Orzeczenie · 2025-12-02

II OW 81/25Odrzucenie wniosku o spór kompetencyjny nadzór budowlany 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-02
NSABudowlaneŚredniansa
spór kompetencyjnynadzór budowlanyzgłoszenie budowyprawo budowlanewłaściwość organówNSAsamorząd terytorialny

Wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego został złożony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Olsztynie do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) w związku z przekazywaniem przez Starostę Olsztyńskiego dokumentacji dotyczącej zgłoszeń budowy wolno stojących, nie więcej niż dwukondygnacyjnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2. PINB zarzucił Staroście przekazywanie mu dokumentacji z brakami, powołując się na art. 30 ust. 5e Prawa budowlanego (Pb) i art. 7b Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa), co PINB uznał za przekazanie sprawy według właściwości. NSA, rozpoznając wniosek, stwierdził, że nie zaistniał spór o właściwość ani spór kompetencyjny w znaczeniu prawnym. Sąd wskazał, że okoliczności sprawy dotyczą wykładni prawa i zakresu uprawnień organów, a nie rozbieżności co do kompetencji w konkretnej sprawie. Ponadto, przekazanie dokumentacji przez Starostę wynikało z przepisów Prawa budowlanego, a nie z uznania niewłaściwości. W konsekwencji, NSA odrzucił wniosek. W uzasadnieniu sąd wyjaśnił, że do zgłoszeń budowy domów do 70 m2 nie stosuje się trybu sprzeciwu ani mechanizmów kontroli z art. 30 ust. 5 i nast. Pb, a inwestor może przystąpić do robót po doręczeniu zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Brak sprzeciwu nie jest wynikiem pozytywnej weryfikacji, lecz ustawowego wyłączenia kognicji organu na tym etapie. Weryfikacja następuje post factum przez organy nadzoru budowlanego. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają możliwości wniesienia sprzeciwu, nawet przy wadliwości zgłoszenia, mogą jedynie informować organy nadzoru budowlanego o wątpliwościach.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zgłoszeń budowy domów jednorodzinnych do 70 m2 oraz brak możliwości wniesienia sprzeciwu przez organy administracji architektoniczno-budowlanej na etapie zgłoszenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego typu zgłoszeń budowlanych (art. 29 ust. 1 pkt 1a Pb) i kwestii proceduralnych związanych ze sporami kompetencyjnymi.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieje spór kompetencyjny lub o właściwość między Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego a Starostą Olsztyńskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania zgłoszeń dotyczących budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2, gdy Starosta przekazuje PINB dokumentację z brakami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieje spór kompetencyjny ani o właściwość w rozumieniu prawnym, a jedynie rozbieżność w wykładni przepisów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nie doszło do sporu o właściwość, ponieważ okoliczności dotyczyły wykładni prawa, a nie rozbieżności co do kompetencji w konkretnej sprawie. Przekazanie dokumentacji przez Starostę wynikało z przepisów Prawa budowlanego, a nie z uznania niewłaściwości.

Jaki jest zakres kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie badania zgłoszeń budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma możliwości wniesienia sprzeciwu ani sprawdzenia kompletności dokumentacji na etapie zgłoszenia, a jedynie może poinformować organy nadzoru budowlanego o wątpliwościach.

Uzasadnienie

Ustawodawca wyłączył możliwość sprzeciwu i mechanizmy kontroli z art. 30 ust. 5 i nast. Prawa budowlanego dla tego typu zgłoszeń, przyjmując model weryfikacji post factum przez organy nadzoru budowlanego. Za kompletność dokumentów odpowiada inwestor.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Odrzucono wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

Przepisy (14)

Główne

Ppsa art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pb art. 29 § ust. 1 pkt 1a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

Ppsa art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 232 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pb art. 30 § ust. 5e

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 30 § ust. 5j

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 30 § ust. 5k

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 54

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Kpa art. 7b

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 65 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego w rozumieniu prawnym, gdyż sprawa dotyczy wykładni prawa, a nie rozbieżności co do kompetencji w konkretnej sprawie. • Przekazanie dokumentacji przez Starostę wynikało z przepisów Prawa budowlanego, a nie z uznania niewłaściwości. • Do zgłoszeń budowy domów do 70 m2 nie stosuje się trybu sprzeciwu ani mechanizmów kontroli z art. 30 ust. 5 i nast. Prawa budowlanego. • Weryfikacja zgodności z prawem następuje post factum przez organy nadzoru budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

trudno mówić o jakiejkolwiek rozbieżności co do stanowisk w zakresie kompetencji organów • trudno uznać, aby spór kompetencyjny zaistniał w sytuacji, gdy sprawa wprawdzie została przekazana przez Starostę do PINBu, lecz tryb przekazania nie wynikał z uznania przez ten organ swojej niewłaściwości • ustawodawca przyjął zatem model weryfikacji post factum przez organy nadzoru budowlanego • brak sprzeciwu nie kreuje po stronie inwestora praw nabytych do realizacji inwestycji naruszającej prawo ani domniemania jej zgodności z przepisami

Skład orzekający

Małgorzata Masternak-Kubiak

przewodniczący

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Magdalena Dobek-Rak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zgłoszeń budowy domów jednorodzinnych do 70 m2 oraz brak możliwości wniesienia sprzeciwu przez organy administracji architektoniczno-budowlanej na etapie zgłoszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego typu zgłoszeń budowlanych (art. 29 ust. 1 pkt 1a Pb) i kwestii proceduralnych związanych ze sporami kompetencyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotne wątpliwości interpretacyjne dotyczące uproszczonej procedury zgłoszenia budowy małych domów jednorodzinnych i roli organów w tym procesie, co jest praktycznie istotne dla branży budowlanej i inwestorów.

“Czy można budować dom bez zgody? NSA wyjaśnia zasady zgłoszenia budowy do 70 m2.”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst