Orzeczenie · 2024-09-12

II OZ 470/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-09-12
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemiecdecyzja o powrociewstrzymanie wykonaniaNSAzażalenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikonflikt zbrojnyUkrainaochrona tymczasowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej o zobowiązaniu do powrotu. WSA odmówił wstrzymania z powodu braku uzasadnienia wniosku przez skarżącego. NSA, analizując zażalenie, uznał, że skarżący w zażaleniu skutecznie uprawdopodobnił, iż wykonanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, szczególnie w kontekście trwającego konfliktu zbrojnego na Ukrainie. Sąd pierwszej instancji pominął również fakt, że decyzja o zobowiązaniu do powrotu nie podlegała wykonaniu z mocy prawa z powodu zastosowania środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju. Jednakże, wobec braku pewności co do dalszego obowiązywania tego środka, NSA uznał, że należy udzielić ochrony tymczasowej. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących cudzoziemców i sytuacji kryzysowych (wojna). Podkreślenie znaczenia okoliczności faktycznych (konflikt zbrojny) i prawnych (środki zapobiegawcze) dla oceny wniosku.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca i jego sytuacji osobistej w kontekście konfliktu zbrojnego. Wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej uniemożliwia jego uwzględnienie, nawet jeśli istnieją okoliczności uzasadniające wstrzymanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zasadniczo tak, jednakże sąd administracyjny może uwzględnić wniosek o wstrzymanie wykonania nawet przy braku uzasadnienia, jeśli istnieją oczywiste okoliczności przemawiające za wstrzymaniem, takie jak zagrożenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że choć brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zazwyczaj skutkuje odmową, to w wyjątkowych sytuacjach, gdy istnieją oczywiste okoliczności (np. zagrożenie wojenne), sąd może orzec o wstrzymaniu na podstawie faktów notoryjnych lub tych przedstawionych w dalszym toku postępowania (np. w zażaleniu).

Czy trwający konflikt zbrojny na Ukrainie i potencjalne ryzyko wcielenia do wojska stanowią wystarczające podstawy do wstrzymania wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, te okoliczności mogą stanowić podstawę do wstrzymania wykonania decyzji, pod warunkiem ich uprawdopodobnienia przez skarżącego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zagrożenie związane z konfliktem zbrojnym na Ukrainie oraz ryzyko wcielenia do wojska, jeśli zostaną odpowiednio uprawdopodobnione przez skarżącego, wyczerpują przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu.

Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu podlega wykonaniu, gdy wobec cudzoziemca orzeczono środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja taka nie podlega wykonaniu z mocy prawa na podstawie art. 330 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju przez prokuratora powoduje, że decyzja o zobowiązaniu do powrotu nie podlega wykonaniu, co wyklucza ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w okresie obowiązywania tego środka.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej o zobowiązaniu do powrotu.

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c. art. 330 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wykonuje się, gdy wobec cudzoziemca orzeczono w Rzeczypospolitej Polskiej środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący w zażaleniu uprawdopodobnił zagrożenie związane z konfliktem zbrojnym na Ukrainie. • Istnienie środka zapobiegawczego w postaci zakazu opuszczania kraju, który powoduje, że decyzja o powrocie nie podlega wykonaniu z mocy prawa (choć ta przesłanka została przez WSA pominięta w kontekście oceny wniosku o wstrzymanie).

Odrzucone argumenty

Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania przez skarżącego (argument WSA, który został podważony przez NSA w kontekście zażalenia).

Godne uwagi sformułowania

trwający na terytorium Ukrainy konflikt zbrojny wywołany agresją Federacji Rosyjskiej – mający wszak charakter faktu notoryjnego • nie jest tak, że wszystkie osoby przebywające na terytorium Ukrainy są w równym stopniu narażone na ryzyko utraty życia lub zdrowia • decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wykonuje się, gdy wobec cudzoziemca orzeczono w Rzeczypospolitej Polskiej środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących cudzoziemców i sytuacji kryzysowych (wojna). Podkreślenie znaczenia okoliczności faktycznych (konflikt zbrojny) i prawnych (środki zapobiegawcze) dla oceny wniosku."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca i jego sytuacji osobistej w kontekście konfliktu zbrojnego. Wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony praw cudzoziemców w kontekście wojny i stanowi przykład, jak sąd administracyjny może uwzględnić sytuację geopolityczną przy rozpatrywaniu wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji.

Wojna na Ukrainie wstrzymuje decyzję o powrocie. NSA chroni cudzoziemca przed ryzykiem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst