II OZ 313/26

II OZ 313/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-03-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 535
par. 2 ust. 3 pkt 1, ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu  przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. art. 185 par. 1 w zw. z 197 par. 1, par. 2, 198, 214 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i D. K.2 na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 2536/24 o wezwaniu D. K. do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi D. K., D. K.2 i K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr 892/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie.
Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie w sprawie ze skargi D. K., D. K.2 i K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 lipca 2024 r. nr 892/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, zarządzeniem z 26 stycznia 2026 r. o sygn. VII SA/Wa 2536/24, wezwał skarżącego D. K.2 do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535; dalej "rozporządzenie RM").
Zażalenie na powołane zarządzenie wnieśli D. K. i D. K.2.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w nim podniesiono.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznając zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi nie bada powodów dlaczego skarżący nie uiścił wpisu, w tym jego sytuacji materialnej, czy też prowadzonych uprzednio postępowań z wniosków o przyznanie prawa pomocy. Ocena Sądu dotyczy tego czy w konkretnej sprawie wywołanej skargą na dany akt bądź czynność, skarżący zgodnie z przepisami powinien uiścić wpis sądowy i czy powinien to zrobić w takiej wysokości, jak wskazał Przewodniczący Wydziału w skierowanym do skarżącego wezwaniu. Oceniając, na skutek wniesionego zażalenia, legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, Naczelny Sąd Administracyjny sprawdza jedynie czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego od skargi i w jakiej wysokości.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy obowiązek uiszczenia przez skarżącego wpisu od skargi istniał, przy czym wysokość tego wpisu określono w zaskarżonym zarządzeniu nieprawidłowo.
Co istotne, postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy zostało ostatecznie zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2025 r. o sygn. II OZ 1778/25. W konsekwencji kwestię prawa pomocy rozstrzygnięto prawomocnie jeszcze przed skierowaniem
do skarżącego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, przy piśmie Sądu I instancji z 4 lutego 2026 r. W tych okolicznościach należało wezwać skarżącego
do uiszczenia wpisu od wniesionej wcześniej skargi, co uczyniono kierując do niego zaskarżone zarządzenie.
Odnosząc się do prawidłowości wysokości określonego w zarządzeniu wpisu sądowego od skargi, podkreślenia wymaga, że wskazana w nim kwota 100 złotych jest nieprawidłowa bowiem skarga dotyczy decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, którego przedmiot stanowiła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy nr IIWT/66/2024 z 18 stycznia 2024 r., nakazująca K. P. rozbiórkę obiektu budowlanego.
Jak wynika z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia RM wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500 złotych. Nie ulega wątpliwości, że sprawa rozbiórki obiektu budowlanego, będącej przedmiotem postępowania odwoławczego, które umorzono zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, jest sprawą z zakresu budownictwa. W konsekwencji błędnie
za podstawę wpisu sądowego od skargi przyjęto przepis § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM, określający wysokość wpisu sądowego w sprawach skarg
na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym
i zabezpieczającym, gdy akt taki nie był przedmiotem złożonej przez skarżącego skargi.
Wydając zaskarżone zarządzenie nie wzięto ponadto pod uwagę art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej "p.p.s.a."), z którego wynika, że pismo wnoszone przez kilka osób podlega jednej opłacie, gdy uprawnienia lub obowiązki tych osób związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego. Z tej decyzji wynikają przede wszystkim uprawnienia
i obowiązki dla jej adresatów, czyli przede wszystkim podmiotów, którym na skutek wniesionego wspólnie odwołania umorzono postępowanie, przy czym dla D. K. i D. K.2 te uprawnienia i obowiązki są wspólne m.in. z tego względu, że są oni małżeństwem i wspólnie wnieśli odwołanie od decyzji nakazującej innemu podmiotowi rozbiórkę obiektu budowlanego. Dlatego też w okolicznościach niniejszej sprawy D. K. i D. K.2, na podstawie art. 214 § 2 p.p.s.a., powinni być wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 złotych (tak: postanowienie NSA o sygn. II OZ 869/25, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query).
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone zarządzenie, którym wezwano D. K.2 do uiszczenia wpisu sądowego
w błędnej kwocie 100 złotych należy uchylić, o czym postanowiono na podstawie
art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 p.p.s.a..