II OSK 984/25

II OSK 984/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Paweł Dańczak /sprawozdawca/
Robert Sawuła
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 519
art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 142 ust. 1 i 3, art. 143
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 79a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2026 poz 143
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Dnia 26 lutego 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła, Sędzia del. WSA Paweł Dańczak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2024 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1816/24 w sprawie ze skargi A.I. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 23 maja 2024 roku nr DL.WIIPO.4100.11231.2023/AG w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1816/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, sąd wojewódzki, sąd pierwszej instancji), po rozpoznaniu skargi A.I., obywatela Republiki [...], (dalej: cudzoziemiec, strona, skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu, organ odwoławczy) z 23 maja 2024 r. nr DL.WIIPO.4100.11231.2023/AG w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, oddalił skargę.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Skarżący 14 grudnia 2022 r. zwrócił się do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu prowadzenia na tym terytorium działalności gospodarczej pod firmą A Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie (dalej: spółka), wpisanej do Rejestru Przedsiębiorstw Krajowego Rejestru Sądowego 23 marca 2021 r. pod nr. KRS: [...], w której posiadał 100 udziałów o łącznej wartości 5000 zł i pełnił funkcję prezesa zarządu.
Wojewoda Mazowiecki decyzją z 11 lipca 2023 r., na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 142 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r., poz. 775; dalej: ustawa o cudzoziemcach), odmówił skarżącemu udzielenia wnioskowanego zezwolenia.
Szef Urzędu, zaskarżoną decyzją, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego nie spełniła przesłanek określonych w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Skarżący bowiem nie wykazał, że zarządzana przez niego spółka osiągnęła dochód wskazany w treści ww. przepisu, tj. 12-krotności aktualnego w dniu złożenia wniosku przeciętnego wynagrodzenia w województwie, w którym podmiot prowadzący działalność gospodarczą ma siedzibę.
W podobny sposób organ ocenił spełnienie przez spółkę drugiej z przesłanek zawartych w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o cudzoziemcach, tj. zatrudnienia przez okres co najmniej 1 roku poprzedzającego złożenie wniosku na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu pracy, co najmniej 2 pracowników będących obywatelami polskimi lub cudzoziemcami, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ wskazał, że w zebranym materiale dowodowym brak jest dokumentów potwierdzających spełnianie przez spółkę ww. warunku.
Następnie organ odwoławczy podał, że w celu ustalenia, czy spółka spełnia kryteria określone w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o cudzoziemcach, dokonał całościowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przed organem I instancji, jak i dokumentów załączonych przez skarżącego w postępowaniu odwoławczym. Uwzględniając fakt, że w ocenie organu odwoławczego ww. spółka nie udokumentowała spełnienia przesłanek określonych w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a przedmiotowej ustawy, zasadniczym celem tej analizy było stwierdzenie, czy posiada ona środki pozwalające na spełnienie w przyszłości warunków określonych w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a lub prowadzi działania pozwalające na spełnienie w przyszłości tych warunków, w szczególności przyczyniające się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia miejsc pracy.
Organ wskazał, że do akt sprawy załączono rachunek zysków i strat spółki oraz zeznanie podatkowe CIT-8 za rok 2022, z którego wynika, iż spółka w ww. okresie osiągnęła dochód w wysokości 44 403,73 zł. W aktach sprawy znajduje się także rachunek zysków i strat oraz zeznanie podatkowe CIT-8 spółki za rok 2023, zgodnie z którymi ww. spółka osiągnęła dochód w wysokości 3717,97 zł. Organ zaznaczył, że skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu nie dołączył zeznania podatkowego CIT-8 za rok 2021. Organ stwierdził, że powyższa okoliczność musiała zostać wzięta pod uwagę przy dokonywaniu oceny, czy działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego spełnia kryteria zawarte w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o cudzoziemcach.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma fakt, iż zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 listopada 2022 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w województwach w 2021 r. 12-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w województwie mazowieckim wyniosła 80 821,56 złotych. Natomiast zgodnie z dołączonymi do akt sprawy rachunkami zysków i strat oraz zeznaniami podatkowymi CIT-8 za lata 2022-2023, przedmiotowa spółka odnotowała w 2022 r. dochód w wysokości 44 403,73 zł, natomiast w 2023 r. ww. spółka osiągnęła dochód w wysokości 3717,97 zł. Oznacza to, że spółka nie wykazała osiągnięcia dochodu w okresie i wysokości, o której mowa w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Ponadto organ zwrócił uwagę, iż dochód spółki w 2023 r. zmalał w stosunku do dochodu osiągniętego w 2022 r. - obecnie działalność spółki przynosi znikomy dochód.
Zdaniem Szefa Urzędu, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty finansowe, tj. faktury sprzedażowe oraz wyciągi z konta bankowego spółki nie pozwalają także na stwierdzenie, że ww. spółka wykazuje posiadanie środków pozwalających na spełnienie w przyszłości warunków określonych w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a ww. ustawy o cudzoziemcach. Ponadto analiza rachunku zysków i strat spółki za rok 2023 wykazała, że przychody podstawowej działalności operacyjnej i zrównane z nimi wyniosły 143 751,81 zł, natomiast koszty podstawowej działalności operacyjnej wyniosły 139 698,84 zł.
W oparciu o powyższe dokumenty oraz o dokumenty załączone w toku postępowania przed organem I instancji Szef Urzędu uznał, że spółka nie spełnia warunków z art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o cudzoziemcach, szczególnie wskazujących na podejmowanie działań przyczyniających się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia miejsc pracy.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż warunkiem udzielenia wnioskowanego zezwolenia na pobyt czasowy jest faktyczne prowadzenie działalności korzystnej dla gospodarki narodowej. Ocenie nie podlega zaś zamiar prowadzenia takiej działalności. Z tego też powodu dołączony do akt sprawy biznesplan spółki nie mógł bezpośrednio wpłynąć na przedmiotowe rozstrzygnięcie.
Końcowo organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, cudzoziemiec m.in. powinien dołączyć do wniosku dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Z analizy materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że do wniosku nie zostały dołączone wymagane dokumenty. Ze względu na to organ skierował do skarżącego wezwanie, w którym zakomunikował treść żądania w zakresie przedstawienia odpowiedniej dokumentacji, a skarżący nie odpowiedział na to wezwanie, zgodnie z żądaniem organu. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego, wypełnia obowiązek polegający na wskazaniu skarżącemu zależnych od niej przesłanek, które nie zostały na dzień wysłania pisma spełnione.
WSA w Warszawie we wskazanym na wstępie wyroku z 4 grudnia 2024 r. uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie sądu wojewódzkiego organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania ustawy o cudzoziemcach.
W ocenie sądu wojewódzkiego zasadnicze znaczenie dla oceny spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o cudzoziemcach, ma dzień złożenia wniosku. W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek 14 grudnia 2022 r. Oznacza to, że dla wykazania spełnienia powyższej przesłanki konieczne było udowodnienie, że w 2021 r. należąca do skarżącego spółka, osiągnęła dochód nie niższy niż 80 821,56 zł (12-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w Województwie Mazowieckim wynoszącego 6735,13 zł w 2021 r.) lub zatrudnia na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej przez okres 1 roku poprzedzającego złożenie wniosku co najmniej 2 pracowników będących obywatelami polskimi lub cudzoziemcami, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Sąd pierwszej instancji w tym zakresie zauważył, że skarżący - pomimo wystosowanego do niego wezwania - nie przedstawił zeznania podatkowego CIT-8 za rok 2021 r. Nie załączył także innych dokumentów obrazujących osiągnięty przez ww. spółkę dochód w 2021 r. Tym samym nie można uznać, aby wykazał, że spełniał w 2021 r. powyższy próg dochodowy. Z akt nie wynika także, aby spółka spełniała warunek zatrudnienia na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej przez okres 1 roku poprzedzającego złożenie wniosku co najmniej 2 pracowników będących obywatelami polskimi lub cudzoziemcami, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że istotę sporu stanowi natomiast kwestia spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o cudzoziemcach, tj. wykazania, że spółka należąca do skarżącego, posiada środki pozwalające na spełnienie w przyszłości warunków określonych w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o cudzoziemcach lub prowadzi działania pozwalające na spełnienie w przyszłości tych warunków, w szczególności przyczyniające się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia miejsc pracy. Zdaniem sądu pierwszej instancji, wymóg odpowiedniego poziomu dochodu nie został spełniony, a spółka w trakcie postępowania administracyjnego nie wykazała, że taki stan rzeczy może ulec zmianie. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że dochody spółki nie podlegają wzrostowi (w 2023 r. uległy drastycznemu obniżeniu w porównaniu z 2022 r.), pomimo iż spółka nie poczyniła jakichkolwiek inwestycji.
