II OSK 97/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta S. dotyczących pozwolenia na budowę przychodni lekarskiej. Pierwotna decyzja z 2 listopada 2000 r. zatwierdzała projekt i udzielała pozwolenia na budowę obiektu tymczasowego, jednak WSA uznał, że została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a umowa dzierżawy wykluczała trwałą zabudowę. Dwie kolejne decyzje zmieniające pierwotną decyzję zostały wydane z naruszeniem art. 155 k.p.a. Skarżący kasacyjnie zarzucał błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że pozwolenie na budowę zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ inwestor nie legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością na tak duży obiekt, a umowa dzierżawy dopuszczała jedynie obiekt tymczasowy. NSA podkreślił, że nawet gdyby obiekt był tymczasowy, brak określenia czasu użytkowania i rozbiórki stanowił wadę kwalifikującą do stwierdzenia nieważności. Decyzje zmieniające pierwotną decyzję, dotkniętą nieważnością, również były wadliwe, gdyż pozbawione podstawy prawnej. Sąd odrzucił również zarzut nierozważenia negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności (nieodwracalność skutków prawnych), wskazując, że wykonanie obiektu jest skutkiem faktycznym, a nie prawnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością, stosowania art. 155 k.p.a. w kontekście zmian pozwoleń na budowę oraz przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa przy wydawaniu pozwolenia na budowę, gdzie inwestor nie miał pełnego prawa do dysponowania nieruchomością i umowa dzierżawy ograniczała charakter zabudowy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pozwolenie na budowę obiektu stałego może być wydane inwestorowi, który nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cały niezbędny teren, a umowa dzierżawy wyklucza trwałą zabudowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie pozwolenie jest wydane z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Inwestor przedłożył umowę dzierżawy na ograniczony teren, który nie obejmował całości projektowanego obiektu, a umowa wykluczała trwałą zabudowę, co było sprzeczne z charakterem planowanego obiektu.
Czy decyzje zmieniające wadliwą decyzję o pozwoleniu na budowę, wydane na podstawie art. 155 k.p.a., są ważne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzje te są wadliwe, ponieważ art. 36a Prawa budowlanego stanowi przepis szczególny wyłączający stosowanie art. 155 k.p.a., a ponadto zostały wydane bez podstawy prawnej, gdyż pierwotna decyzja została usunięta z obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Skoro pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę była dotknięta wadą nieważności, decyzje ją zmieniające, wydane na podstawie innego przepisu niż właściwy (art. 36a Prawa budowlanego zamiast art. 155 k.p.a.), nie mają samodzielnego bytu prawnego.
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest wykluczone, gdy obiekt został już zrealizowany i oddany do użytku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonanie i rozpoczęcie użytkowania obiektu jest skutkiem faktycznym, a nie prawnym, co nie stanowi negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 2 k.p.a.
Uzasadnienie
Przepis art. 156 § 2 k.p.a. odnosi się do nieodwracalnych skutków prawnych, a nie faktycznych, takich jak fizyczne wybudowanie obiektu.
Czy pozwolenie na budowę obiektu tymczasowego, któremu nie określono okresu użytkowania i terminu rozbiórki, jest ważne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie pozwolenie jest wadliwe w stopniu kwalifikującym do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Przepis Prawa budowlanego nakłada obowiązek określenia w decyzji czasu użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych i terminu ich rozbiórki.
Przepisy (10)
Główne
p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę obiektu stałego wymaga wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cały niezbędny teren. Umowa dzierżawy wykluczająca trwałą zabudowę nie daje takiego prawa.
p.b. art. 36a
Prawo budowlane
Stanowi podstawę do zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, określając odmienny tryb i przesłanki niż art. 155 k.p.a.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wada kwalifikująca decyzję do stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
p.b. art. 36 § ust. 1 pkt 1
Prawo budowlane
Nakłada obowiązek określenia w decyzji czasu użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych i terminu ich rozbiórki.
Pomocnicze
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie miał zastosowania do zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż podstawę stanowi przepis szczególny art. 36a Prawa budowlanego.
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności - nieodwracalność skutków prawnych. Wykonanie obiektu jest skutkiem faktycznym, a nie prawnym.
rozp. MGPB art. 12 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa
Dotyczy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Konst. RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy.
Konst. RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa własności jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i w zakresie uzasadnionym interesem społecznym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwolenie na budowę wydano z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ inwestor nie dysponował prawem do dysponowania nieruchomością na cały niezbędny teren, a umowa dzierżawy wykluczała trwałą zabudowę. • Decyzje zmieniające pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę były wadliwe, ponieważ zostały wydane z naruszeniem art. 155 k.p.a. (powinien być stosowany art. 36a Prawa budowlanego) i bez podstawy prawnej. • Wykonanie i oddanie do użytku obiektu nie stanowi negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu nieodwracalności skutków prawnych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, art. 36a Prawa budowlanego, § 12 ust. 4 rozporządzenia MGPB, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 155 k.p.a., art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. okazały się bezzasadne.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy niewątpliwie obiektu o charakterze trwałym, o czym świadczy treść projektu budowlanego i przyjęte w nim rozwiązania konstrukcyjne. • Przepis art. 155 kpa nie miał bowiem zastosowania, bowiem podstawę do zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi przepis art. 36a Prawa budowlanego, który jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 163 kpa. • Zrealizowanie i rozpoczęcie użytkowania obiektu, którego dotyczyło pozwolenie na budowę jest skutkiem faktycznym, a nie prawnym, wobec czego zarzut, iż stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę narusza art. 156 § 2 kpa jest bezzasadny.
Skład orzekający
Jerzy Bujko
przewodniczący
Krystyna Borkowska
członek
Barbara Gorczycka-Muszyńska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością, stosowania art. 155 k.p.a. w kontekście zmian pozwoleń na budowę oraz przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa przy wydawaniu pozwolenia na budowę, gdzie inwestor nie miał pełnego prawa do dysponowania nieruchomością i umowa dzierżawy ograniczała charakter zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest posiadanie pełnego prawa do dysponowania nieruchomością przy uzyskiwaniu pozwolenia na budowę oraz jak rygorystycznie sądy podchodzą do naruszeń Prawa budowlanego i k.p.a., prowadzących do stwierdzenia nieważności decyzji.
“Pozwolenie na budowę nieważne od początku? Kluczowe znaczenie prawa do dysponowania nieruchomością.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.