II OZ 1626/25

II OZ 1626/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. art. 46, 49 par. 1, 57 par. 1, 58 par. 1 pkt 3, 184, 197 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 1045/25 o odrzuceniu skargi A. K. na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 lipca
2025 r. o sygn. IV SA/Wa 1045/25 odrzucił skargę A. K. (dalej skarżący), reprezentowanego przez radcę prawnego, na postanowienie Rady
do Spraw Uchodźców z [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Sąd powołując się na art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") wskazał, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma
w postępowaniu sądowym. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony powinno zawierać – w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Wyjaśnił, że skarżącego wezwano do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie doręczono skutecznie pełnomocnikowi skarżącego 21 maja 2025 r., siedmiodniowy termin do usunięcia braku (numeru PESEL skarżącego bądź oświadczenia o jego nieposiadaniu) upłynął zatem 28 maja 2025 r. Mimo upływu terminu skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi.
Pismem z [...] sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie
na powołane postanowienie Sądu I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przepis nakłada na skarżącego obowiązek wskazania
w skardze, że nie posiada numeru PESEL oraz, że brak podania informacji
o nieposiadaniu numeru PESEL przez skarżącego będącego osobą fizyczną, który go nie posiada, stanowi podstawę do odrzucenia skargi,
- art. 49 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi pomimo braku podstaw do jej odrzucenia, albowiem pełnomocnik został wezwany do wskazania numeru PESEL strony skarżącej, która takowego nie posiada i ta informacja znajdowała się w aktach sprawy, co wskazuje, że nie ma podstaw do odrzucenia,
- art. 45 pkt 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez pozbawienie strony skarżącej możliwości merytorycznego rozpoznania jej sprawy, co wynikało z odrzucenia złożonej skargi, mimo że nie było podstaw do jej odrzucenia.
Wniesiono o uchylenie postanowienia Sądu I instancji z 17 lipca 2025 r. w trybie autokontroli (art. 179a w zw. z art. 197 p.p.s.a.), ewentualnie, w przypadku stwierdzenia braku ku temu podstaw, uchylenie zaskarżonego postanowienia
w całości na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymogi formalne składanych pism uregulowano
w art. 46 p.p.s.a. Każde pismo strony powinno zawierać m.in. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.),
a dodatkowo, jeśli jest to pierwsze pismo w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi nakazuje sądowi jej odrzucenie.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego,
w złożonej skardze nie podał swojego numeru PESEL, nie złożył też oświadczenia
o jego nieposiadaniu. W tej sytuacji zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z [...] maja 2025 r. prawidłowo wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia danego braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego 21 maja 2025 r., zatem siedmiodniowy termin na jego wykonanie upłynął 28 maja 2025 r.
W zakreślonym terminie jednakże nie nadesłano numeru PESEL skarżącego ani oświadczenia o jego nieposiadaniu przez skarżącego. W tej sytuacji Sąd I instancji był zobowiązany odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nie można zatem postawić skutecznie w tym zakresie zarzutu naruszenia 46 § 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 58 § 1pkt 3 p.p.s.a..
Powyższej oceny zaskarżonego postanowienia – jako zgodnego z prawem – nie zmienia argumentacja zawarta w zażaleniu.
Nietrafnie zarzucono w zażaleniu, że brak było podstaw do odrzucenie skargi, skoro informacja o nieposiadaniu przez skarżącego numeru PESEL znajdowała się
w aktach sprawy. Jakkolwiek, pełnomocnik nie podał konkretnie, w którym miejscu akt administracyjnych dana informacja jest umieszczona, zauważenia wymaga, że nie można utożsamiać wskazanej w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami, czy też dokonaną przed sądem, ale w innym postępowaniu. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego obwarowane jest spełnieniem wymogów formalnych m.in. wskazaniem w skardze numeru PESEL strony będącej osobą fizyczną, czy też złożeniem oświadczenia o jego nieposiadaniu.
Z przepisów ustawy procesowej nie można wyprowadzić obowiązku sądu administracyjnego samodzielnego poszukiwania numeru PESEL strony w aktach administracyjnych (tak: postanowienia NSA o sygn.: II OZ 999/19, II OZ 624/21, III OZ 688/21 wraz ze wskazanym tam orzecznictwem; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query). Regułę tę należy mieć także na uwadze z punktu widzenia spełnienia obowiązku polegającego na przedłożeniu oświadczenia o nieposiadaniu danego numeru przez osobę fizyczną, będącą obcokrajowcem, która inicjuje postępowanie sądowoadministracyjne. Nie sposób bowiem różnicować osoby posiadające numer PESEL i te jego nieposiadające, skoro obowiązek określony danym przepisem p.p.s.a. dotyczy obu grup osób.
Nie jest również zasadna argumentacja zażalenia dotycząca naruszenia art. 45 Konstytucji RP. W niniejszej sprawie skarżący miał zagwarantowany udział
w postępowaniu sądowym pod warunkiem dopełnienia warunków skutecznego złożenia skargi, tj. prawidłowego usunięcia braków formalnych, przewidzianego
w ustawie (p.p.s.a.). Skarżący miał również zagwarantowany skuteczny środek odwoławczy. Nie można wiązać ograniczenia prawa do sądu z obowiązkiem wypełnienia przez stronę obowiązków nałożonych przez sąd zgodnie z obowiązującą procedurą. Nie stanowi to o pozbawieniu strony prawa do merytorycznego rozpoznania jej sprawy w związku z odrzuceniem skargi.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.