA z 13 listopada 2023 r. sygn. akt II GPS 2/22, a także błędne zastosowanie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez niezawarcie w uzasadnieniu skarżonego postanowieniu wywodów własnych Sądu meriti w zakresie odniesienia do stanu faktycznego w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., stanowisko zajęte w uchwałach NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których zastosowanie ma przepis interpretowany w uchwale. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Jest ono wiążące w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. A. Kabat [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Lex/el; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el).
Powyższy przepis ustala również sformalizowany tryb umożliwiający składom orzekającym sądów administracyjnych odstąpienie od stanowiska zajętego w uchwale abstrakcyjnej lub konkretnej. Stanowi bowiem, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby lub pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi tego sądu. Przedstawienie powyższego zagadnienia prawnego odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia jest obowiązkiem sądu administracyjnego, który nie podziela stanowiska zajętego w uchwale (zob. postanowienie pełnego składu NSA z 1.04.2019 r., I OPS 4/17, ONSAiWSA 2020/1, poz. 1, s. 53).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy nie można przyjąć jako zasadnego zarzutu bezrefleksyjnego powołania się na treść uchwały NSA w sytuacji gdy ma ona zastosowanie w danej sprawie. Należy podkreślić, że przedmiotem złożonej skargi jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania czyli dokładnie takie przypadki o jakich mówi uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2023 r. sygn. II GPS 2/22. Sąd I instancji mógł zatem zastosować się do treści uchwały bądź przedstawić odmienne stanowisko odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego do ponownego rozważenia. Decyzja ta należy jednak całkowicie do Sądu rozpoznającego sprawę i nie może zostać podważona w drodze wniesionego środka odwoławczego.
Ponieważ Sąd I instancji postanowił zastosować się do wskazanej uchwały i uczynił to prawidłowo, wniesione zażalenia należy uznać za niezasadne. Ocena stanu faktycznego sprawy, wobec wiążącej mocy uchwały nie była w niniejszej sprawie konieczna.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.