II OZ 288/25

II OZ 288/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 11 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2415/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg W. B. oraz Z. sp. z o. o. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 1 sierpnia 2024 r. znak: DOR.7110.282.2024.DKA w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił na wniosek W. B. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z 1 sierpnia 2024 r., znak: DOR.7110.282.2024.DKA, którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 19 czerwca 2024 r., znak: IR-IV.7840.50.2023.10, w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Jarocińskiego z 14 marca 2022 r., nr 108/2022, w zakresie obejmującym zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę pięciu budynków inwentarskich do odchowu cieląt oznaczonego w projekcie zagospodarowania terenu symbolami 3, 5, 6, 7, 8; oraz uchylającą zaskarżoną decyzję w pozostałej części i odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Jarocińskiego z 14 marca 2022 r., nr 108/2022, w tej części.
Sąd I instancji, powołując się na treść art. 61 § 3 p.p.s.a., stwierdził, że złożony przez skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie przywołał takich konkretnych okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przywołany w uzasadnieniu wniosku lakoniczny argument wskazujący, że wykonanie kwestionowanej decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody oraz trudne, a nawet niemożliwe do odwrócenia, negatywne dla skarżącego skutki, nie jest wystarczający by można było uznać, że istotnie wykazane zostało niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.
A dodatkowym argumentem przemawiającym za odmową przyznania ochrony tymczasowej w niniejszej sprawie jest okoliczność, że zaskarżona decyzja jest aktem utrzymującym w mocy decyzję organu I instancji, orzekającą po przeprowadzonym trybie nadzwyczajnym nieważność decyzji – zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej skarżącemu pozwolenia na budowę ww. obiektów – na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. A skutki tegoż uchybienia są szczególnie poważne, gdyż udzielenie pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie obiektów ściśle związanych z hodowlą zwierząt niezgodnie z wymaganiami ochrony środowiska stanowi wyraz niewypełnienia podstawowych wymogów, od których ustawodawca uzależnia w ogóle wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wszelkie unormowania wprowadzające obowiązek zgodności zaprojektowanej inwestycji z warunkami, na jakich może być ona realizowana, powinny być przestrzegane w sposób restrykcyjny, gdyż gwarantują one przestrzeganie zasad ochrony środowiska i ładu przestrzennego.
Sąd zauważył, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został dostatecznie uzasadniony. Nie wskazano w jego uzasadnieniu na czym polegałyby trudne do odwrócenia skutki związane z wykonaniem zaskarżonego aktu. Nie przedstawiono żadnych konkretnych argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia interesów strony skarżącej następstw wykonania decyzji. Samo żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym konkretnie one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku (por. postanowienia NSA: z 20 listopada 2018 r., II FZ 638/18; z 23 września 2020 r., I OZ 566/20).
Sąd podkreślił, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd nie bada jej zgodności z prawem, a jedynie ocenia, czy zachodzą okoliczności z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wszelkie zarzuty co do zaskarżonej decyzji będą przedmiotem odrębnej oceny Sądu na etapie rozpoznania skargi na rozprawie.
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2414/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił połączyć na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. sprawę o sygn. akt VII SA/Wa 2415/24 ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 2414/24 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia; oraz prowadzić sprawę dalej pod sygn. akt VII SA/Wa 2414/24.
Zażalenie na postanowienie złożył W. B., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W zażaleniu sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia:
- art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i dowolne uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji, co stało się podstawą do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji;
- art. 61 § 3 p.p.s.a. przez wydanie postanowienia w oparciu o przesłanki w tym artykule niewskazane, podczas gdy katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty;
- art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez zaniechanie rozstrzygnięcia wniosku strony skarżącej o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w oparciu o cały zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Ponadto zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że skarżący nie wykazał – jak również materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje na fakt, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). W tej zaś sprawie Sąd I instancji niewadliwie ocenił, że skarżący we wniosku zawartym w skardze nie przywołał argumentacji, która mogłaby świadczyć o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podobnie w zażaleniu brak jest takiej augmentacji. Wbrew stanowisku skarżącego stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę (także częściowe) nie wywołuje z automatu skutku w postaci, że wskazywane obiekty budowlane nie będą mogły być użytkowane jeśli chodzi o chów zwierząt (odchów cieląt). Sam skarżący podnosi, że uzyskał pozwolenia na użytkowanie, co oznacza, że dopóki skarżący legitymuje się takimi pozwoleniami na użytkowanie dopóty może w ww. obiektach prowadzić chów zwierząt. Oczywiście stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę może skutkować eliminacją z obrotu prawnego pozwolenia na użytkowanie, a także – wszczęciem "dodatkowego" postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak bowiem stanowi art. 37 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę – rozpoczęcie albo wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1; a nadto decyzję o pozwoleniu na budowę wydaje się również w przypadku zakończenia robót budowlanych. Jednak są to odrębne postępowania od tego, w którym zapadła zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ewentualnie w tych przyszłych postępowaniach, ale w zależności od ich wyniku, jeżeli skarżący utraci uprawnienie do użytkowania obiektów budowlanych, będzie mógł bronić się przed ich negatywnymi następstwami.
Natomiast za wątpliwy uznać należy pogląd Sądu I instancji, zgodnie z którym jeżeli sprawa toczy się w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenia nieważności), to nie zachodzi już możliwość wstrzymania wykonania takiej decyzji z uwagi na istnienie "rażących wad" decyzji o pozwoleniu na budowę. W tej części ma rację skarżący, że tego rodzaju argumentacja nie mieści się w przesłankach z art. 61 § 3 p.p.s.a. Niemniej tego rodzaju ocena nie ma istotnego wpływu na zasadniczą kwestię – jak niewadliwie ocenił Sąd I instancji – skarżący nie przywołał takiej argumentacji, która świadczyłaby o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.