II OZ 1007/25

II OZ 1007/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 884/24 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2025-02-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 67 § 2, art. 67 § 3 ,art. 177 § 1, art. 178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Jednostki Strzeleckiej [...] z siedzibą w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 884/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] i A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. akt SKO Gd/5078/23 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania działalności strzelnic i przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 884/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną Jednostki Strzeleckiej [...] z siedzibą w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 884/24.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 P.p.s.a.).
Sąd ustalił, że jak wynika z akt sprawy, odpis wyroku z 5 lutego 2025 r. w sprawie II SA/Gd 884/24 wraz z pisemnym uzasadnieniem został doręczony uczestnikowi postępowania w dniu 5 marca 2025 r. (k. 70 akt sądowych). W związku z powyższym termin na wniesienie skargi kasacyjnej od ww. wyroku upływał w dniu 4 kwietnia 2025 r.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga kasacyjna, nadana w placówce pocztowej w dniu 7 kwietnia 2025 r. (k. 95 akt sądowych), została wniesiona po upływie ustawowego terminu. Zgodnie zaś z art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Biorąc pod zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna uczestnika postępowania - Jednostki Strzeleckiej [...] z siedzibą w D., jako wniesiona po upływie ustawowego terminu jest niedopuszczalna to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 178 P.p.s.a., postanowił ją odrzucić.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Jednostka Strzeleckia [...] z siedzibą w D. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. Art. 177 § 1 oraz 178 P.p.s.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż wyrok wraz z uzasadnieniem został skarżącemu skutecznie doręczony oraz, że został doręczony w dniu 5 marca 2025 roku.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a ponadto skuteczne doręczenie skarżącemu wydanego w sprawie wyroku.
W uzasadnieniu Jednostka Strzelecka [...] z siedzibą w D. wskazała, że korespondencja sądowa zawierająca wydany w sprawie wyrok z uzasadnieniem nie została jej skutecznie doręczona. Jak wskazała, korespondencja została doręczona spółce R. – która jest firmą zewnętrzną zajmująca się ochroną terenu skarżącej kasacyjnie. Ponadto skarżąca twierdziła, że wyrok został odebrany przez podmiot nieuprawniony, który – po ustaleniu, że korespondencja nie jest do niego kierowana - przekazał ją skarżącej w formie nieformalnej (bez koperty i bez adnotacji o dacie odbioru).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji zasadnie wskazał, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd słusznie przy tym spostrzegł, iż korespondencja sądowa zawierająca odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem została doręczona skarżącemu w dniu 5 marca 2025 r, zaś skargę kasacyjną wniesiono 7 kwietnia 2025 r. – a zatem po upływie ustawowego terminu.
Należy przypomnieć, że w myśl art. 67 § 2 P.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Stosownie do art. 67 § 3 P.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowym dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, doręcza się na adres podany w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń.
W sprawie, stowarzyszenie w nagłówku wniesionej skargi kasacyjnej jako adres podała: [...], [...]. Zgodnie z nagłówkiem, intencją wnoszącej skargę Spółki było otrzymywanie korespondencji kierowanej przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym na ww. adres.
W niniejszej sprawie odpis wydanego przez WSA wyroku wraz z uzasadnieniem został wysłany na adres stowarzyszenia wskazany w nagłówku złożonej skargi kasacyjnej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłkę zawierającą przedmiotową sentencję wyroku odebrała w dniu 5 marca 2025 r. – osoba, która odbiór pokwitowała własnoręcznym podpisem, zaś doręczyciel na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazał, że przesyłkę wydał upoważnionemu pracownikowi (k. 70 i 70v).
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że upoważnienie pracownika osoby prawnej (jak i jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej) do odbioru korespondencji sądowej adresowanej do tej osoby/jednostki może być udzielone również w sposób dorozumiany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 sierpnia 1999 r., sygn. akt II CKN 509/99, OSNC 2000/2, poz. 42; postanowienie NSA z 9 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 1456/08), bowiem upoważnienie do odbioru pism sądowych jest czynnością, której dokonanie nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy, a udzielenia takiego upoważnienia można domniemywać na podstawie innych czynności i zachowań, takich jak np. wcześniejsze lub późniejsze wielokrotne odbieranie przez daną osobę pism i niekwestionowanie (w innych wypadkach) skuteczności takich doręczeń przez stronę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odebranie pisma przez pracownika osoby prawnej w jej siedzibie, rodzi domniemanie w zakresie umocowania do odbioru pism adresowanych do zatrudniającej go jednostki. Odebranie korespondencji przez osobę nieuprawnioną jest oczywiście prawnie bezskuteczne. Oznacza to, że domniemanie, iż pracownik osoby prawnej upoważniony jest do odbioru korespondencji w miejscu jej siedziby może być wzruszone, jednakże w ramach procedury przywrócenia terminu.
Należy ponadto zauważyć, że w sprawie na etapie złożenia skargi kasacyjnej skarżąca nie kwestionowania daty odbioru korespondencji w sprawie, a wręcz przeciwnie, wskazywała ona wyrok sądu wraz z uzasadnieniem został jej doręczony w dniu 6 marca 2025 r. (przy czym był to w istocie 5 marca 2025 r.).
Zatem w niniejszej sprawie Sąd I instancji zasadnie wskazał, że skarżący uchybił terminowi wniesienia skargi kasacyjnej, co implikowało wydanie stosownego orzeczenia co do jej odrzucenia.
Argumentacja zaś skarżącego podniesiona w zażaleniu zmierza w istocie do obalenia domniemania skuteczności doręczenia jedynie na podstawie własnego twierdzenia, że korespondencja sądowa nie została pozostawiona przez doręczyciela upoważnionej osobie - co godzi w samą istotę instytucji doręczeń pocztowych. Uwzględnienie argumentacji skarżącego prowadziłoby bowiem do niedopuszczalnego rozszerzenia możliwości obalenia skuteczności doręczenia pocztowego jedynie przez niepoparte niczym twierdzenie, że odbiorca nie jest upoważniony do odbioru korespondencji w danej lokalizacji.
Podkreślić należy, że według stanowiska ugruntowanego w orzecznictwie sądowym, dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeżeli został sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta więc z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, zaś jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. np. wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 1029/14 oraz postanowienie NSA z 27 września 2012 r., sygn. akt II OZ 811/12).
Zaznaczenia wymaga, że przedmiotem oceny na aktualnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego był wyłącznie fakt niezłożenia skargi kasacyjnej w terminie.
Przyczyny, z powodu których nastąpiło uchybienie terminu mogą zaś stanowić ewentualny przedmiot oceny Sądu pierwszej instancji rozpoznającego wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.