II OZ 1288/25

II OZ 1288/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 46 § 1 pkt 4, art. 49 § 1, art. 180 w zw. z art. 197 § 2, art. 184 w zw. z art. 197 § 2, art. 178 w zw. z art. 197 § 2, art. 252 § 1 i § 2 pkt 6-8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 822/24 o odrzuceniu zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 822/24 utrzymujące w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 822/24 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r. nr 926/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie R. P.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 11 czerwca 2025 r., VII SPP 822/24, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił zażalenie K. P. na postanowienie tego Sądu z 24 kwietnia 2025 r. utrzymujące w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z 14 marca 2025 r. o pozostawieniu wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w przepisach p.p.s.a. nie przewidziano możliwości zaskarżenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu I instancji wniesione zażalenie, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli K. P. i R. P.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 lipca 2025 r. zażalenie zostało przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie (lub zarządzenie) referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Jak wynika z powyższych regulacji, od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymującego w mocy zarządzenie (starszego) referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, nie przysługuje już żaden środek odwoławczy. Ani bowiem art. 173 § 1, ani art. 194 § 1 p.p.s.a., czy też inny przepis tej ustawy, nie przewiduje możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji zasadnie przyjął, że K. P. skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego z 14 marca 2025 r. Tym samym złożenie przez ww. pisma zatytułowanego jako zażalenie (i tak też potraktowanego przez Sąd I instancji) na postanowienie Sądu z 24 kwietnia 2025 r., którym utrzymano w mocy zarządzenie wydane przez starszego referendarza sądowego, było niedopuszczalne, w związku z tym zażalenie podlegało odrzuceniu. Zaskarżone postanowienie Sadu I instancji odpowiada zatem prawu.
Natomiast zażalenie wniesione przez R. P. należało odrzucić jako niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z art. 252 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że stroną postępowania o udzielenie prawa pomocy jest jedynie wnioskodawca, czyli podmiot domagający się przyznania prawa pomocy. Skoro zaskarżone postanowienie zapadło w postępowaniu wywołanym wnioskiem K. P. i dotyczyło wyłącznie jej uprawnień procesowych brak było podstaw do uznania, że stroną tego postępowania jest R. P.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. W punkcie 2. postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.