II OZ 586/23

II OZ 586/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1239/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2023-09-06
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 72 § 1, art. 73 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 819
§ 2 ust. 1 i 2, § 6 ust. 2, § 7 ust. 1 pkt 1 i 2, § 8 ust. 2, § 10
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w  postępowaniu cywilnym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1239/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi G.P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 24 maja 2023 r., nr WINB-WOA.7721.318.2022.PG/KC w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1239/23, odrzucił skargę G.P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 24 maja 2023 r., nr ... w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z 28 czerwca 2023 r., nadanym w tym samym dniu w urzędzie pocztowym, G.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wyżej powołaną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W odpowiedzi Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z 1 sierpnia 2023 r., w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 21 lipca 2023 r., wezwano skarżącego do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi przez wskazanie numeru PESEL skarżącego oraz nadesłanie jednego odpisu skargi wraz z załącznikami własnoręcznie podpisanego lub poświadczonego za zgodność z oryginałem, celem doręczenia uczestnikowi postępowania. Równocześnie pouczono skarżącego, że nieusunięcie braków formalnych skargi w ww. terminie spowoduje odrzucenie skargi.
Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi uznano za skutecznie doręczone na dzień 18 sierpnia 2023 r., w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). W zakreślonym terminie, który upłynął 25 sierpnia 2023 r., skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga podlega odrzuceniu.
Sąd wyjaśnił, że siedmiodniowy termin do usunięcia braków formalnych skargi jest terminem ustawowym, co oznacza, że Sąd nie jest uprawniony do jego przedłużania, bądź skrócenia. Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi stwarza zatem podstawę do jej odrzucenia.
Sąd wskazał, że pismo z 1 sierpnia 2023 r., stanowiące wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, zawierające prawidłowe pouczenie o skutkach niezastosowania do niego w wyznaczonym terminie, nie zostało odebrane przez skarżącego, w konsekwencji wezwanie uznano za skutecznie doręczone z dniem 18 sierpnia 2023 r., w trybie art. 73 p.p.s.a. Ponadto Sąd zaznaczył, że skarżący do dnia wydania postanowienia nie uzupełnił braku formalnego skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł G.P., zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie. Nadto wniósł o dołączenie do akt i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma (kopii paszportu i potwierdzenia rezerwacji) na potwierdzenie przebywania poza granicami kraju w dniach od 7 sierpnia 2023 r. do 21 sierpnia 2023 r.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1. naruszenie art. 73 § 1 w zw. z art. 72 § 1 p.p.s.a. przez zaniechanie doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych z 1 sierpnia 2023 r. dorosłemu domownikowi (matce skarżącego) i pozostawienie przesyłki w placówce pocztowej na podstawie art. 73 § 1 p.p.s.a., mimo iż możliwe było doręczenie zastępcze w oparciu o art. 72 § 1 p.p.s.a., co w konsekwencji skutkowało brakiem zapoznania się przez skarżącego z treścią wezwania, nieświadomością co do konieczności uzupełnienia braków formalnych skargi, a w rezultacie legło u podstaw przyczyn odrzucenia skargi, ze względu na brak uzupełnienia braków formalnych;
2. naruszenie art. 73 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. ze względu na brak dokonania powtórnej awizacji, a poprzestanie na jednej próbie doręczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie jest oparte na domniemaniu, według którego zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane.
Stosownie do § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 819 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie"), pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru, do której dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W przypadku niezastania adresata w domu, doręczający sporządza zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy, doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis, następnie oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy (§ 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia, placówka pocztowa operatora: 1) sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej; 2) zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki z adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem; 3) przechowuje przesyłkę przez okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10 rozporządzenia).
Z treści powyższych przepisów wynika, że w przypadku braku zgłoszenia się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej, co nie oznacza, jak twierdzi żalący, ponownej próby doręczenia przesyłki. Kolejne zawiadomienie nie otwiera kolejnego 7-dniowego terminu, a jedynie "przypomina" o biegnącym już terminie, który upływa 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Nie pełni ono wyłącznie funkcji informacyjnej, należy je bowiem traktować jako element konstrukcyjny, jedną z przesłanek warunkujących skuteczność dokonania doręczenia, jeżeli adresat ostatecznie pisma nie podejmie (por. K. Celińska-Grzegorczyk Postulat przejrzystości systemu prawa, a regulacja doręczeń zastępczych "przez awizo" w polskich ustawach procesowych, ZNSA 2011/5/19-25, tak też postanowienie NSA z 27 stycznia 2021 r., I GZ 1/21).
Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeżeli został sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta więc on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, zaś jednym ze sposobów obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. wyrok NSA z 28.01.2015 r., I FSK 1029/14, oraz postanowienia NSA: z 27.09.2012 r., II OZ 811/12, i z 17.11.2015 r., II FZ 857/15).
Żalący, kwestionując dwukrotne pozostawienie awizo, przedstawił jedynie własne twierdzenia w sprawie wadliwości doręczenia przesyłki, przy jednoczesnym braku potwierdzenia przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego, tym samym pozbawiając się możliwości uznania jego argumentacji za zasadną. Wobec braku wykazania przeprowadzenia stosownej procedury i wyjaśnień u operatora pocztowego, żalący nie może wiarygodnie powoływać się na brak awizacji, gdyż jego twierdzenia w tym zakresie w okolicznościach faktycznych sprawy są gołosłowne (por. wyrok NSA z 6.11.2015 r., II FSK 2398/15).
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika w sposób niebudzący wątpliwości, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a. Na przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych naniesiono adnotację: "zwrot – nie podjęto w terminie", jak również wskazano, że pierwsze awizo nastąpiło 4 sierpnia 2023 r., zaś drugie 14 sierpnia 2023 r., natomiast zwrot przesyłki nastąpił 22 sierpnia 2023 r.
Jeżeli z adnotacji czynionych przez doręczyciela na kopercie zawierającej przesyłkę jednoznacznie wynika, że nie odebrano przesyłki mimo prawidłowego jej awizowania, to nie można uznać, że powstały wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zastępczego (zob. wyrok NSA z 17.11.2017 r., I GSK 1944/15).
Konsekwencje braku przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego należy również odnieść do zarzutu naruszenia art. 72 § 1 p.p.s.a. Ponadto należy zauważyć, że przepis ten – przewidując możliwość doręczenia pisma w sytuacji, gdy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu – pozostawia realizację jego dyspozycji uznaniu pracownika poczty doręczającego przesyłkę. Jeżeli zatem doręczyciel stwierdzi, że nie ma możliwości doręczenia przesyłki w sposób określony przepisem art. 72 p.p.s.a., wówczas staje się uprawniony do postępowania zgodnie z art. 73 p.p.s.a. (tak też wyrok NSA z 11.02.2011 r., I OSK 1790/10).
Z tych też względów przytoczone w zażaleniu zarzuty należy uznać za niezasadne.
Nadto, podnoszona w uzasadnieniu zażalenia okoliczność pobytu skarżącego we wskazanym tam terminie za granicą nie świadczy o wadliwości postanowienia Sądu I instancji. Mogłaby ona natomiast stanowić uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu. Z wnioskiem takim skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu, który ramach tego postępowania oceni wskazaną wyżej okoliczność.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.