II OZ 2064/25

II OZ 2064/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II OZ 2063/25 - Postanowienie NSA z 2026-01-20
II OZ 964/25 - Postanowienie NSA z 2025-07-09
II SA/Gd 598/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-09-11
II OZ 963/25 - Postanowienie NSA z 2025-07-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i odrzucono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 par. 1,  art. 88
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 20 stycznia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 598/23 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skarg N. S., M. B. i S. B. oraz S. sp. z o.o. w K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 17 maja 2023 r., nr WI-L7840.3.250.2022.GM-1 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie; 2) odrzucić wniosek S. sp. z o.o. w K. o przywrócenie terminu do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; 3) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz S. sp. z o.o. w K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od zażalenia.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił wniosek S. sp. z o.o. w K. o przywrócenie terminu do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Sąd I instancji, uwzględniając treść art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., wskazał, że, jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, pełnomocnik Spółki wskazała, na niedoręczenie jej zarządzenia wzywającego do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej.
Oceniając powyższą argumentację Sąd zauważył, że z informacji, jakie można odczytać ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika coś przeciwnego. Zatem twierdzenie, że do pełnomocnik Spółki nie dotarła wysłana z Sądu korespondencja, zawierająca wezwanie do uiszczenia uzupełniającego wpisu od skargi kasacyjnej, uznać należy za nieuprawdopodobnione. Odnośnie do tej oceny Sąd przywołał adekwatne poglądy orzecznicze (por. postanowienia NSA: z 1 sierpnia 2024 r., II FZ 67/24; z 13 września 2023 r., II OZ 513/23 i z 20 kwietnia 2011 r., II OSK 707/11, oraz postanowienie SN z 20 kwietnia 2000 r., I CZ 38/00, LEX nr 40125; postanowienie NSA z 28 kwietnia 2020 r., I FZ 30/20; postanowienia SN z 30 kwietnia 1998 r., III CZ 51/98, LEX nr 33465, i z 23 marca 2011 r., V CZ 123/10, LEX nr 785895), wskazując, że adresat przesyłki, który stwierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić. To w interesie odbierającego przesyłkę było sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczyniono, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia stronie doręczonej przesyłki. Co więcej, od profesjonalnego pełnomocnika zobowiązanego do zachowania należytej staranności w zakresie prowadzonych spraw wymagane jest takie zorganizowanie odbioru korespondencji w kancelarii, aby osoba odbierająca korespondencję, podpisując zwrotne potwierdzenie odbioru, miała na uwadze wskazany w tym potwierdzeniu rodzaj przesyłki, a następnie sprawdziła jej zawartość. Ustalenie jakiejkolwiek nieprawidłowości obligowało pełnomocnika do wyjaśnienia tej kwestii w sekretariacie Sądu (por. postanowienie NSA z 5 września 2024 r., II FZ 79/24).
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że w rozważanym wypadku prawidłowo opisana przesyłka została doręczona na adres kancelarii pełnomocnika i jej odbiór został potwierdzony osobistym podpisem pełnomocnika na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Na potwierdzeniu tym znajdował się zaś zapis o zawartości przesyłki i pełnomocnik nie wniosła uwag w tym zakresie ani doręczycielowi, ani później w procedurze reklamacyjnej. Natomiast, jeżeli faktycznie zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią zwrotnego potwierdzenia odbioru, a zawartością przesyłki, pełnomocnik powinna była – dochowując należytej staranności – podjąć działania zmierzające do usunięcia tych rozbieżności. Pełnomocnik Spółki czynności takich nie podjęła, co należy rozpatrywać w kategoriach niedbalstwa w prowadzeniu spraw mocodawcy (tj. Spółki). W orzecznictwie zaś nie budzi wątpliwości, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z 11 czerwca 2014 r., I OZ 414/14). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 27 maja 2014 r., II GZ 223/14).
Zażalenie na ww. postanowienie złożyła S. sp. z o.o. w K., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 178 w zw. z art. 177a p.p.s.a. przez wydanie postanowienia o "odrzuceniu" wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Argumentacja zażalenia została oparta na art. 81a § 1 i art. 58 K.p.a. oraz na wskazaniu, że nie otrzymano zarządzenia o uiszczeniu dodatkowego wpisu od "skargi", natomiast zgodnie z wezwaniem Sądu nadesłano 13 odpisów skargi kasacyjnej wraz załącznikami. Wskazano, że waga korespondencji wysłana z Sądu o numerze [...], została nieprecyzyjne określona na 0,5 kg (czyli w korespondencji powinno być ok 100 kartek). Zatem, nie można wskazać, jaka była precyzyjna waga przesyłki z WSA. Taka informacja wskazałby, ile kartek znajduje się w przesyłce i jaka jest zawartość korespondencji. Ponadto Sąd wskazuje, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru była informacja "wezwanie +o/zarz. o wpisie". W ocenie skarżącej Spółki, zwrotne potwierdzenie odbioru zapewnia jedynie dowód na to, że dokumenty zostały prawidłowo dostarczone i odebrane przez właściwą jednostkę czy organ. Rolą takiego potwierdzenia jest jedynie potwierdzenie doręczenia, a nie zawartości korespondencji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy, jednak mimo to jego uwzględnienie w okolicznościach niniejszej sprawy musiało prowadzić końcowo do odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu.
Zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął. Dopiero wówczas czynność taka staje się bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli do uchybienia terminu nie doszło, a tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że dla strony postępowania powstały ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego.
Dlatego jako niedopuszczalny należy uznać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej z mocy samej ustawy (art. 88 p.p.s.a.), jeżeli do uchybienia terminu w ogóle nie doszło. Taki wniosek z ww. przyczyny podlega odrzuceniu.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji przeoczył, że postanowieniem z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt II OZ 964/25, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 598/23, o odrzuceniu skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. w K.. W ww. postanowieniu NSA uznał, że wątpliwości wynikające z braku silnych dowodów co do prawidłowego wezwania pełnomocnika do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej, powinny być interpretowane na korzyść strony skarżącej. Wnioskowanie przeciwne mogłoby bowiem prowadzić do nieuzasadnionego pozbawienia strony skarżącej zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu.
Oznacza to, że w okolicznościach niniejszej sprawy została skutecznie zakwestionowana prawidłowość doręczenia pełnomocnikowi skarżącej Spółki wezwania do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej. Brak jest tym samym podstaw do stwierdzenia, że termin w tym zakresie w ogóle rozpoczął swój bieg, zaś to, że przy wniosku o przywrócenie terminu załączono potwierdzenie uiszczenia opłaty w wysokości 150 złotych oznacza, iż – w świetle ww. postanowienia NSA oraz uiszczenia przy wniesieniu skargi kasacyjnej kwoty 100 złotych (dowód k-426 akt sądowych) – skarżąca Spółka uzupełniła wymagany wpis od skargi kasacyjnej (dowód z 25 marca 2025 r., k-608 akt sądowych), który w niniejszej sprawie wynosi 250 złotych w świetle § 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), a właśnie taką kwotę łącznie uiściła skarżąca Spółka w niniejszej sprawie.
Dlatego należało przyjąć, że Sąd I instancji, wydając zaskarżone postanowienie, wadliwie stwierdził, że skarżąca Spółka ze swojej winy uchybiła terminowi do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, ponieważ nie było podstaw do stwierdzenia, że w ogóle doszło do uchybienia terminu.
Skoro skarżąca Spółka nie uchybiła terminowi do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, to zaistniała podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia, a także zastosowania art. 88 p.p.s.a. i odrzucenia wniosku.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, w pkt I postanowienia orzekł na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.; w pkt II postanowienia orzekł na podstawie art. 88 w zw. z art. 193 p.p.s.a.; oraz w pkt III postanowienia orzekł na podstawie 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.