II OZ 630/26

II OZ 630/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-05-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Odrzucenie sprzeciwu
Inne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 551/26 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2026-04-16
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 64f
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 551/26 o odrzuceniu sprzeciwu P.J. od postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2025 r., Nr 1695/2025 w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. zwrócić P.J. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od zażalenia.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 16 kwietnia 2026 r. o sygn. VII SA/Wa 551/26 odrzucił sprzeciw P.J. (dalej "skarżący") na postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "organ") z 19 grudnia 2025 r. w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że powołanym powyżej postanowieniem organ na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.; dalej "k.p.a.") uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Siedlcach nr 44/2024 z dnia 6 czerwca 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi powiatowemu. W postanowieniu z 19 grudnia 2025 r. zawarto pouczenie, zgodnie z którym "strona może w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...]". Podano, że postanowienie to doręczono 5 stycznia 2026 r. profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego, który następnie pismem z 4 lutego 2026 r. nadał za pomocą operatora pocztowego w imieniu skarżącego pismo zatytułowane "skarga na postanowienie nr 1695/25 Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2025 r.".
WSA stwierdził, że stosownie do przywołanych przepisów, w tym art. 64f i art. 64c § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") od postanowienia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, można natomiast wnieść sprzeciw – w terminie czternastu dni od otrzymania postanowienia. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie sprzeciw, nadany za pomocą operatora pocztowego 4 lutego 2026 r., został wniesiony po upływie wskazanego przepisami terminu, który to kończył się 19 stycznia 2026 r.
Następnie dokonując wykładni art. 112 k.p.a. Sąd I instancji uznał, że realizacja przywołanego przepisu w przypadku profesjonalnego pełnomocnika wyraża się nie poprzez wyłączne złożenie skargi (tu: sprzeciwu), lecz poprzez złożenie skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W niniejszej sprawie wraz z pismem z 4 lutego 2026 r. nie złożono jednak wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Konsekwentnie, zdaniem WSA, sprzeciw należało odrzucić jako złożony po terminie.
Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył zażalenie na powołane postanowienie Sądu I instancji, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono rażące naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 64f p.p.s.a. poprzez całkowicie błędne przyjęcie, że stronie nie przysługiwała skarga na postanowienia nr 1695/2025 Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 grudnia 2025 r., pomimo iż przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, co doprowadziło do nieuzasadnionego zakwalifikowania przez Sąd prawidłowo wniesionej skargi jako sprzeciwu, pomimo iż pozostawał skargą.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że WSA nie zauważył, iż art. 64f p.p.s.a. dodany ustawą z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz. U. poz. 769) nie miał zastosowania do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem jej w życie, a taką stanowiła sprawa, której dotyczyła skarga.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 64f p.p.s.a. od postanowienia, do którego odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści postanowienia może wnieść od niego sprzeciw (...). Przepisy art. 64b-64e stosuje się odpowiednio.
Regulacja ta została dodana do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie art. 15 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz. U. poz. 769; dalej "ustawa zmieniająca") i miała na celu umożliwienie wniesienia sprzeciwu także od postanowień wydanych przez odpowiednie zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.
Stosownie zaś do art. 31 ust. 2 pkt 7 ustawy zmieniającej do wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy postępowań stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa zmieniająca weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, a zatem 13 lipca 2025 r.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 grudnia 2025 r., którym organ uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Siedlcach z 6 czerwca 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Postępowanie toczące się w niniejszej sprawie zostało zatem wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Postanowienie, które usiłuje zaskarżyć strona zostało wydane 19 grudnia 2025 r., czyli po wejściu w życie ustawy zmieniającej, natomiast postanowienie organu I instancji zostało wydane 6 czerwca 2024 r., a więc przed dokonaniem zmian legislacyjnych.
Konsekwentnie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pismo skarżącego z 4 lutego 2026 r. zatytułowane "skarga na postanowienie nr 1695/25 Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2025 r." zostało błędnie zakwalifikowane przez Sąd I instancji jako sprzeciw. Skoro bowiem nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe postępowanie toczyło się w trakcie dokonanych zmian legislacyjnych, to zastosowanie do niego miały przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym, a zatem sprzed wprowadzenia możliwości wnoszenia sprzeciwu od postanowień wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Skarżący prawidłowo więc wniósł skargę na postanowienie organu z 19 grudnia 2025 r. w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia mu rozstrzygnięcia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie brak było więc podstaw do przyjęcia, że środek zaskarżenia złożony przez skarżącego należało odrzucić jako wniesiony po upływie terminu. Tym samym konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie wpisu od zażalenia orzeczono, jak w punkcie 2, na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.