II OZ 1965/25

II OZ 1965/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Gdesz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 178, art. 197 § 2, art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.K. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 855/24 o odrzuceniu zażalenia D.K. w sprawie ze skargi K.P., D.K. i D.K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr 887/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie D.K., 2. odrzucić zażalenie D.K.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 września 2025 r. sygn. akt VII SPP 855/24 odrzucił zażalenie D.K. (dalej skarżąca) na postanowienie tego Sądu z 30 czerwca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2025 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd przywołał treść art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024, poz. 935, dalej Ppsa) oraz stwierdził, że w przepisach Ppsa nie przewidziano możliwości zaskarżenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 § 1 Ppsa. W ocenie tegoż Sądu wniesione zażalenie, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 Ppsa.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D.K. i D.K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 258 § 1 Ppsa czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 Ppsa rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 Ppsa, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie (lub zarządzenie) referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Jak wynika z powyższych regulacji, od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymującego w mocy postanowienie (starszego) referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, nie przysługuje już żaden środek odwoławczy. Ani bowiem art. 173 § 1, ani art. 194 § 1 Ppsa, czy też inny przepis tej ustawy, nie przewiduje możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 Ppsa.
W przedmiotowej sprawie Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął, że D.K. skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z 25 kwietnia 2025 r. Tym samym złożenie przez D.K. pisma zatytułowanego jako skarga kasacyjna (potraktowanego przez Sąd I instancji jako zażalenie) na postanowienie Sądu z 30 czerwca 2025 r., którym utrzymano w mocy postanowienie wydane przez starszego referendarza sądowego, było niedopuszczalne, w związku z tym zażalenie podlegało odrzuceniu. Zaskarżone postanowienie odpowiada więc prawu.
Odnosząc się natomiast do okoliczności podnoszonych w zażaleniu dotyczących sytuacji życiowej oraz prowadzonych postępowań wskazać należy, że nie podlegały one merytorycznemu rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu, gdyż nie mają one żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
W związku z powyższym zażalenie wniesione przez D.K. oddalono na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji.
Zażalenie wniesione natomiast przez D.K. należało odrzucić jako niedopuszczalne. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 197 § 2 Ppsa do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 Ppsa przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z art. 252 § 3 Ppsa jednoznacznie wynika, iż stroną postępowania o udzielenie prawa pomocy jest jedynie wnioskodawca, czyli podmiot domagający się przyznania prawa pomocy. Skoro zaskarżone postanowienie zapadło w postępowaniu wywołanym wnioskiem D.K. i dotyczyło wyłącznie jej uprawnień procesowych brak było podstaw do uznania, iż stroną tego postępowania jest D.K.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa orzekł, jak w punkcie 2 sentencji.
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że pisma wnoszone przez stronę skarżącą w toku inicjowanych kilkudziesięciu postępowań dotyczących udzielenia prawa pomocy zmierzają w istocie do nadużycia prawa do sądu. Pomimo otrzymywania stosownych pouczeń o niezaskarżalności postanowienia Sądu I instancji wydanego w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu od postanowienia/ zarządzenia referendarza sądowego, strona wnosi kolejne pisma, doprowadzając tym do paraliżu pracy wydziału zarówno Sądu I instancji, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Takie działanie strony, która ze swojego prawa czyni nienależyty użytek wypacza sens prawny instytucji prawa pomocy i nie zasługuje na ochronę.