II OZ 189/26

II OZ 189/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2511/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2025 r. nr 805/25 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Pismem z 10 września 2025 r. S. sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, Spółka) złożyła skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 lipca 2025 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 15 maja 2025 r., którą nakazano skarżącej rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o wysokości 8 metrów, wybudowanego na działce ewid. nr [...], przy ul. [...] w W. W skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że wykonanie decyzji zobowiązującej do demontażu urządzenia spowoduje możliwość wystąpienia zagrożenia mienia, wystąpienia nieodwracalnych skutków oraz strat finansowych. Spółka podniosła także, że przesłanka istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody zostanie spełniona wobec prawdopodobnego uchylenia przez sąd decyzji wydanych w niniejszej sprawie przez organy obu instancji wespół ze znacznym prawdopodobieństwem stwierdzenia przez sąd braku podstaw do wydania nakazu rozbiórki.
Postanowieniem z 16 grudnia 2025 r., VII SA/Wa 2511/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem skarżąca w żaden sposób nie wykazała i co istotne, poza gołosłownymi oświadczeniami, nawet nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed wydaniem wyroku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd I instancji zwrócił przy tym uwagę, że ponowny montaż urządzenia wiąże się z odwracalnością skutków, a koszty demontażu i montażu, podnoszone przez Spółkę, są związane z prowadzeniem przez nią działalności gospodarczej. Nośnik reklamowy jest stosunkowo prosty konstrukcyjnie, w związku z czym trudno uznać, by sama okoliczność jego rozbiórki naraziła stronę na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji wyjaśnił również, że na etapie rozpatrywania wniosku o ochronę tymczasową, Sąd nie może i nie dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu. W związku z tym, argumentacja podważająca legalność zaskarżonej decyzji nie ma żadnego znaczenia dla oceny, czy jej wykonanie – przed zakończeniem postępowania sądowego – wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W istocie bowiem, to dopiero w wyroku kończącym postępowanie Sąd będzie mógł rozważyć argumentację wniosku w powyższym zakresie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sądowi I instancji zarzucono naruszenie:
1. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez:
- niezasadne uznanie, że demontaż urządzenia reklamowego nie powoduje niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków,
- niezasadne przyjęcie, że koszty rozbiórki urządzenia reklamowego nie mogą stanowić znacznej szkody dla spółki,
- niezasadne uznanie, że podniesione we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i w konsekwencji niezasadne wydanie postanowienia o odmowie wykonania zaskarżonej decyzji;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6 oraz art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) przez oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, mimo iż skarżąca uprawdopodobniła przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jej zdaniem w złożonym wniosku zostały przestawione okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a zatem istniały podstawy do jego uwzględnienia. W ocenie skarżącej uzasadnienie wniosku odnosiło się bowiem do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Ponadto, zdaniem skarżącej, Sąd I instancji, winien był wezwać Spółkę do złożenia dodatkowych wyjaśnień, informacji, czy przedłożenia dodatkowych dokumentów, skoro powziął wątpliwości co do jej sytuacji finansowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zgodzić się z argumentacją Sądu I instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia co do podnoszonych przez skarżącą kwestii związanych z potencjalnym wystąpieniem dodatkowych nakładów finansowych wynikających z rozbiórki przedmiotowego nośnika reklamowego, a co za tym idzie negatywnego wpływu tego typu działań na jej sytuację materialną. Wskazać należy, że o ile bowiem rozbiórka nośnika może mieć wpływ na pomniejszenie dochodu skarżącej, o tyle bez odniesienia tej okoliczności do konkretnej sytuacji finansowej skarżącej, nie jest możliwa ocena, czy na skutek rozbiórki przedmiotowego obiektu może zajść niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sprawie niniejszej natomiast skarżąca nie odniosła tej okoliczności do swojej sytuacji finansowej, wskazując jedynie ogólnie na potencjalne koszty związane z demontażem nośnika i negatywny wpływ rozbiórki na jej sytuację materialną. Niewątpliwie to od woli strony zależy, czy i jakie dowody zostaną przez nią złożone w celu uprawdopodobnienia przywołanych we wniosku okoliczności, niemniej jednak należy mieć na uwadze, że sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności oraz możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie zasadniczo obciąża stronę. Brak powyższego uniemożliwia ocenę wniosku skarżącej w kierunku ujętym w zażaleniu, co skutkować musiało nieuwzględnieniem jej żądania.
Należy w tym miejscu również podkreślić, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez stronę. Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać Sąd (zob. postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14). Rzeczą sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tej sytuacji nie dopatrzono się naruszenia przepisów art. 61 § 3 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6 oraz art. 8 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.