Orzeczenie · 2024-10-15

II OZ 530/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
gminna ewidencja zabytkówochrona zabytkówprawo administracyjneterminy procesoweodrzucenie skargizażalenieNSAWSA

Przedmiotem sprawy było zażalenie A. G. na postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim, które odrzuciło skargę skarżącego na czynność Prezydenta Miasta Zielona Góra dotyczącą włączenia budynku do gminnej ewidencji zabytków (GEZ). Skarżący kwestionował prawidłowość ujęcia swojego budynku w GEZ, wskazując na brak wiedzy o dacie tej czynności i procedurze jej dokonania. WSA odrzucił skargę, uznając ją za wniesioną po terminie, mimo że skarżący podjął próbę wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, potwierdził, że zastosowanie w sprawie mają przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r., ze względu na datę zaskarżonej czynności (12 września 2013 r.). Sąd uznał, że nawet jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował instytucję przywrócenia terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, to skarga została wniesiona po terminie. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało nadane 4 grudnia 2023 r., a organ nie udzielił odpowiedzi. Zgodnie z przepisami, termin na wniesienie skargi upływał 2 lutego 2024 r. (lub 5 lutego 2024 r. licząc od daty wpływu do organu), jednak skarga została nadana dopiero 6 lutego 2024 r., co skutkowało jej odrzuceniem. NSA podkreślił, że rozbieżności w orzecznictwie dotyczące GEZ i nieświadomość prawna skarżącego zostały uwzględnione przez WSA przy ocenie terminu do złożenia wezwania, ale nie miały wpływu na terminowość wniesienia samej skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie terminu do wniesienia skargi na czynność włączenia obiektu do gminnej ewidencji zabytków, zwłaszcza gdy czynność miała miejsce przed 1 czerwca 2017 r. oraz zastosowanie przepisów p.p.s.a. w brzmieniu sprzed tej daty.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z terminami i procedurą wnoszenia skargi na czynności z zakresu administracji publicznej, a także interpretacji przepisów obowiązujących przed nowelizacją z 2017 r.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga na czynność włączenia budynku do gminnej ewidencji zabytków została wniesiona z zachowaniem terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga została wniesiona po terminie.

Uzasadnienie

Zastosowanie mają przepisy p.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone 4 grudnia 2023 r. Organ nie odpowiedział, co dawało 60 dni na wniesienie skargi, upływających 2 lutego 2024 r. Skarga została nadana 6 lutego 2024 r., czyli po terminie.

Jaka jest właściwa forma prawna zaskarżenia czynności włączenia budynku do gminnej ewidencji zabytków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Czynność włączenia obiektu do gminnej ewidencji zabytków jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd, że ujęcie obiektu w GEZ stanowi czynność organu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nie akt organu samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.

Czy sąd może rozpoznać skargę wniesioną po terminie, jeśli uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd może uznać, że uchybienie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, jednak dotyczy to wezwania, a nie samej skargi.

Uzasadnienie

Przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. odnosi się do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a nie do skargi. Nawet jeśli sąd uwzględnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wezwania, skarga nadal mogła zostać wniesiona po terminie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Zażalenie skarżącego na postanowienie WSA odrzucające skargę zostało oddalone. Skarga została wniesiona po terminie.

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 52 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku czynności z zakresu administracji publicznej, skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Sąd może uznać uchybienie terminu do złożenia wezwania bez winy skarżącego.

p.p.s.a. art. 53 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę wnosi się w terminie 30 dni od odpowiedzi organu na wezwanie lub 60 dni od wniesienia wezwania, jeśli organ nie odpowiedział (w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.).

Pomocnicze

u.o.z. art. 22 § 4

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych.

u.o.z. art. 22 § 5

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Gminna ewidencja zabytków obejmuje zabytki wpisane do rejestru, inne zabytki z wojewódzkiej ewidencji oraz inne wyznaczone przez wójta w porozumieniu z konserwatorem.

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny został naruszony uchwałą lub zarządzeniem organu gminy, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga została wniesiona po terminie, co skutkuje jej odrzuceniem.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące nieznajomości daty czynności i procedury, a także próby zastosowania instytucji przywrócenia terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie zwalniały z obowiązku wniesienia skargi w ustawowym terminie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. • Powyższe odnosi się do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie zaś do skargi.

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie terminu do wniesienia skargi na czynność włączenia obiektu do gminnej ewidencji zabytków, zwłaszcza gdy czynność miała miejsce przed 1 czerwca 2017 r. oraz zastosowanie przepisów p.p.s.a. w brzmieniu sprzed tej daty."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z terminami i procedurą wnoszenia skargi na czynności z zakresu administracji publicznej, a także interpretacji przepisów obowiązujących przed nowelizacją z 2017 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z terminami wnoszenia skarg, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Choć fakty nie są niezwykłe, interpretacja przepisów ma znaczenie praktyczne.

Termin na skargę w sprawie zabytków: kluczowe zasady i pułapki procesowe.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst