II OZ 239/16

II OZ 239/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-02-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2694/15 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2015-12-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 247, 245 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2015r., sygn. akt IV SA/Wa 2694/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2014r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2694/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. C. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że S. C., wraz ze skargą na decyzję z [...] września 2014 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącego budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na szkołę podstawową oraz budowę boiska i placu zabaw na działce nr [...] położonej we wsi B. przy ul. M., gmina P., wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zgodnie z art. 244 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do regulacji art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym zgodnie z art. 243 P.p.s.a. może być ono przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Nadto w myśl art. 247 P.p.s.a, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2006, str. 508). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że cytowany art. 247 znajduje zastosowanie, w szczególności gdy są podstawy do odrzucenia skargi.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi. Skarga w związku z którą S. C. ubiega się o przyznanie prawa pomocy, została bowiem wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia i stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. podlega odrzuceniu.
W zażaleniu S. C., reprezentowany przez adw. J. M., zaskarżył powyższe postanowienie z dnia 30 grudnia 2015r. w całości, w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy i odrzucenia skargi podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 247 P.p.s.a. przez jego zastosowanie i uznanie że skarga wniesiona przez S. C. jest bezzasadna podczas gdy, nie wnosił on skargi, a zwracał się do Sądu o ustanowienie na jego rzecz prawa pomocy w celu sporządzenia skargi słowami: "zwracam się do Sądu, o możność wzięcia adwokata, zapłaty za jego usługi, zwracam się do Sądu o wyznaczenie dla mnie adwokata z urzędu, który będzie mi pomocny w (nieczytelne) sprawie, napisze odwołanie do Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję, którą otrzymałem pocztą w dniu 30 września 2014 roku załączam do ww. prośby",
2. art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. polegające na jego zastosowaniu podczas gdy, S. C. nie wnosił skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a jedynie zwracał się o udzielenie mu prawa pomocy.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o przyznanie S. C. prawa pomocy w zakresie całkowitym w celu sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną decyzję administracyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o sygn. akt: [...].
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował wniosek S. C. z października 2014 roku jako skargę, gdy tymczasem pismo to jest wnioskiem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przedmiotowe pismo musi być interpretowane jako wniosek opisany w art. 243 § 1 P.p.s.a., a więc jako wniosek o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec faktu, iż w niniejszej sprawie nie złożono skargi, niezasadne jest stosowanie art. 247 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, (...). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2).
W niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie skierowana do S. C. ma charakter ostateczny, a zatem przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od jej otrzymania.
W piśmie z dnia [...] października 2014 r. (data wpływu do Biura Podawczego) zatytułowanym "Prośba" S. C. wniósł o "wyznaczenie adwokata z urzędu, który będzie mi pomocny w podmiotowej sprawie, napisze odwołanie do Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję, którą otrzymałem pocztą".
Kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma art. 46 § 1 P.p.s.a. który stanowi, że każde pismo strony powinno zawierać, m.in. oznaczenie rodzaju pisma (art. 46 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) i osnowę wniosku lub oświadczenia (art. 46 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Oznaczenie rodzaju pisma polega na wskazaniu określenia zgodnego z treścią pisma i nazwą, jaką takiemu pismu nadają przepisy ustawy. Z kolei osnowa wniosku lub oświadczenia to merytoryczna treść, jaką wniosek lub oświadczenie zawiera. Winno z niej wynikać, jaki jest faktyczny zamiar wnoszącego pismo. W zasadzie oba omawiane elementy pisma strony powinny ze sobą korelować. Trudności interpretacyjne stwarza sytuacja, gdy treść pisma i wynikający z niej zamiar wnoszącego pismo nie są zgodne z oznaczeniem pisma. W takich sytuacjach priorytet należy przyznać treści pisma, bowiem z niej wynika intencja strony. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 8 grudnia 1997 r., III CKN 289/97, że niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może wywoływać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści pisma wynika, jaki jest jego rodzaj, a każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, winno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma. Analogiczny pogląd wypowiedział Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2007 r. sygn. akt II FZ 793/06. Jeśli z pisma wynika dostatecznie wyraźnie - jak w niniejszej sprawie – wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, niezależnie od oznaczenia takiego pisma, to tak należało przedmiotowe pismo rozpoznać. W konsekwencji należy zbadać, czy pismo strony spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dla wniosku o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego poczynione wyżej uwagi przeniesione na grunt rozpoznawanej sprawy pozwalają uznać, że Sąd błędnie zastosował art. 58 § 1 P.p.s.a. podczas gdy skarga na decyzję SKO w Warszawie nie została wniesiona. Konsekwencją odrzucenia pisma, które Sąd błędnie uznał jako skargę było wydanie postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.