II OZ 1245/11

II OZ 1245/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-11-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Włodzimierz Ryms /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SAB/Wr 15/09 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2009-08-31
II OZ 41/11 - Postanowienie NSA z 2011-02-08
II OZ 613/11 - Postanowienie NSA z 2011-07-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i uwzględniono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 98 poz 1070
art. 49 par. 1 i 50 par. 2a
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Dz.U. 1997 nr 90 poz 557
art. 1 par. 1, art. 49, art. 206 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II SAB/Wr 15/09 w zakresie rozłożenia na raty należności z tytułu grzywny w sprawie ze skargi D. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) rozłożyć skarżącej D. W. należność z tytułu kary porządkowej grzywny w kwocie 500 zł na pięć rat w taki sposób, że: - I ratę w wysokości 100 zł należy uiścić do dnia 1 stycznia 2012 r. - II ratę w wysokości 100 zł należy uiścić do dnia 1 lutego 2012 r. - III ratę w wysokości 100 zł należy uiścić do dnia 1 marca 2012 r. - IV ratę w wysokości 100 zł należy uiścić do dnia 1 kwietnia 2012 r. - V ratę w wysokości 100 zł należy uiścić do dnia 1 maja 2012 r.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (nazwanym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału WSA we Wrocławiu) z dnia 6 października 2011 r. rozłożono skarżącej D. W. należność z tytułu orzeczonej kary porządkowej grzywny w kwocie 500 zł na dwie raty w wysokości 250 zł, na podstawie art. 229 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że emerytura skarżącej wynosi 1112, 18 zł, zaś jej męża 1382,98 zł, koszty utrzymania domu kształtują się w granicach 320 – 780 zł. W tej sytuacji Sąd uznał, że natychmiastowe ściągnięcie grzywny w wysokości 500 zł powodowałoby nadmierne obciążenie majątkowe dłużnika.
W zażaleniu na postanowienie skarżąca podniosła, że błędnie została ukarana, a grzywna nie została rozłożona na raty o jakie wnosiła. Ponadto skarżąca podniosła zarzuty niedotyczące wprost zaskarżonego zarządzenia, a odnoszące się do postępowania przed organami administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o rozłożenie na pięć rat miesięcznych, po 100 zł kary porządkowej grzywny wymierzonej prawomocnym postanowieniem z dnia 10 września 2010 r.
Ukaranie karą porządkową grzywny w postępowaniu sądowoadmnistracyjnym za ubliżanie sądowi następuje w trybie art. 49 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), dalej p.u.s.p. w związku z art. 29 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Gwarancją skuteczności kar porządkowych jest natychmiastowa skuteczność postanowień, którymi je orzeczono. W związku z tym, zgodnie z art. 50 p.u.s.p. postanowienie o ukaraniu karą porządkową jest natychmiast wykonalne. Kwestią kontrowersyjną jest, czy w przypadku ukarania karą porządkową grzywny w postępowaniu sądowoadministracyjnym mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieziszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. Nr 221, poz. 2194). W doktrynie wyrażany był pogląd, że w związku z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.), dalej k.k.w., wykonanie przewidzianej w art. 49 p.u.s.p. kary porządkowej grzywny następuje w trybie kodeksu karnego wykonawczego, o ile została orzeczona w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe lub w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, natomiast w pozostałych przypadkach jest ona wykonywana według zasad określonych w przepisach o postępowaniu właściwym w sprawie, w której zastosowano karę porządkową (por. Z. Hołda, K. Postulski, Kodeksu karnego wykonawczego. Komentarz, Lex/Arche 2008). Jednakże w związku z wejściem w życie z dniem 20 czerwca 2007 r. art. 50 § 2a p.u.s.p., który stanowi, że do wykonania kary porządkowej grzywny stosuje się odpowiednio art. 206 § 1 i 2 k.k.w., należy przyjąć, że do wykonania kar porządkowych grzywny orzeczonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieziszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Stosownie bowiem do treści art. 206 § 2 k.k.w. w zakresie odraczania, rozkładania na raty i umarzania należności sądowych, stosuje się odpowiednio art. 49 – 51 k.k.w., przy czym okres wykonania albo rozłożenia na raty pieniężnej kary porządkowej nie może przekroczyć 6 miesięcy. Podobne stanowisko odnośnie wykonywania kar porządkowych w postępowaniu cywilnym zaprezentowano w komentarzu do ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych wskazując, że jeżeli karę porządkową orzeczono w postępowaniu cywilnym, to nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2006 r. w sprawie egzekucji grzywien, kar pieniężnych, opłat sądowych i kosztów postępowania w sprawach cywilnych (por. T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski, Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa. Komentarz. Warszawa 2009). Mając powyższe względy na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie rozkładania na raty kary porządkowej grzywny, nałożonej w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 49 § 1 p.u.s.p. w związku z art. 29 p.u.s.a., stosuje się odpowiednio przepisy art. 49 k.k.w w związku z art. 206 § 2 k.k.w., nie mają natomiast zastosowania przepisy powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.
