II OZ 1136/25

II OZ 1136/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-08-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 409/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-10-24
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3, art. 184, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. O., A. O., M. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 409/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. O., A. O., M. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 grudnia 2024 r., znak: DOR.7200.47.2024.JZA w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 409/25, po rozpoznaniu wniosku M. O., A. O., M. O. (skarżący), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia 10 grudnia 2024 r., znak: DOR.7200.47.2024.JZA.
Sąd podał, że GINB ww. decyzją z dnia 10 grudnia 2024 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 16 października 2024 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 31 stycznia 2024 r. Skarżący w skardze na ww. decyzję z dnia 10 grudnia 2024 r. wnieśli o wstrzymanie jej wykonania.
Sąd wskazał, że oceniając możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę, że przedmiotem wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się i wymagają wykonania. Podkreślił, że, co do zasady, cechy wykonalności polegającej na możliwości spowodowania lub doprowadzenia do stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem, nie mają decyzje odmowne. Nie ulega zaś wątpliwości, że w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy właśnie takiego aktu, tj. decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zaskarżony akt nie nadaje się do wykonania i tego nie wymaga. Nie nakłada na stronę nowego obowiązku, który podlegałby wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Zaskarżona decyzja nie kreuje żadnej nowej sytuacji w sferze obowiązków strony skarżącej ani żadnego innego podmiotu. Skoro zatem zaskarżonej decyzji brak przymiotu wykonalności, to, zdaniem Sądu, nie ma możliwości wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.").
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak również o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżący podnieśli, że Sąd nie wziął pod rozwagę wszystkich okoliczności sprawy przemawiających za istnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji, w szczególności okoliczności w postaci realnego obowiązku wykonania robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w [...]. Przywołali postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II OSK 2412/14, oraz stwierdzili, że ewentualna odmowa wstrzymania wykonania decyzji może pośrednio przyczynić się do trudnych do odwrócenia skutków prawnych i faktycznych, które raz zaistniałe spowodują istotną zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków może skutkować szkodą dla skarżących.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji w tej sprawie. Co do zasady, wstrzymaniu podlegają tylko takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Wykonanie aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów nakładających na adresata określony obowiązek, bądź przyznających mu określone uprawnienie. Podkreślić należy, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nie wywołuje skutków materialnoprawnych, nie rodzi ona bowiem po stronie adresata żadnych uprawnień, ani obowiązków. Wobec wykonania tego rodzaju decyzji strona skarżąca nie ma obowiązku określonego działania lub zaniechania, nie uzyskuje praw i nie nakłada się na nią obowiązków. Decyzja ta stwierdza jedynie, że organ nadzoru budowlanego (WINB) wydając decyzję z dnia 31 stycznia 2024 r. nie dopuścił się naruszeń prawa o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a., a które uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji. Ponadto WINB ww. decyzją, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję organu pierwszej instancji (stwierdzającą brak podstaw do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności i robót budowlanych w części budynku przy ul. [...] w [...]) i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Z żadną z tych decyzji nie wiąże się "realny obowiązek wykonania robót budowlanych". Nie istnieje zatem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przywołane orzeczenie NSA z dnia 17 września 2014 r. zapadło w odmiennym stanie faktycznym i prawnym sprawy i dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej określone uprawnienie, nie ma przełożenia na niniejszą sprawę.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.