II OZ 795/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-09-29
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona przyrodykara pieniężnawstrzymanie wykonaniaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneskarżącydecyzja administracyjnasamorządowe kolegium odwoławczedrzewa

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania kary pieniężnej za usunięcie drzew, uznając brak wystarczającego uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżący L.C. złożył zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Skarżący argumentował trudną sytuacją materialną i obawą przed utratą majątku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że obowiązek uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskodawcy, a sama konieczność zapłaty kary pieniężnej nie stanowi takiej szkody, zwłaszcza gdy nie została ona wystarczająco udokumentowana.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie L.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2009 roku, nakładającej karę pieniężną w wysokości 32.106,34 zł za usunięcie drzew bez zezwolenia. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powoływał się na trudną sytuację materialną, spowodowaną złymi warunkami pogodowymi (susza w 2008 r.), która uniemożliwiałaby mu pokrycie nałożonej kary i mogłaby doprowadzić do utraty podstaw bytu jego i rodziny. Do wniosku dołączył decyzję odmawiającą mu pomocy finansowej. Sąd I instancji oddalił wniosek, wskazując, że zgodnie z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie wykonania aktu może nastąpić jedynie w przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wyjaśnił, że chodzi o szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia ani przywrócenie stanu pierwotnego. Pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego nie stanowiło takiej przesłanki, a sama konieczność uregulowania kary pieniężnej, choć wiąże się z uszczerbkiem w majątku, nie oznacza automatycznie powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji podkreślił również, że skarżący nie wykazał wystarczająco swojej sytuacji materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, w pełni aprobował stanowisko Sądu I instancji. Podkreślił, że obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. NSA stwierdził, że przedmiotem decyzji jest należność pieniężna, która w przypadku uchylenia decyzji podlega zwrotowi, a sama konieczność zapłaty kary nie jest równoznaczna ze znaczną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Sąd uznał również, że przedstawione przez stronę dokumenty tylko wyrywkowo obrazują jej sytuację finansową i nie pozwalają na uznanie, że skarżący zadośćuczynił obowiązkowi uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo pogorszenie sytuacji finansowej nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji, jeśli nie wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wymaga uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek ten spoczywa na wnioskodawcy. Konieczność zapłaty kary pieniężnej, choć wiąże się z uszczerbkiem w majątku, nie jest równoznaczna ze znaczną szkodą, która nie mogłaby być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia. Ponadto, skarżący nie wykazał wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (brak uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków). Obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Niewystarczające udokumentowanie trudnej sytuacji materialnej skarżącego.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącego jako podstawa do wstrzymania wykonania kary. Konieczność zapłaty kary prowadzi do utraty majątku i utraty podstaw bytu.

Godne uwagi sformułowania

chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego spowodowane wykonaniem zaskarżonej decyzji nie stanowi w świetle art. 61 § 3 powołanej ustawy przesłanki wstrzymania tej decyzji. Konieczność uregulowania kary pieniężnej w każdym bowiem przypadku, niezależnie od zamożności strony, łączy się z uszczerbkiem w majątku. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej w kontekście trudnej sytuacji finansowej strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania kary pieniężnej; ogólne zasady interpretacji art. 61 § 3 p.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo nietypowy.

Kiedy można wstrzymać wykonanie kary pieniężnej? Sąd NSA wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Dane finansowe

WPS: 32 106,34 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 795/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-08-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Gd 234/09 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2009-12-10
II SA/Gl 234/09 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2009-05-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 29 września 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2009 roku sygn. akt II SA/Gd 234/09 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] lutego 2009 roku, Nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzew postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2009 r. oddalił wniosek L.C. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia w wysokości 32.106,34 zł
W skardze do Sądu L.C. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na trudną sytuację materialną spowodowaną złymi warunkami pogodowymi w 2008 r. (susza). Wskazał, że nie posiada środków niezbędnych na pokrycie nałożonej kary, co może doprowadzić do utraty podstawy bytu jego i rodziny. Do wniosku dołączył decyzję Wójta Gminy Kościerzyna z dnia [...] listopada 2008 r., którą odmówiono mu udzielenia pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji reguluje art. 61 § 3 powołanej ustawy, który stanowi, że sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wyjaśnił, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowania świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wyjaśnił, że nałożona zaskarżoną decyzją administracyjna kara pieniężna nie jest niska, jednakże skarżący nie wykazał, że w wyniku jej wykonania może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd podkreślił, że przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest ocena zmiany sytuacji strony skarżącej, na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Pogorszenie sytuacji finansowej skarżącego spowodowane wykonaniem zaskarżonej decyzji nie stanowi w świetle art. 61 § 3 powołanej ustawy przesłanki wstrzymania tej decyzji. Konieczność uregulowania kary pieniężnej w każdym bowiem przypadku, niezależnie od zamożności strony, łączy się z uszczerbkiem w majątku. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków. Z załączonej do wniosku odmownej decyzji w przedmiocie pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego nie wynika, aby skarżący poniósł straty w wyniku suszy jaka miała miejsce w 2008 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył L.C. wskazując, że wysokość kary do zapłacenia przekracza jego możliwości finansowe, a konieczność jej zapłaty zmusi go do wyprzedaży majątku. Nie zmieni tego nawet późniejszy, ewentualny zwrot wyegzekwowanej kwoty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę.
Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony.
Przechodząc do oceny argumentów podniesionych we wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W tym zakresie pogląd wyrażony przez Sąd I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny całkowicie aprobuje. W niniejszej sprawie przedmiotem decyzji objętej wnioskiem jest niewątpliwie należność o charakterze pieniężnym, która w przypadku ewentualnego wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego będzie podlegać zwrotowi. Podkreślić należy, że obowiązek uregulowania należności na rzecz Skarbu Państwa w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podmiotu, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Nie sposób również pominąć okoliczności, że podnoszone przez stronę argumenty nie zostały dokładnie udokumentowane. Strona przedstawiła dokumenty mające świadczyć o tym, że jej sytuacja materialna nie pozwala na uiszczenie nałożonej kary. Jednakże w ocenie Sądu złożone materiały tylko wyrywkowo obrazują sytuację finansową rodziny strony skarżącej, a w konsekwencji nie sposób uznać, że skarżący zadośćuczynił obowiązkowi uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonalności aktu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI