II OZ 653/24

II OZ 653/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 291/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-06-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61, 184, 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7b, 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 291/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 marca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 291/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku A.T. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że pismem z 22 grudnia 2023 r. A. T. wniosła skargę na ww. postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z 22 września 2023 r. o nałożeniu na skarżącą jednorazowej grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł w związku z niewykonaniem obowiązków wynikających z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z 9 marca 2018 r. W skardze zawarto wniosek o "wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez Sąd", uzasadniając go tym, że wykonanie postanowienia "skutkowałoby wyrządzeniem w stosunku do Skarżącej znacznej szkody w postaci uszczuplenia jej majątku w kwocie 10.000,00 zł, podczas gdy nałożona na nią grzywna pozbawiona jest podstaw faktycznych i powinna zostać uchylona przez Sąd".
Uzasadniając odmowę uwzględnienia powyższego wniosku Sądu pierwszej instancji stwierdził, że w żaden nie wykazano w nim, że spełniona została którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). W ocenie Sądu nie można przyjąć, że samo uszczuplenie majątkowe, jak wskazuje się we wniosku, narazi stronę na znaczną szkodę bez wykazania jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Za niezasadny Sąd uznał również argument dotyczący samej wadliwości zaskarżonego postanowienia, bowiem na etapie rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd nie bada zasadności skargi, a więc zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Podkreślono przy tym, że wstrzymanie wykonania nałożonej na stronę skarżącą grzywny w postępowaniu egzekucyjnym jest możliwe i zasadne jedynie, gdy uprawdopodobni ona, że jej ściągnięcie spowoduje u niej wystąpienie niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Takich okoliczności, które przemawiałyby za koniecznością udzielenia stronie ochrony tymczasowej, skarżąca w rozpoznanym wniosku zdaniem Sądu nie przedstawiła.
Zażaleniem A. T. zaskarżyła powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie:
1) art. 7b k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie poczynienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawdziwych ustaleń faktycznych oraz niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, polegające na braku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz brak przeprowadzenia dowodów z urzędu na okoliczność nieistnienia obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym, a także braku uwzględnienia pozostałych okoliczności faktycznych w przedmiotowej sprawie, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia;
2) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez zignorowanie zasady, że organ administracji publicznej ma budzić zaufanie obywatela do państwa, co powoduje, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Ponadto w zażaleniu podniesiono, że Sąd wydając przedmiotowe orzeczenie nie rozważył wszechstronnie skutków, które pociąga za sobą postępowanie egzekucyjne, w szczególności, iż będzie ono zbyt dotkliwe dla A. T. jako osoby fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą, a tym samym koszty wykonania (bezprzedmiotowego) obowiązku będą naruszały zasadę proporcjonalności i równego traktowania przedsiębiorców, czym tutejszy Sąd naruszył przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. (t.j. Dz. U, z 2024 r, poz. 236 ze zm.) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
W oparciu o powyższe zarzuty w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i wtrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 29 listopada 2023 r. nr [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Z treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, iż wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu, ani czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu skargi sądowi, sąd może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wnioskodawca musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słuszne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w przedmiotowym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Tymczasem w przedmiotowej sprawie powołując się na konieczność poniesienia kosztów mających na celu sprostanie oczekiwaniom organów skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że uszczuplenie jej majątku w związku z ewentualnym uiszczeniem przedmiotowej grzywny grozi wyrządzeniem jej znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Bez wskazania, jaka jest rzeczywista sytuacja majątkowa skarżącej nie można dokonać pełnej oceny, czy w sprawie zaistnieje niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca oprócz gołosłownych tez nie przedstawiła żadnych dokumentów na poparcie swoich argumentów. Samo złożenie wniosku o wstrzymanie bez wykazania twierdzeń na jego poparcie nie może odnieść zamierzonego skutku.
Jednocześnie zwrócić uwagę należy, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając przedmiotowy wniosek o wstrzymanie nie mógł naruszyć art. 7b i art. 8 k.p.a., a to z uwagi na to, że prowadzi postępowanie w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, za udzieleniem ochrony tymczasowej nie mogą przemawiać zarzuty dotyczące wadliwości samego postanowienia nakładającego grzywnę, gdyż na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania Sąd nie ocenia legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.