II OZ 11/24

II OZ 11/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 31 października 2023 r. sygn. akt II SA/Op 285/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 czerwca 2023 r., nr SKO.40.2457.2023.li w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 października 2023 r. sygn. akt II SA/Op 285/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. G. (dalej "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej "SKO") z dnia 27 czerwca 2023 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.). Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został bowiem uzasadniony. Skarżący nie wskazał na czym polegałaby ewentualna znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu. Nie przedstawił żadnych argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia jego interesów następstw wykonania decyzji. Tak skonstruowany wniosek uniemożliwia dokonanie oceny, czy i jakie negatywne skutki mogą wystąpić w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Niezależnie od powyższego w niniejszej sprawie wskazać należy, że już z charakteru zaskarżonej decyzji wynika, że jej wykonanie nie może być wstrzymane. Przedmiotem wstrzymania mogą być bowiem jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie kreuje po stronie podmiotów żadnych praw i obowiązków nadających się do wykonania, mogących podlegać egzekucji. W szczególności nie daje inwestorowi prawa do rozpoczęcia prac budowlanych. Takie uprawnienie daje bowiem dopiero decyzja udzielająca pozwolenia na budowę, w stosunku do której każdej ze stron przysługują stosowne środki zaskarżenia. W ramach odrębnego postępowania administracyjnego o udzielenie pozwolenia na budowę można też ubiegać się o udzielenie ochrony tymczasowej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podnosząc naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a.:
- poprzez błędne uznanie przez Sąd, iż skarżący nie przytoczył okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji - a to w sytuacji, gdy w uzasadnieniu skargi z dnia 3 sierpnia 2023 r. skarżący przytoczył szereg argumentów przemawiających za uwzględnieniem skargi i jednocześnie wstrzymaniem decyzji;
- poprzez błędne uznanie przez Sąd, iż zaskarżone decyzje wydane w toku postępowania o lokalizację inwestycji celu publicznego nie należą do kategorii decyzji, których wykonalność może zostać wstrzymana - a to w sytuacji braku szczegółowej regulacji w tym zakresie zakazującej Sądowi wstrzymania wykonalności tego rodzaju decyzji, a także biorąc pod uwagę fakt, iż wskazane decyzje w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego kreują po stronie inwestora prawo posługiwania się taką decyzją w postępowaniu o udzieleniu pozwolenia na budowę i w efekcie prawo uzyskania pozwolenia na budowę, a przez to i również rozpoczęcia budowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Przedmiotem ochrony tymczasowej w postaci zastosowania instytucji wstrzymania wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, pod pojęciem którego należy rozumieć – tak jak wskazał już Sąd I instancji – spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie.
Niewątpliwie decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego daje inwestorowi prawo do wystąpienia do organu architektoniczno-budowlanego z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, jednakże istnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, powstania trudnych do odwrócenia skutków) nie można upatrywać w skutku jakim jest udzielenie pozwolenia na budowę.
Cel decyzji dotyczącej lokalizacji inwestycji celu publicznego ogranicza się do określenia, czy zamierzenie inwestycyjne może w ogóle być zlokalizowane na konkretnym terenie. Nie przesądza ona w żadnym wypadku o tym, czy opisane w niej przedsięwzięcie zostanie zrealizowane. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, podobnie jak decyzja o warunkach zabudowy terenu nie uprawnia do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych. Takie skutki wywiera dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę, która wydawana jest w odrębnym postępowaniu na dalszym etapie procesu inwestycyjnego (zob. postanowienia NSA z dni: 8 czerwca 2017 r. sygn. akt II OZ 595/17, Lex nr 2302919; 7 października 2015 r. sygn. akt II OZ 949/15, Lex nr 1815687; 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OZ 289/18, Lex nr 2494703).
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego wskazał, że nie można wykluczyć, że w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę skarżący będzie pozbawiony przymiotu strony postępowania i nie będą mu przysługiwać uprawnienia z tym związane, a w tym stosowne środki zaskarżenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe stwierdzenie wskazuje co najwyżej na zagrożenie potencjalne i dotyczy innego postępowania, które nie zostało sfinalizowane. Nie można zatem powiązać tego zagrożenia z przesłankami wskazanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., który wymaga aby zagrożenie było możliwe do uprawdopodobnienia w stosunku do aktu ocenianego przez Sąd w danej sprawie, a nie w stosunku do innych aktów wydanych w odrębnych postepowaniach.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.