II OZ 658/22

II OZ 658/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Bd 697/22 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2022-08-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 112
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 697/22 o odrzuceniu sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu P. sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr SKO-4212/90/2022 w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 697/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił sprzeciw P. sp. z o.o. (dalej: skarżąca) od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy (dalej: SKO w Bydgoszczy) z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr SKO-4212/90/2022, w przedmiocie warunków zabudowy i zwrócił skarżącej uiszczony wpis od sprzeciwu w kwocie 500 zł.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że w dniu 8 czerwca 2022 r. skarżąca wniosła za pośrednictwem SKO w Bydgoszczy pismo zatytułowane "skarga". Sąd zakwalifikował wniesioną skargę jako sprzeciw, o którym mowa w art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 dalej: p.p.s.a.) i wskazał, że w myśl art. 64c § 1 ww. ustawy sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji.
Uzasadniając odrzucenie przedmiotowego sprzeciwu Sąd podniósł, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącej 9 maja 2022 r. Decyzja zawierała pouczenie o możliwości zaskarżenia jej do sądu w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Natomiast sprzeciw skarżącej został nadany pocztą za pośrednictwem organu 8 czerwca 2022 r. Z porównania powyższych dat wynika, że sprzeciw został wniesiony po upływie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., sprzeciw odrzucił. Sąd dodał przy tym, że treść błędnego pouczenia zawarta w zaskarżonej decyzji nie uchyla jednak skutków spóźnionego złożenia sprzeciwu, ponieważ tryb - a zatem termin i sposób wniesienia środka zaskarżenia - wiążąco określają przepisy p.p.s.a.
Zażaleniem P. sp. z o.o. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zw. z art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 196 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 dalej: k.p.a.) poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się za odrzuceniem sprzeciwu, pomimo iż skarżący będąc błędnie pouczonym o sposobie i terminie zaskarżenia zastosował się w całości do błędnego pouczenia organu drugiej instancji zarówno w zakresie sposobu, jak i terminu zaskarżenia, co stanowi o tym, iż podlega on ochronie z art. 112 k.p.a. bez konieczności składanie dodatkowych oświadczeń lub wniosków.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej. W myśl natomiast art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Opisana powyżej instytucja sprzeciwu została wprowadzona do polskiego porządku prawnego w dniu 1 czerwca 2017 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Zgodnie z art. 17 ust. 1 powyższej ustawy, do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym. Z przepisu tego wynika, że do postępowań sądowo administracyjnych wszczętych po wejściu w życie ww. ustawy nowelizującej, stosuje się nowe przepisy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podzielić wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisko Sądu I instancji, że od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr SKO-4212/90/2022 przysługiwał sprzeciw, o którym mowa w art. 64a p.p.s.a., który powinien zostać złożony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącej powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy błędnie zatem pouczyło strony o trybie i terminie jej zaskarżenia, bowiem w decyzji zawarto pouczenie, iż stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że kwestionowana decyzja została doręczona skarżącej 9 maja 2022 r., stąd termin do wniesienia sprzeciwu od decyzji upływał 23 maja 2022 r. Sprzeciw od decyzji został natomiast wniesiony dopiero 8 czerwca 2022 r., a więc po upływie terminu. Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że wskazany środek zaskarżenia podlegał odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie nie można bowiem pominąć okoliczności, że w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył stronę o trybie i terminie jej zaskarżenia, tj. o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Jak podnosi się w doktrynie, konsekwencje obowiązywania art. 112 k.p.a. powinny być takie, że w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2017 r. str. 621). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie przychyla się do wyrażanego już, zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie poglądu wyrażonego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/17, iż skutki prawne błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być jednolite zarówno na drodze postępowania administracyjnego jak i postępowania sądowego - odmienna wykładnia prowadzi bowiem do zbędnego formalizmu i przedłużania postępowania, albowiem sąd administracyjny w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu błędnego pouczenia obowiązany jest przywrócić go stronie. Skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 k.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest zatem obowiązek rozpatrzenia go przez ten sąd bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu. Podkreślenia przy tym wymaga, że wprawdzie w art. 112 k.p.a. ustawodawca nie wskazał sprzeciwu, jednak zgodnie art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze (zob. też postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OZ 1446/17; z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt II OZ 1382/17; publ. CBOSA).
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.