II OZ 775/22

II OZ 775/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Łd 692/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-03-10
II OSK 1362/23 - Wyrok NSA z 2025-11-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61  par. 3,  art. 184,  art. 197  par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 października 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 692/22 o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi Gminy [...] na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2022 r. nr 103/2022 w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego budynku postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Gmina [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2022 r. nr 103/2022. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i z dnia 31 marca 2022 r. nr 246/2022 i nałożył na Gminę [...] obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej stanu technicznego nieużytkowanego budynku piwnicznego, wykorzystywanego dawniej jako podziemny skład opału, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [..] w Ł. (dz. nr [...], obr. [...]), w bezpośrednim sąsiedztwie budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego na nieruchomości przy ul. [...] w Ł. (dz. nr [...], obręb [...]) ze szczególnym uwzględnieniem stropu żelbetowego oraz słupów i podciągów żelbetowych wraz z dokumentacją techniczno-budowlaną zawierającą jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, w terminie do dnia 30 września 2022 r.
W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając ten wniosek strona skarżąca podniosła, że wykonanie ww. postanowienia spowoduje trudne, a właściwie niemożliwe do odwrócenia skutki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 7 października 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 692/22 oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca nie przytoczyła okoliczności, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadnienie wniosku o przyznanie ochrony tymczasowej ogranicza się do wskazania, że wykonanie kontestowanego postanowienia spowoduje trudne, a właściwie niemożliwe do odwrócenia skutki. Strona skarżąca nie podjęła próby wykazania, na czym wspomniane trudne, a wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki miałyby polegać. Skarga zawierająca wniosek o wstrzymanie wykonania w pozostałym zakresie ogranicza się jedynie do argumentów merytorycznych skierowanych przeciwko kontestowanemu postanowieniu. Takie uzasadnienie, zdaniem Sądu, nie dowodzi wykazania przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Gmina [...] wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że strona skarżąca nie wykazała przesłanek dających podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Wniesiono o uchylenie w całości postanowienia Sądu z dnia 7 października 2022 r., ewentualnie jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W zażaleniu skarżąca za oczywiste uznała, że wykonanie postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 czerwca 2022 r. nr 103/2022 w przedmiocie nałożenia na Gminę [...] obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku czyni dalsze postępowanie w niniejszej sprawie bezprzedmiotowym. Skoro bowiem skarżąca wykona w całości nałożone obowiązki, to w jaki sposób cofnie skutki tego wykonania? W ocenie strony żądanie przez Sąd przedłożenia w tej sprawie wnikliwej argumentacji wraz z dowodami jest bezzasadne, skoro jest oczywistym, że nie ma możliwości cofnięcia skutków wykonania tego postanowienia w momencie, kiedy skarżąca wykona obowiązek sporządzenia ekspertyzy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności.
Trafnie wyjaśnił Sąd wojewódzki, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku wskazywać powinno na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z 25 kwietnia 2013 r., I GSK 376/13; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie nie wykazała jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby stanowić przedmiot oceny Sądu w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniosek o wstrzymanie nie zawierał żadnej argumentacji, która wskazywałaby na zagrożenie znaczną szkodą czy też wystąpieniem trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji, kiedy doszłoby do wykonania zaskarżonego postanowienia zobowiązującego do sporządzenia ekspertyzy technicznej stanu technicznego nieruchomości. Opierając się zatem jedynie na lakonicznym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd słusznie oddalił go, wskazując na brak jego uzasadnienia. Nie doszło tym samym do naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a.
Na odmienną ocenę zasadności rozpoznawanego wniosku niż przyjęta powyżej nie mogła mieć wpływu argumentacja podniesiona w zażaleniu. Twierdzenie skarżącej o trudnych czy wręcz niemożliwych do odwrócenia skutkach wykonania zaskarżonego postanowienia polegających na nieodwracalnym skutku sporządzenia ekspertyzy, nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Okoliczność ta nie ma bowiem związku z prawidłowo rozumianymi przesłankami zapewnienia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Nie chodzi tu jednak o jakiekolwiek skutki (i jakąkolwiek szkodę), ale o skutki (i szkodę) kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sporządzenie ekspertyzy technicznej należy natomiast ocenić jako zwykłe następstwo wykonania zaskarżonego postanowienia, nierodzące negatywnych i prawnie nieakceptowalnych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 5 kwietnia 2022 r., II OZ 184/22).
Jedynie na marginesie wskazać warto, że oczywistym jest, iż każde postanowienie zobowiązujące do przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, wywołuje dolegliwość finansową, a zatem ma znaczenie dla budżetu podmiotu zobowiązanego. O ile jednak ten aspekt wykonania nakazu przedłożenia ekspertyzy technicznej mógłby być rozważany pod kątem przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. znacznej szkody, to także bez podania konkretów w danej sprawie przez stronę wnioskującą o takie wstrzymanie (tj. jaki jest konkretny koszt wykonania ekspertyzy i jaka jest relacja tego kosztu do ogólnej sytuacji finansowej skarżącego) brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim należy mieć na względzie, że skutki finansowe są z reguły odwracalne. Kwestie zaś dotyczące prawidłowości skierowania nakazu do właściwego podmiotu i ewentualne powstanie w przyszłości roszczeń, np. pomiędzy skarżącym a innymi podmiotami, nie świadczą o zaistnieniu trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. Poza tym na etapie rozpoznania wniosku nie podlegają badaniu kwestie merytoryczne (w tym kwestia legalności skierowania nakazu do właściwego podmiotu) – w innym wypadku doszłoby do nieuprawnionego "przedsądu".
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.