II OZ 372/25

II OZ 372/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 194 § 4 w zw. z art. 285l
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 115/21 o odrzuceniu zażalenia P.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 115/21 o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 115/21 o wezwaniu P.N. do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 lipca 2023 r. oddalającego wniosek P.N. z dnia 13 czerwca 2023 r. o wyłączenie sędziego WSA Piotra Mikołajczyka, sędziego WSA Agnieszki Grosińskiej-Grzymkowskiej i asesora WSA Tomasza Porczyńskiego od orzekania w sprawie ze skargi P.N. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 216/20 w sprawie ze skargi P.N. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 12 grudnia 2019 r., Nr 247/2019, znak: WOP.7722.1259.2019.DB w przedmiocie przekazania do ponownego rozpoznania sprawy zwrotu podania dotyczącego wykonania robót budowlanych na nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 115/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił osobiście sporządzone przez P. N. (dalej: "skarżący") zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 18 stycznia 2024 r. o odrzuceniu jego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 sierpnia 2023 r. o wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia.
Sąd uznał, że zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 18 stycznia 2024 r. jest niedopuszczalne, bowiem nie zostało sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, pomimo że wymóg taki wynika z art. 194 § 4 w związku z art. 285l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Na marginesie wskazał, że przy doręczeniu skarżącemu odpisu postanowienia z dnia 18 stycznia 2024 r. omyłkowo nie zostało załączone pouczenie o obowiązku wynikającym z art. 194 § 4 P.p.s.a., wobec czego ponownie przesłano do skarżącego odpis postanowienia wraz z prawidłowym pouczeniem. Sąd miał jednak na uwadze, że skarżący nie skorzystał z prawa do ponownego złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 18 stycznia 2024 r. w wymaganej formie.
Pismem z dnia 7 maja 2024 r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie z dnia 10 kwietnia 2024 r. zarzucając:
- rażące naruszenie przepisów prawa poprzez ponowne rozpatrzenie sprawy przez sędziego WSA Jarosława Czerwa, który wcześniej brał udział w wydaniu postanowień z dnia 18 stycznia 2024 r.;
- celowe nierozpoznanie przedmiotu sprawy, która od początku dotyczyła pominięcia przez WSA w Łodzi rozpoznania wniosku z dnia 14 września 2022 r. o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu oraz postępowania po powołaniu oraz wykorzystywanie pozycji sędziego i przepisów prawa do torpedowania tej sprawy oraz działania tym samym na szkodę skarżącego poprzez nierozpatrzenie podnoszonych zarzutów zawartych w trzech zażaleniach z dnia 19 lutego 2024 r. dotyczących treści wniosku z dnia 21 grudnia 2023 r. złożonego na podstawie nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym, która weszła w życie z dniem 15 lipca 2022 r.;
- brak przekazania zażaleń z dnia 18 marca 2024 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zgodnie z pouczeniem oraz przepisami prawa powinny zostać przekazane do rozpatrzenia przez NSA;
- błędne pouczenie skarżącego o przysługujących mu środkach zaskarżenia.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia 18 stycznia 2024 r., wstrzymanie zaskarżonego postanowienia oraz przeprowadzenie rozprawy.
W piśmie z dnia 13 lutego 2025 r. uczestniczka W. N. przyłączyła się do stanowiska skarżącego wyrażonego w skardze i w zażaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym weryfikacji orzeczeń sądowych. Przesłanki dopuszczalności i tryb wnoszenia tej skargi regulują przepisy działu VIIa P.p.s.a. W art. 285l P.p.s.a. ustawodawca wskazał, że w przypadkach nieuregulowanych przepisami działu VIIa do postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Oznacza to, że przy wniesieniu takiej skargi obowiązuje tzw. "przymus adwokacko-radcowski", czyli skarga powinna być sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego (art. 175 § 1 i 3 w związku z art. 285l P.p.s.a.). Przymus adwokacko-radcowski obowiązuje także w przypadku wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 194 § 4 w związku z art. 285l P.p.s.a.). Wyjątki, uregulowane w art. 175 § 2 i 2a P.p.s.a., nie mają zastosowania do skarżącego.
W tej sprawie wniesione zażalenie na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 sierpnia 2023 r. zostało sporządzone i podpisane osobiście przez skarżącego. Bezspornym pozostaje zatem, że nie został w omawianym przypadku spełniony wymóg określony w art. 194 § 4 w związku z art. art. 285l P.p.s.a. Niesporządzenie zażalenia we wskazany wyżej sposób jest brakiem nieusuwalnym, niepodlegającym konwalidacji w trybie art. 49 P.p.s.a. i uzasadniającym odrzucenie zażalenia (zob. postanowienia NSA z: 7 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 543/14; 11 marca 2021 r., sygn. akt II GZ 41/21; 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OZ 208/21, publ. CBOIS).
Niezależnie jednak od tego należy zauważyć, że przedmiotem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia skarżący uczynił zarządzenie przewodniczącego wydziału sądu wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia. Biorąc pod uwagę treść art. 285a P.p.s.a. zarządzenie przewodniczącego (art. 167 P.p.s.a.) nie może być przedmiotem takiej skargi, bowiem nie jest orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do jej istoty. Nieprawidłowe oznaczenie przedmiotu skargi jest więc także nieusuwalnym brakiem skargi, co uszło uwadze Sądu pierwszej instancji. Pozostaje to jednak bez wpływu na kierunek procedowania Sądu, gdyż wniesione zażalenie na odrzucenie skargi jest niedopuszczalne z tej przyczyny, że zostało wniesione z uchybieniem art. 194 § 4 w związku z art. 285l P.p.s.a.
Powyższe powoduje, że prawidłowo WSA w Łodzi odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 18 stycznia 2024 r., co przesądza o bezzasadności środka odwoławczego wywiedzionego na to orzeczenie.
Błędne pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia nie mogło natomiast skutkować odmiennym stosowaniem przepisów P.p.s.a.
Na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia nie mogły mieć też wpływu argumenty skarżącego odnoszące się do sędziego WSA Jarosława Czerwa. Nie ma znaczenia, że sędzia ten brał udział w wydaniu postanowienia z dnia 18 stycznia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 23 maja 2005 r., sygn. akt I OPS 3/05 (ONSAiWSA 2005 r. nr 6, poz. 110) wyjaśnił, że sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku WSA, zaskarżonego następnie skargą kasacyjną, nie jest wyłączony na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. od badania w trybie art. 178 P.p.s.a., czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne, w tym także od udziału w wydaniu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną. Stanowisko to analogicznie stosuje się w odniesieniu do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Nie sposób zatem przyjąć, by wydanie przez sędziego zaskarżonego postanowienia godziło w prawo skarżącego do bezstronnego i niezawisłego sądu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.
Odnosząc się do wniosku zawartego w zażaleniu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia należy podkreślić, że w świetle art. 196 P.p.s.a. do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie wyłącznie właściwy jest sąd pierwszej instancji. Ze względu na rozpoznanie zażalenia nie jest konieczne rozstrzyganie o tym wniosku, gdyż w tej sytuacji stał się on bezprzedmiotowy.
Stosownie do art. 197 § 1 P.p.s.a. zażalenie rozpoznano na posiedzeniu niejawnym.