Zgodnie ze stosowanym odpowiednio art. 49 § 1 k.k.w. w związku z art. 206 § 2 k.k.w. sąd może odroczyć wykonanie grzywny albo rozłożyć ją na raty na czas nie przekraczający 6 miesięcy, licząc od dnia wydania pierwszego postanowienia w tym zakresie, jeżeli natychmiastowe jej wykonanie pociągnęłoby dla strony i jej rodziny zbyt ciężkie skutki. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, a zwłaszcza wówczas, gdy wysokość grzywny jest znaczna, można rozłożyć grzywnę na raty na okres do 3 lat.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu 3 października 2011 r. wystąpiła z wnioskiem o rozłożenie na raty kary porządkowej grzywny nałożonej na nią prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 września 2010 r., na podstawie art. 49 § 1 p.u.s.p. w związku z art. 29 p.u.s.a. We wniosku skarżąca podniosła, że natychmiastowa zapłata grzywny połączona byłaby z niewspółmiernymi trudnościami i ciężkimi skutkami, albowiem kara grzywny została nałożona na skarżącą jeszcze w trzech sprawach, z czego jedna została już wyegzekwowana. W piśmie tym skarżąca wniosła o rozłożenie grzywien na raty po 100 zł co miesiąc. Postanowieniem z dnia 6 października 2011 r. (nazwanym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału WSA we Wrocławiu) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozłożył skarżącej należność z tytułu orzeczonej grzywny w kwocie 500 zł na dwie raty w taki sposób, że: I rata w wysokości 250 zł należy uiścić do dnia 31 października 2011 r., II rata w wysokości 250 zł należy uiścić do dnia 30 listopada 2011 r. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie.
W postępowaniu wykonawczym sąd orzeka postanowieniami. Zgodnie z art. 6 § 1 k.k.w. strona może wnosić zażalenia na postanowienia wydane w postępowaniu wykonawczym, chyba że ustawa stanowi inaczej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze zgromadzone w sprawie dokumenty dotyczące sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, a także okoliczność, że na skarżącą nałożono grzywny także w innych sprawach, uwzględnił zażalenie, uchylając zaskarżone postanowienie i rozkładając skarżącej należność z tytułu orzeczonej kary porządkowej grzywny w kwocie 500 zł, zgodnie z jej wnioskiem, na 5 (pięć) rat w wysokości 100 (sto) zł każda, płatne od stycznia 2012 r. z pierwszym dniem miesiąca każda z rat.
Na marginesie należy wskazać, że stosownie do art. 50 § 3 p.u.s.p. w razie nieuiszczenia kary porządkowej grzywny, zmienia się ją na karę pozbawienia wolności do siedmiu dni, biorąc pod uwagę rodzaj przewinienia, warunki osobiste ukaranego oraz stopień jego winy.
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji.