II OZ 307/26

II OZ 307/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-03-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2021/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 czerwca 2025 r. nr 683/2025 w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Pismem z 18 lipca 2025 r. B. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, Spółka) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 czerwca 2025 r. nr 683/2025 w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego przez demontaż nośnika reklamowego w postaci wieloformatowej siatki z nadrukiem reklamowym wraz z konstrukcją wsporczą w postaci stalowych linek nośnych, bloczków betonowych i wysięgników oraz oświetlenia, zamocowanych na północnej elewacji budynku, usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w W. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że wykonanie decyzji doprowadzi do nieodwracalnych skutków prawnych, doprowadzając do demontażu zabezpieczenia funkcjonującego na elewacji. Zabezpieczenie chroni, czyniąc sam obiekt i prowadzone w nim roboty budowlane w pełni bezpieczne i sprzyjające chronionym wartościom. Dodatkowo wyjaśniono, że wykonanie decyzji mogłoby spowodować znaczne szkody finansowe dla skarżącej. Skarżąca podniosła, że zabezpieczenie jest stosunkowo sporych gabarytów i jego demontaż wymaga znacznych nakładów finansowych na które złożą się koszty demontażu 6000 zł netto, transportu 2000 zł netto oraz koszty składowania 1500 zł netto miesięcznie a także ewentualny koszt ponownego montażu 4200 zł netto (30 % tańszy od demontażu). Dokonanie demontażu spornego zabezpieczenia wywoła zatem nieodwracalne skutki, pozbawiając obiekt należytego zabezpieczenia i spowoduje wymierną stratę finansową po jej stronie.
Postanowieniem z 26 listopada 2025 r., VII SA/Wa 2021/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie przywołała takiej argumentacji, która uprawniałaby do stwierdzenia, że wykonanie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego może spowodować po jej stronie znaczną szkodę. Nie wykazała tym samym, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Argumentacja skarżącej przede wszystkim akcentuje skutki finansowe ww. nakazu, jednak we wniosku nie wykazano, aby skutki te miały wpływ na zaistnienie nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody. Twierdzenia skarżącej, niepoparte żadnymi szczegółowymi wyliczeniami, czy dokumentacją nie mogą być uznane za uzasadniające wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółka, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Sądowi I instancji zarzucono naruszenie:
a) art. 61 § 3 p.p.s.a. przez:
- niezasadne uznanie, że demontaż urządzenia reklamowego nie powoduje niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków;
- niezasadne uznanie, że podniesione we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody;
i w konsekwencji niezasadne wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji;
b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6 oraz art. 8 k.p.a. przez oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, mimo że skarżąca uprawdopodobniła przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jej zdaniem w złożonym wniosku zostały przestawione okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a zatem istniały podstawy do jego uwzględnienia. W ocenie skarżącej uzasadnienie wniosku odnosiło się bowiem do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Ponadto, zdaniem skarżącej, Sąd I instancji, winien był wezwać Spółkę do złożenia dodatkowych wyjaśnień, informacji, czy przedłożenia dodatkowych dokumentów, skoro powziął wątpliwości co do jej sytuacji finansowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zgodzić się z argumentacją Sądu I instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia co do podnoszonych przez skarżącą kwestii związanych z potencjalnym wystąpieniem dodatkowych nakładów finansowych wynikających z nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego przez demontażu przedmiotowego nośnika reklamowego, a co za tym idzie negatywnego wpływu tego typu działań na jej sytuację materialną. Wskazać należy, że o ile bowiem nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego przez demontaż nośnika może mieć wpływ na pomniejszenie dochodu skarżącej, o tyle bez odniesienia tej okoliczności do konkretnej sytuacji finansowej skarżącej, nie jest możliwa ocena, czy na skutek doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego przez demontażu przedmiotowego obiektu może zajść niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sprawie niniejszej natomiast skarżąca nie odniosła tej okoliczności do swojej sytuacji finansowej, wskazując jedynie ogólnie na potencjalne koszty związane z demontażem nośnika i jego negatywnym wpływem na jej sytuację materialną, nie przedstawiając jednak żadnych dowodów i odpowiednich informacji obrazujących jej rzeczywistą i aktualną sytuację finansową, co mogłoby stanowić podstawę analizy, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do udzielenia ochrony. Bez porównania tych dwu wartości (sytuacji finansowej i kosztów realizacji obowiązku) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia wnioskodawczyni, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sądowi nie jest znana z urzędu sytuacja majątkowa skarżącej. Poza tym Sąd nie jest zobowiązany, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, do przeprowadzania z urzędu postępowania dowodowego w tym zakresie. Nie sposób więc ocenić stopnia szkody, która mogłaby być wyrządzona wykonaniem decyzji, nie każda bowiem szkoda może być uznana za szkodę o znacznych rozmiarach. Rację ma więc Sąd I instancji twierdząc, że powołanie się na konsekwencje finansowe wobec braku wskazań do określenia sytuacji finansowej skarżącej, nie może uzasadniać uznania, że przesłanki dla zastosowania ochrony tymczasowej zostały spełnione. Niewątpliwie to od woli strony zależy, czy i jakie dowody zostaną przez nią złożone w celu uprawdopodobnienia przywołanych we wniosku okoliczności, niemniej jednak należy mieć na uwadze, że sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności oraz możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie zasadniczo obciąża stronę. Brak powyższego uniemożliwia ocenę wniosku skarżącej w kierunku ujętym w zażaleniu, co skutkować musiało nieuwzględnieniem jej żądania.
Należy w tym miejscu również podkreślić, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez stronę. Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać Sąd (zob. postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14). Rzeczą sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tej sytuacji nie dopatrzono się naruszenia przepisów art. 61 § 3 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6 oraz art. 8 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.