II OZ 1465/25

II OZ 1465/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Gl 337/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-07-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 202, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. i A. H. na postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 337/25 w sprawie ze skargi M. W. i A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej z dnia 2 stycznia 2025 r., nr SKO.XII/426/30/2024 w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: 1. uchylić pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 337/25, 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej na rzecz M.W. kwotę 4571 (cztery tysiące pięćset siedemdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej na rzecz A. H. kwotę 4571 (cztery tysiące pięćset siedemdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 337/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi M.W. i A.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej z dnia 2 stycznia 2025 r. w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ż. z dnia 20 września 2024 r., w punkcie drugim zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej na rzecz skarżących solidarnie kwotę 6342 (sześć tysięcy trzysta czterdzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zażalenie na postanowienie zawarte w pkt 2 ww. wyroku wnieśli skarżący w części, w jakiej zasądzono koszty postępowania solidarnie i poniżej kwoty 4.571 zł dla każdego ze skarżących.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1. Art. 202 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącym solidarnie, pomimo że uprawnienia i obowiązki skarżących wynikające z przedmiotu sprawy nie są wspólne,
2. Art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyznanie skarżącym kosztów w innej wysokości niż wynika z ww. przepisów.
Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej na rzecz każdego ze skarżących kwoty po 4.571 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ponadto wniesiono o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej na rzecz każdego ze skarżących kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Przepis art. 202 p.p.s.a. reguluje z kolei kwestię zasad ponoszenia kosztów procesu w sprawach, w których po stronie skarżącej występują współuczestnicy w sporze. Zgodnie z nim, jeżeli po stronie skarżącej występuje kilku uprawnionych w sprawie, zwrot kosztów przysługuje każdemu z nich odpowiednio do udziału w sprawie (§ 1). Jeżeli uprawnienia lub obowiązki skarżących, o których mowa w § 1, związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, zwrot kosztów następuje na ich rzecz solidarnie (§ 2).
Udział skarżących w sprawie zwrotu kosztów postępowania określić należy, odnosząc go do wartości przedmiotu zaskarżenia, będącej podstawą ustalenia należnych kosztów. Określenie "zwrot kosztów przysługuje (...) odpowiednio do udziału w sprawie" oznacza, że sąd dokonuje zwrotu stosownie do poniesionych przez skarżącego kosztów uznanych przez sąd za niezbędne. W unormowaniu tym dano zatem wyraz zasadzie rozdzielności kosztów postępowania (por. Barbara Barut – Skupień, Współuczestnictwo procesowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PPP 2007/9/72).
Dokonując literalnej wykładni art. 202 § 1 p.p.s.a. stwierdzić należy, że zasada ta znajdzie zastosowanie do instytucji współuczestnictwa formalnego oraz materialnego opartego na prawach lub obowiązkach wynikających z tej samej podstawy faktycznej i prawnej, w stosunku do których ustawodawca ustanowił zasadę rozdzielnego zwrotu kosztów postępowania na rzecz każdego ze współuczestników, stosownie do poniesionych przez nich kosztów. W odniesieniu natomiast do współuczestnictwa o charakterze materialnym, wynikającego ze wspólnych uprawnień lub obowiązków skarżących związanych z przedmiotem zaskarżenia, zwrot kosztów na rzecz takich współuczestników następować powinien solidarnie (art. 202 § 2 p.p.s.a.) (por. Barbara Barut – Skupień, op. cit.).
Współuczestnictwo materialne, o którym mowa w art. 202 § 2 p.p.s.a., także w przypadku współwłaścicieli nieruchomości, zachodzi wówczas, gdy ich uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, a tak nie jest w tej konkretnej sprawie. Jakkolwiek w stanie faktycznym tej sprawy wydana została wspólna decyzja wobec dotychczasowych współwłaścicieli nieruchomości, jej adresaci zaangażowani są w sprawę swoimi własnymi obowiązkami (ich obowiązki nie są wspólne). Przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Ż. z dnia 20 września 2024 r., ustalającą jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w wysokości 95 370 zł i wzywającą A. H. w części ½ tj. w wysokości 47 685 zł oraz M. W. w części ½ tj. w wysokości 47 685 zł do uiszczenia ustalonej opłaty w terminie 30 dni od uprawomocnienia się decyzji. W stosunku do każdego ze współwłaścicieli opłata została rozdzielona w części ½. Stanowi to konsekwencję faktu, że wyżej wyliczone osoby posiadały status współwłaścicieli nieruchomości, ale w ujęciu ułamkowym, a nie łącznym.
W tej sprawie przedmiot zaskarżenia, jakkolwiek odnosi się pośrednio do nieruchomości we współwłasności, jest związany z należnością pieniężną - opłatą z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, która ustalona została rozdzielnie według udziałów stron w przedmiotowej nieruchomości. A zatem obowiązki współwłaścicieli nieruchomości związane z przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie nie są wspólne, lecz rozłączne. Opłata rozdzielona przez organy według udziałów stron w przedmiotowej nieruchomości indywidualizuje przedmiot zaskarżenia, którym jest w stosunku do każdego ze skarżących wysokość opłaty ustalona przez organ względem niego/niej.
Nie powinno budzić wątpliwości, że to, iż zaskarżona decyzja dotyczy kilku podmiotów, nie oznacza, iż nakłada na nich wspólne obowiązki. Załatwienie sprawy administracyjnej w tej sprawie wiązało się wprawdzie z wydaniem wspólnej decyzji, indywidualizującej jednak obowiązki jej adresatów pod względem nakładanego rozdzielnie obowiązku zapłaty sumy pieniężnej.
Tymczasem orzekając w przedmiocie kosztów postępowania Sąd pierwszej instancji zastosował art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., mimo że koszty zasądził solidarnie na rzecz skarżących. Sąd pierwszej instancji powinien był uwzględnić w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, że po stronie skarżącej występuje kilka podmiotów, przy czym ich obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia nie są wspólne.
Jak prawidłowo wskazuje pełnomocnik, koszty postępowania dla każdego ze skarżących powinny wynieść po 4.571 zł. Każdy ze skarżących poniósł bowiem następujące koszty sprawy: 1. ½ opłaty od skargi, tj. 954 zł (1908/2), 2. wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3.600 zł, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, 3. opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 202 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie od postanowienia w zakresie kosztów postępowania.