Sąd pierwszej instancji dodał, że z wyciągów bankowych spółki nie wynika, aby posiadała ona środki pozwalające na spełnienie w przyszłości przesłanki z art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Historia rachunku bankowego spółki prowadzi do wniosku, iż od 1 stycznia 2023 r. do 30 kwietnia 2024 r. (a zatem przez ponad rok), stan konta uległ zmniejszeniu z 121,02 zł (saldo początkowe na 1 stycznia 2023 r.) na -12,89 zł (saldo końcowe na 30 kwietnia 2024 r.). Pomimo prowadzenia działalności przez ponad 3 lata, na koncie bankowym spółki na koniec kwietnia 2024 r. nie było jakichkolwiek środków finansowych. Tym samym spółka także na koncie bankowym nie posiadała środków zbliżonych do 12-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w województwie, w którym prowadzi działalność. Także załączone do akt postępowania podsumowania obrotów z FREENOW potwierdzają, że dochody spółki są znikome i nie pozwalają na uznanie, iż może ona w przyszłości wypełnić przesłanki z art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Od 18 marca 2024 r. do 7 kwietnia 2024 r., od 22 kwietnia 2024 r. do 28 kwietnia 2024 r. oraz od 1 maja 2024 r. do 5 maja 2024 r., spółka łącznie osiągnęła zaledwie dochód 1215,54 zł.
Odnosząc się do kolejnej przesłanki zawartej w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o cudzoziemcach, tj. kwestii zatrudniania przez spółkę pracowników, sąd pierwszej instancji uznał, że przesłanka ta również nie została spełniona. Jak wynika z akt sprawy pomimo wezwania skarżącego do nadesłania umów z pracownikami zatrudnianymi przez spółkę w bieżącym roku, takie umowy nie zostały nadesłane. Z informacji z 12 lutego 2024 r. wynika, iż spółka nie zatrudnia pracowników. Kondycja finansowa spółki także nie pozwala na uznanie, aby była realna możliwość zatrudnienia pracowników w najbliższym czasie. Ponadto skarżący nie wykazał prowadzenia działań pozwalających na spełnienie w przyszłości warunków określonych w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o cudzoziemcach, w szczególności przyczyniających się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji. W świetle załączonych do sprawy dokumentów działalność skarżącego nie jest bowiem sama w sobie związana z realnym wzrostem inwestycji, transferem technologii, czy wprowadzaniem korzystnych innowacji. Z informacji z 12 lutego 2024 r. wynika, że spółka nie poczyniła żadnych inwestycji, jak również ich nie planuje. Nie posiada również majątku trwałego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Także analiza biznesplanu spółki nie pozwala na przyjęcie, aby była realna możliwość osiągnięcia przez spółkę środków, o których mowa w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o cudzoziemcach. Przy czym sam skarżący w ww. piśmie oświadczył, iż planowany dochód spółki w 2027 r. ma wynieść jedynie 45 200 zł, a zatem tylko ponad połowę 12-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w województwie mazowieckim w 2021 r. (sąd miał na względzie, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej w województwie mazowieckim w kolejnych latach było wyższe niż w 2021 r.).
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zezwolenia na pobyt w celu prowadzenia na terytorium Polski działalności gospodarczej udziela się w sytuacji, gdy zostało udowodnione faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej przyczyniającej się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia miejsc pracy. Ocenie nie podlega zaś zamiar prowadzenia takiej działalności. Z tego też powodu dołączone do akt sprawy założenia biznesplanu nie mogły bezpośrednio wpłynąć na przedmiotowe rozstrzygnięcie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niesłusznym stwierdzeniu, że plan biznesowy spółki nie wskazuje na to, aby spółka mogła osiągnąć dochód w wysokości wskazanej w przepisie art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o cudzoziemcach, podczas gdy rzeczona kwota wskazana przez cudzoziemca była jedynie kwotą minimalną - marginalną do osiągnięcia danego celu, natomiast oczywiste jest, że cudzoziemiec planował osiągnięcie wyższych środków i chciał się rozwijać zawodowo oraz zarobkowo
oraz naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 151 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 75, art. 77 § 1, art. 79a § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia licznych uchybień organu polegających na:
(i) braku dokładnej analizy stanu faktycznego i zgromadzonych dowodów w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, że skarżący nie przedstawił dokumentów dotyczących potwierdzenia danych we wniosku o udzielenie zgody na pobyt czasowy na terytorium RP w sytuacji, gdy cudzoziemiec przedstawił dokumenty, z których wynika, że ma miejsce stałego zamieszkania w Polsce, w kraju znajduje się jego centrum życiowe i zawodowe, a w szczególności ma stałe miejsce pracy i zarządza spółką, której jest prezesem oraz ma perspektywę osiągania stałych dochodów,
(ii) przeprowadzeniu dowolnej, a nie obiektywnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem przez sąd, a wcześniej przez organ administracji publicznej, że spółka cudzoziemca nie generuje dochodu, a sam cudzoziemiec nie posiada stałego źródła dochodu, pomimo że przedłożył on dokumenty potwierdzające istnienie takiego dochodu. Co więcej, cudzoziemiec ma plany na rozwój spółki, jednakże potrzebuje czasu, aby rzeczone plany wprowadzić do realizacji,
(iii) prowadzeniu postępowania w sposób naruszający zaufanie strony do władzy publicznej, bowiem organ odwoławczy nie wezwał cudzoziemca do uzupełnienia materiału dowodowego, mimo że miał wątpliwości co do poszczególnych dokumentów, podobnie organ i instancji, co obligowało organy do tego, aby wezwać cudzoziemca do uzupełnienia lub wyjaśnienia co do zgromadzonego materiału dowodowego,
(iv) braku wezwania cudzoziemca do przedłożenia dokumentów, jeżeli organ uznał, że przedłożone dotychczas dokumenty nie są dla niego wystarczające,
2) art. 151 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia przez sąd pierwszej instancji licznych uchybień organów polegających na braku ponownego wezwania strony do przedłożenia dokumentów w sytuacji, gdy organy uznały, że z przedłożonych przez skarżącego dokumentów nie wynikają twierdzenia zgłoszone przez cudzoziemca, w szczególności dotyczące wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego,
3) art. 151 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez sąd pierwszej instancji w istocie do przytoczenia stanowiska i poglądów organów obu instancji, bez swobodnego przeprowadzenia ich analizy oraz zgromadzonych dowodów, co w konsekwencji uniemożliwiło cudzoziemcowi poznanie motywów podjęcia decyzji przez sąd i ograniczyło jego prawo do rzetelnego i sprawiedliwego postępowania sądowego,
4) art. 151 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie był związany podstawami i zarzutami skargi i tym samym nie podjął on żadnych kroków w celu ustalenia faktycznych przesłanek, które spełnia skarżący do otrzymania pozytywnej decyzji, a także poprzez brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze, a także poprzez brak rozpoznania decyzji ze względu na naruszenie art. 79a § 1 k.p.a.,
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie przez WSA w Warszawie zaskarżonej decyzji, pomimo że zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji z uwagi na spełnienie przesłanek przez cudzoziemca do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę,
oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 100 ust. 1, art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne uznanie, że spółka nie posiada dochodu w sytuacji, gdy organ ustalił, że spółka w 2022 r. miała dochód w połowie wymaganej ustawowo wysokości i mógł uznać, że rzeczony dochód jawił się w perspektywicznej wysokości, co w ocenie skarżącego powoduje, że zostały spełnione przesłanki ustawowe dotyczące wysokości dochodu określone w przepisie art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. b,
2) art. 100 ust. 1, art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne ustalenie, że cudzoziemiec nie wykazał okoliczności pozwalających mu na otrzymanie czasowego pobytu na terytorium RP w sytuacji, gdy spółka osiąga dochody, zatrudnia pracowników, posiada środki pozwalające na spełnienie w przyszłości warunków określonych w lit. a przepisu oraz prowadzi działania pozwalające na spełnienie w przyszłości tych warunków, w szczególności przyczyniające się do wzrostu inwestycji transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia miejsc pracy. Istotne jest, że mniejszy dochód w 2023 r. był spowodowany jedynie czasowym spadkiem dochodów w 2023 r., który wynikał z fazy inwestycyjnej działalności,
3) art. 100 ust. 1, art. 142 ust. 3 w zw. z art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne ustalenie, że cudzoziemiec nie wykazał okoliczności pozwalających mu na otrzymanie czasowego pobytu na terytorium RP, podczas gdy spełnił kryteria, bowiem przedstawił na tę okoliczność stosowne dokumenty, które błędnie zostały ocenione przez organy oraz przez sąd pierwszej instancji,
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie przez WSA w Warszawie zaskarżonej decyzji, pomimo że zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji z uwagi na spełnienie przesłanek przez cudzoziemca do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Ponadto, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie następującego dowodu w postaci dokumentu:
1) ramowej umowy o współpracę spółki, której prezesem jest cudzoziemiec, zawartej ze spółką R Sp. z o.o. z siedzibą w [...],
2) umowy najmu samochodu zawartą ze spółką A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]
- wszystkich powyżej na okoliczność: (i) rozwoju biznesowego spółki, (ii) wypełnienia przesłanki z art. 142 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy o cudzoziemcach, (iii) stabilności finansowej spółki, (iv) stałego rozwoju biznesowego.
Skarżący kasacyjnie wskazał, że ramowa umowa o współpracy jest generowana przez system komputerowy, stąd nie jest opatrzona podpisem kwalifikowanym albo odręcznym. Niemniej jednak skarżący kasacyjnie wystąpił o wydanie umowy do spółki RAVAPI w celu uwiarygodnienia podpisów przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jednocześnie nadmienił, że przedstawienie rzeczonego dokumentu nie było możliwe we wcześniejszym etapie postępowania.
Wobec powyższego skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie. Jednocześnie wskazał, że zmieniły się podstawy, które pierwotnie były rdzeniem złożonego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terenie RP i w konsekwencji tego w ocenie skarżącego kasacyjnie zasadne jest przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji także z powodu naruszenia powyżej wskazanych przepisów oraz także z powodu wspomnianego w niniejszym fragmencie wniosku, który to sąd pierwszej instancji w dalszej kolejności na podstawie przedstawionych nowych argumentów przez cudzoziemca ma możliwość przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi administracji. Skarżący kasacyjnie wniósł także o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Organ odwoławczy nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną ani nie odniósł się do podniesionych w niej zarzutów w innej formie procesowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak stanowi art. 183 § p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie jednak trzeba się odnieść do wniosku o przeprowadzenie dowodu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Przypomnieć w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest sądem kasacyjnym, którego rolą jest kontrola zgodności z prawem orzeczeń sądów administracyjnych I instancji. Postępowanie kasacyjne nie jest, co do zasady, postępowaniem dowodowym, a jego celem nie jest ponowne ustalanie stanu faktycznego sprawy. Dopuszczenie dowodów na tym etapie ma charakter wyjątkowy i jest możliwe, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W realiach niniejszej sprawy NSA ocenił przedstawione dowody jako zbędne, ponieważ Sąd nie powziął żadnych istotnych wątpliwości, który przy ich pomocy mogłyby zostać rozstrzygnięte.
Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej, ich autor oparł je na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji należało się odnieść najpierw do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny powoduje, że możliwa jest jego subsumpcja pod odpowiednią normę prawną.
W pierwszej kolejności jako niezasadny wypada ocenić zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie, w którym skarga kasacyjna wskazuje na błędne przeprowadzenie postępowania dowodowego i nieprzeprowadzenie wskazanych w skardze kasacyjnej dowodów. Przypomnieć należy, że – jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji – cudzoziemiec wnioskował o udzielenie mu zgody na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Ustawodawca w art. 142 i art. 143 ustawy o cudzoziemcach wymienił przesłanki, które muszą zostać spełnione dla uwzględnienia tego wniosku, przy czym wymagania te dotyczą zarówno samego cudzoziemca, jak i spółki w związku z działalnością której cudzoziemiec ubiega się o zezwolenie.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji przyczyną, dla której organ administracji odmówił udzielenia wnioskowanej zgody, było ostatecznie niewykazanie przez niego, że spółka, w której jest prezesem, spełniała warunki określone w art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a i b tej ustawy. Jednocześnie w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia nie wskazuje się na niespełnienie pozostałych przesłanek, w tym m.in., aby skarżący nie posiadał miejsca zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, tudzież że nie posiada stałego źródła dochodu. Skoro, jak wskazuje sam organ, przeprowadzone zostało dodatkowe postępowanie wyjaśniające i organ akurat w tym zakresie nie podniósł dodatkowych zastrzeżeń, to znaczy, że uznał ww. okoliczności za udowodnione na podstawie dowodów przeprowadzonych w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Szef Urzędu podkreślił jednocześnie, że w powyższej kwestii prawidłowa była ocena przedstawiona w decyzji pierwszoinstancyjnej, bo bezdyskusyjnie na tym etapie skarżący nie przedstawił odpowiednich dokumentów do akt sprawy, niemniej jednak organ wyższego stopnia nie negował, że braki w tym zakresie zostały uzupełnione w toku przeprowadzonego przed nim postępowania. Z tego względu zarzuty naruszenia przepisów procesowych, które związane są z nieprawidłowym wyjaśnieniem ww. okoliczności, są nie tylko nieuzasadnione, ale wręcz niezrozumiale i wynikają wyłącznie z niedoczytania uzasadnienia decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Nie można także skutecznie zarzucić organowi administracji, iż z naruszeniem art. 79a k.p.a. nie wezwał strony do uzupełnienia materiału dowodowego, gdy uznał, że dotychczas przedłożone dokumenty są niewystarczające, a wobec już złożonych istnieją jakieś wątpliwości. Jak bowiem wynika z treści pisma z 17 kwietnia 2024 r. skierowanego do pełnomocnika skarżącego organ poinformował go, wzywając do złożenia szeregu dokumentów, że w przypadku niewykonania zobowiązania organ rozpozna sprawę w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Wskazano także, że "dotychczas zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na załatwienie przedmiotowej sprawy zgodnie z żądaniem strony". Dodać należy, że niezasadne są formułowane w powyższym kontekście zarzuty skargi braku ponownego wezwania strony do złożenia dokumentów, w sytuacji gdy "z przedłożonych dokumentów nie wynikają twierdzenia zgłoszone przez Cudzoziemca". Wyjaśnić bowiem trzeba, że żaden adekwatny w niniejszej sprawie przepis nie formułuje nakazu wielokrotnego wzywania strony przez organ, gdy wcześniejsze wezwanie nie odniosło skutku de facto w postaci pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. To na stronie ciąży wszak obowiązek takiego zrealizowania wezwania organu, aby materiał dowodowy stał się kompletny i pozwalał rozstrzygnąć sprawę po jej myśli. Z kolei organ nie jest zobowiązany do poszukiwania za stronę dowodów na poparcie jej twierdzeń. Wzywając do podjęcia określonych czynności, formułuje jedynie jasny komunikat, czego wymaga od strony, aby załatwić jej sprawę, natomiast nie jest zobowiązany do dbania za stronę, aby jej interes został zrealizowany, gdy nie podejmuje ona oczekiwanych od niej działań albo czyni to niedbale czy wybiórczo.
Nie można także skutecznie postawić organom administracji i Sądowi pierwszej instancji zarzutu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie spełniania przez spółkę przesłanki określonej w art. 142 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazuje, iż jej autor nawet nie podjął próby wykazania błędu w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ administracji i zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, i które w pełni akceptuje także Naczelny Sąd Administracyjny. Tymczasem organy administracji dokonały spójnej, logicznej i bardzo wyczerpującej oceny wszystkich dokumentów złożonych przez cudzoziemca. Niezrozumiale są zatem wywody autora skargi kasacyjnej dotyczące perspektywicznej wysokości dochodów osiąganych przez spółkę, gdy przepis nie odnosi się do takiej kategorii pojęciowej jako miernika spełnienia przesłanek określonych ww. przepisem, lecz nakazuje organowi badać osiągnięcie określonego poziomu dochodu w precyzyjnie wskazanym roku podatkowym, przy jednoczesnym poziomie tych dochodów niespełniającym niezbędnego minimum, które wynika z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Skarga kasacyjna wskazuje także na rzekomo niewyjaśnione przez organ okoliczności, które jednak nie znajdują pokrycia w zgromadzonej w aktach dokumentacji. Zarzuca się m.in., że organ nie wziął pod uwagę, iż spółka zatrudnia pracowników, choć z całą pewnością tak nie było w analizowanym przez organy czasie, na co wprost wskazuje treść pisma z 12 lutego 2024 r. zatytułowanego "Informacja dotycząca prowadzonej działalności gospodarczej", sporządzonego i podpisanego przez skarżącego kasacyjnie, w którym część poświęcona zatrudnieniu pracowników pozostała pusta. Podnosi się także, że spadek dochodów spółki był wynikiem jej trwania w fazie inwestycyjnej działalności, choć ze wskazanego dokumentu jasno wynika, że spółka nie prowadziła żadnych inwestycji, a dodatkowo nie przewiduje w najbliższej przyszłości realizacji jakiegokolwiek projektu inwestycyjnego. Z kolei twierdzenia o prowadzeniu przez spółkę działań przyczyniających się do wzrostu inwestycji, transferu technologii i wprowadzaniu w przyszłości korzystnych innowacji są czysto gołosłowne i nie zostały poparte żadnymi wiarygodnymi twierdzeniami i dowodami.
Z tych powodów należało uznać, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w punkcie 1, 2 i 4 skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził również, aby uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia tego przepisu można postawić jedynie wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08; dostępne w CBOSA). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, co czyni ww. zarzut nietrafnym.
Skoro skarżący kasacyjnie nie podważył poczynionych przez organ administracji i zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych, co niezasadnym czyni zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., to nie można uznać za uzasadnione zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 100 ust. 1, art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 142 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 142 ust. 3 w zw. z art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o cudzoziemcach. W świetle poczynionych bowiem ustaleń faktycznych nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższe oznacza, że organy administracji w sposób prawidłowy zastosowały art. 100 ust. 1 odmawiając uwzględnienia wniosku cudzoziemca.
Wobec stwierdzenia, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, skargę kasacyjną należało oddalić
Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.