II OZ 1920/25

II OZ 1920/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 651/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-09-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 173 § 2, art. 178,  art. 220 § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D.K.1, D.K.2, K.P. oraz R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 651/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi D.K.2 oraz K.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2024 r., nr 157/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenia D.K.2 oraz K.P.; 2. odrzucić zażalenia D.K.1 oraz R.P.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 września 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 651/24, odrzucił skargę D.K.2 i K.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 18 stycznia 2024 r., nr 157/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
K.P. oraz D.K.2 wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej powołane postanowienie, w którym stwierdzono, że skarżące uchybiły terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 26 września 2023 r. (nr IIWT/267/2023) w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu budowlanego.
Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 marca 2024 r. wezwano obie skarżące do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na powyższe zarządzenia obie skarżące złożyły wniosek o przyznanie im prawa pomocy. Obu skarżącym prawomocnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 maja 2025 r. wezwano obie skarżące do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie o wpis zostało doręczone K.P. 4 czerwca 2025 r., a D.K.2 16 czerwca 2025 r.
W dniu 11 września 2025 r. ustalono w Rejestrze Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że do niniejszej sprawy nie wpłynęła od żadnej skarżącej jakakolwiek suma pieniężna, uiszczona tytułem należnego wpisu sądowego.
Pismami z 27 października 2025 r. oraz 29 października 2025 r. zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli odpowiednio D.K.1, D.K.2 oraz K.P., R.P.
W uzasadnieniu podniesiono argumentację odnoszącą się do zaskarżonego postanowienia organu, kwestionującą jego czynności, wskazując na nieprawidłowości w ustaleniach faktycznych oraz zasadność wniesionej skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenia D.K.2 i K.P. nie zasługują na uwzględnienie, natomiast zażalenia D.K.1 oraz R.P. podlegają odrzuceniu.
Do zadań Sądu I instancji po wpłynięciu środka odwoławczego należy m.in. zbadanie czy został uiszczony przewidziany prawem wpis. W przypadku, gdy wpis nie został uiszczony, Sąd wzywa do usunięcia braku fiskalnego. Jeśli wskazane uchybienie nie zostanie w wyznaczonym terminie usunięte, Sąd I instancji postanawia na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") o odrzuceniu środka odwoławczego. Na postanowienie to przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 194 § 1 pkt 7 i 8 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że żalące zostały prawidłowo wezwane do uiszczenia wpisu zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII, a następnie do wykonania tego zarządzenia. Jednocześnie zostały one prawidłowo pouczone o rygorze niezastosowania się do wezwania. Skarżące nie sprostały powyższemu w zakreślonym przez Sąd I instancji terminie. Nieuiszczenie wpisu jest szczególnym rodzajem braku formalnego skargi, który powstaje nie z datą jej wniesienia, lecz dopiero gdy skarżący, pomimo wezwania, nie uiści wpisu we wskazanym przez sąd terminie. Z tego też powodu samodzielną podstawą do odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego jest art. 220 § 3 p.p.s.a.
Podnoszone w zażaleniu okoliczności związane z czynnościami organu, nie podlegają rozpoznaniu merytorycznemu, tym samym nie mogą świadczyć o wadliwości postanowienia Sądu I instancji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a.
Za koniecznością odrzucenia zażalenia D.K.1 oraz R.P. przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych, przy czym przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą między innymi wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem zaskarżonego orzeczenia. Nadto, wyżej wymienieni nie są stronami postępowania, a skarżone postanowienie zapadło w postępowaniu wywołanym skargą D.K.2 i K.P. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tych osób.
Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.