II OZ 472/12

II OZ 472/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-06-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-05-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Łd 1310/11 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2012-06-29
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 86 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 1310/11 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie uprawnienia do świadczenia pieniężnego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 1310/11 odmówił K. B. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie uprawnienia do świadczenia pieniężnego.
Sąd podał, że w treści skargi na w/w decyzję K. B. zawarł wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżący złożył do akt zaświadczenie lekarskie z którego wynika, że cierpi na kardiomiopatię, migotanie przedsionków, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa i stawów kolanowych a także zaćmę oczu. Dodatkowo pismem z dnia 13 marca 2012 roku (data nadania) skarżący uzupełnił przedmiotowy wniosek wyjaśniając, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi zostało spowodowane złym stanem zdrowia i wiekiem skarżącego – 85 lat. Wskazał, iż w marcu 2011 roku, kiedy termin do zaskarżenia decyzji pozostawał otwarty jego stan zdrowia uległ pogorszeniu, czego skutkiem był pobyt w szpitalu w dniach 14 – 18 marca 2011 roku. Dalej wyjaśnił, że jest osobą całkowicie uzależnioną od pomocy osób trzecich we wszystkich czynnościach dnia codziennego (mycie, ubranie, podawania leków, przygotowywanie posiłków), a także we wszystkich czynnościach związanych z załatwianiem jego spraw. Podobnie nie jest w stanie samodzielnie załatwić żadnej sprawy urzędowej, w tym związanej np. z nadaniem listu na poczcie. Opiekę nad skarżącym sprawuje w głównej mierze jego żona, która sama z uwagi na wiek nie ma pełnej sprawności. Skarżący wyjaśnił, że mieszka w niewielkiej miejscowości, położonej w znacznej odległości od miejscowości, w której znajduje się urząd pocztowy oraz mają siedzibę osoby świadczące profesjonalną pomoc prawną.
Dalej wyjaśnił, iż w trakcie postępowania przed Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skarżący korzystał z pomocy swej dawnej znajomej – T. K., jednak ze względu na pogorszenie się stanu zdrowia skarżącego w marcu 2011 roku nie miał on możliwości skontaktowania się z T. K. i zasięgnięcia pomocy przy sporządzeniu skargi. Dopiero w dniu 1 listopada 2011 roku T. K. podczas przypadkowej wizyty u skarżącego poinformowała go o możliwości zaskarżenia decyzji oraz złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Pomogła także w jego sporządzeniu oraz w sporządzeniu skargi. Skargę wraz wnioskiem nadano 7 listopada 2011 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi wskazał ogólnie zły stan zdrowia, uniemożliwiający złożenie skargi w ustawowym terminie oraz konieczność korzystania z pomocy osób trzecich w załatwianiu spraw urzędowych, co miało doprowadzić do sytuacji, iż dopiero w dniu 1 listopada 2011 roku skarżący mógł podpisać skargę, zawierającą przedmiotowy wniosek, sporządzoną przez T. K. Owa skarga została nadana w dniu 7 listopada 2011 roku (k -14 akt sądowych), zatem z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia, przewidzianego art. 53 § 1 p.p.s.a., który w realiach sprawy niniejszej upływał z dniem 26 kwietnia 2011 roku (24 i 25 kwietnia były dniami wolnym od pracy).
Nadto wymienione w zaświadczeniu lekarskim przewlekłe schorzenia, na które cierpi skarżący same w sobie nie stanowią przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu, bowiem osoba dotknięta przewlekłym schorzeniem jest świadoma swego stanu zdrowia, choroba nie stanowi dla niej zaskoczenia, nie skutkuje niespodziewaną dysfunkcją aktywności życiowej i społecznej. Zachowanie należytej staranności w przypadku osoby przewlekle chorej wyraża się w takim planowaniu wykonania swych obowiązków, w tym podejmowania czynności procesowych, by wkomponować je w tok codziennych czynności, w tym leczniczych. Dopiero, gdy schorzenie doprowadzi do nagłego zakłócenia biegu czynności życiowych, tj. nastąpi nieoczekiwane pogorszenie stanu zdrowia, wówczas można mówić o tym, że pojawiają się okoliczności niespodziewane, które mogą po spełnieniu innych warunków ustawowych uzasadniać przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, lecz wystąpienie tego rodzaju sytuacji strona jest zobowiązana uprawdopodobnić.
Oceniając podane przez skarżącego okoliczności Sąd uznał, że nie wykazał on braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Termin do wniesienia skargi na wspomnianą decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych upływał z dniem 26 kwietnia 2011 roku. Skarżący oświadczył, że przebywał w szpitalu w dniach 14 - 18 marca 2011 roku, zatem przed doręczeniem zaskarżonej decyzji.
Nadto skarżący nie uprawdopodobnił również, że w okresie, gdy termin do wniesienia skargi pozostawał otwarty, a także po tym terminie, wystąpiło u niego pogorszenie stanu zdrowia uniemożliwiające mu jej złożenie.
Wobec powyższego stosownie do art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (np. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., II OZ 849/10). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób, że niedochowanie terminu do uiszczenia wpisu sądowego nastąpiło bez jego winy. Usprawiedliwieniem dla niedokonania czynności w terminie nie może być bowiem ogólnie zły stan zdrowia skarżącego.
Należy zwrócić uwagę, że przewlekłe schorzenia, na które cierpi skarżący same w sobie nie stanowią przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 30 grudnia 2008 r. sygn. akt I OZ 925/08).
Podniesione we wniosku i zażaleniu okoliczności bez wątpienia wskazują na trudną sytuację życiową skarżącego, jednakże, aby skutecznie uprawdopodobnić opisane okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, należy przedstawić dowody, które uwiarygodniłyby pogorszenie się stanu zdrowia w stopniu, który uniemożliwiłby zachowanie terminu do dokonania czynności. Skarżący nie przedstawił dowodów (w postaci np. zaświadczenia lekarskiego) wskazujących, iż właśnie w trakcie biegu terminu do wniesienia przedmiotowego wniosku, jego stan zdrowia znacząco się pogorszył. Stąd należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Skarżący oświadczył jedynie, że przebywał w szpitalu w dniach 14 - 18 marca 2011 roku, zatem przed doręczeniem zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) postanowił zażalenie oddalić.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego, ustanowionego z urzędu, o przyznanie wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną, należnego mu od Skarbu Państwa, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż stosownie do art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 p.p.s.a. następuje to przed wojewódzkim sądem administracyjnym, który jest w tym przedmiocie Sądem pierwszej instancji. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego złoży temu Sądowi stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.