II OZ 1649/25

II OZ 1649/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 30 października 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 30 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia V. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 101/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi V. O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 7 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 101/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu V. O. wstrzymania wykonania decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 15 listopada 2024 r. zobowiązującej skarżącego do powrotu oraz orzekającej o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 10 lat. Zaskarżona decyzja podlegała natychmiastowemu i przymusowemu wykonaniu.
W piśmie z 18 lutego 2025 r. skarżący zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że nie miał możliwości odniesienia się do stawianych mu zarzutów dotyczących rzekomej działalności szpiegowskiej oraz że ma polskie korzenie, jego ojciec bowiem "otrzymał obywatelstwo polskie" i zamieszkuje w Polsce na stałe od wielu lat. Wskazał, że zaskarżona decyzja narusza prawo do poszanowania życia rodzinnego pozbawiając go szansy na utrzymywanie więzi rodzinnych z ojcem.
Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek skarżącego o zastosowanie ochrony tymczasowej nie zasługiwał na uwzględnienie z uwagi na fakt, że skarżący nie wykazał, na czym konkretnie miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Sądu, zawarta w skardze argumentacja nie odnosi się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, lecz do samej skargi. Tymczasem na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub postanowienia Sąd nie bada zasadności samej skargi. Ewentualna niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem będzie jednak przedmiotem oceny Sądu w dalszym toku postępowania, jako kwestia niezależna od zagadnienia ochrony tymczasowej. Jak przyjęto w judykaturze, wniosek o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności powinien zawierać odrębne uzasadnienie, gdyż sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zasadności skargi. W rezultacie Sąd pierwszej instancji przyjął, że "skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Natomiast bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki
lub
, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonego aktu. Skoro zatem skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia mu ochrony tymczasowej".
Skarżący na to postanowienie wniósł zażalenie, w którym podniósł, że został już deportowany na Ukrainę, czyli do kraju ogarniętego wojną, a to stwarza, w związku z tak długim zakazem powrotu do Polski, realne zagrożenie życia. Dodał, że wprawdzie nie jest w wieku poborowym, ale "w razie zagrożenia ze strony agresora, zakaz (...) uniemożliwia cudzoziemcowi ewentualne ratowanie własnego życia". Dodał, że z uwagi na fakt wykonania decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 15 listopada 2024 r. wnosił o zastosowanie ochrony z art. 61 § 3 p.p.s.a. jedynie w części orzekającej o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 10 lat.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze, że skarżący w zażaleniu doprecyzował wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej, wskazując, że "wniosek dotyczył części decyzji, a mianowicie wstrzymania wykonania decyzji w zakresie zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 10 lat", NSA postanowił odnieść się jedynie to tej kwestii, a mianowicie, czy niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części orzekającej zakaz ponownego wjazdu na terytorium Polski i innych państw obszaru Schengen na okres 10 lat, w realiach rozpoznawanej sprawy, może stwarzać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powodować trudne do odwrócenia skutki.
Przede wszystkim należy uwzględnić, że zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 7, art. 435 ust. 1 pkt 1 i art. 438 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1079 ze zm.) zakaz powrotu orzeczony w decyzji o zobowiązaniu do powrotu stanowi podstawę odmowy wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez czas obowiązywania tego zakazu. Zatem przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. powinny być powiązane z tym, że skarżący tak długo, jak długo będzie obowiązywał orzeczony w decyzji o zobowiązaniu do powrotu zakaz powrotu nie będzie w istocie mógł w legalny sposób przyjechać do Polski. W związku z tym zauważyć należy, że skarżący, jako uzasadnienie swojego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie zawartego w niej orzeczenia o dziesięcioletnim zakazie powrotu, uwzględniając także argumenty podniesione w zażaleniu, w istocie wskazuje na obawę o swoje życie w Ukrainie związaną z trwającą tam wojną oraz na ograniczenie kontaktów z ojcem mieszkającym w Polsce. Ponadto skarżący przyznaje, że nie jest z uwagi na to, że ma dopiero 23 lata, zagrożony poborem. Nadto powszechnie wiadomo, że mężczyźni, którzy ukończyli 18 rok życia, wobec obowiązującego w Ukrainie stanu wojennego nie mogą wyjeżdżać z tego kraju. Mając to na uwadze uznać należy, że skarżący nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonej decyzji w zakresie orzeczonego w niej zakazu powrotu stwarzało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powodowało niebezpieczeństwo powstania nieodwracalnych skutków. Przede wszystkim zauważyć należy, że ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie zawartego w niej orzeczenia o zakazie powrotu nie będzie miało bezpośredniego przełożenia na możliwość opuszczenia przez skarżącego Ukrainy, gdyż stać będą temu na przeszkodzie obowiązujące przepisy wewnętrzne tego kraju. Ponadto ograniczenie kontaktu dorosłego skarżącego z ojcem nie stanowi wypełnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż nie zachodzi w tym przypadku niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków. Jeżeli zaś chodzi o ryzyko związane z wojną w Ukrainie to niewątpliwie w kraju prowadzącym wojnę niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia, a więc wystąpienia nieodwracalnych skutków jest większe niż gdziekolwiek indziej, jednakże nie jest ono na tyle powszechne, aby uznać je za bezpośredni skutek wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie orzeczonego w niej zakazu powrotu. W końcu zauważyć należy, że skarżący może na podstawie art. 320 ustawy o cudzoziemcach domagać się cofnięcia orzeczonego w decyzji o zobowiązaniu do powrotu zakazu ponownego wjazdu, w tym ze względów humanitarnych (art. 320 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy).
W tym stanie rzeczy NSA, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.