Orzeczenie · 2022-11-08

II OSK 881/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-11-08
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyochrona przyrodyochrona gatunkowapełnik europejskiustawa o planowaniu przestrzennymzagospodarowanie przestrzenneinwestycja budowlanaprzepisy odrębneNSA

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej L. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Głównym zarzutem WSA było naruszenie przepisów dotyczących ochrony gatunkowej roślin, w szczególności pełnika europejskiego, który mógł występować na terenie planowanej inwestycji. WSA uznał, że przepisy o ochronie przyrody są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), co oznacza, że organ wydający decyzję o warunkach zabudowy musi zbadać zgodność planowanego zamierzenia z tymi przepisami już na tym etapie, a nie dopiero na etapie pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną inwestora, oddalił ją, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że przepisy o ochronie gatunkowej roślin, w tym zakazy dotyczące niszczenia siedlisk, stanowią przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. i muszą być uwzględnione na etapie ustalania warunków zabudowy. NSA odrzucił również wniosek dowodowy inwestora o dopuszczenie ekspertyzy przyrodniczej, wskazując na ograniczenia dowodowe w postępowaniu kasacyjnym oraz na to, że ocena legalności aktu powinna być dokonywana według stanu prawnego i faktycznego z dnia jego wydania. Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek poczynić jednoznaczne ustalenia co do występowania chronionych gatunków roślin, a ogólne pouczenie inwestora nie było wystarczające.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie konieczności uwzględniania przepisów o ochronie przyrody na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji występowania chronionych gatunków roślin na terenie planowanej inwestycji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy dotyczące ochrony gatunkowej roślin stanowią przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które organ musi zbadać na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy dotyczące ochrony gatunkowej roślin, w tym zakazy dotyczące niszczenia siedlisk, stanowią przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. i muszą być brane pod uwagę już na etapie ustalania warunków zabudowy.

Uzasadnienie

Przepisy o ochronie przyrody, w tym zakazy niszczenia chronionych gatunków roślin i ich siedlisk, mają na celu zapewnienie spójności systemu prawa w procesie inwestycyjnym i muszą być uwzględnione na etapie ustalania warunków zabudowy, aby zapewnić zgodność planowanej inwestycji z prawem.

Czy sąd administracyjny w postępowaniu kasacyjnym może dopuścić dowód z ekspertyzy przyrodniczej dotyczącej stanu faktycznego na dzień sporządzenia dokumentu, a nie na dzień wydania decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny w postępowaniu kasacyjnym nie może dopuścić dowodu z dokumentu, który ma charakter opinii biegłego, ani nie może ustalać stanu faktycznego w zastępstwie organu administracji. Ocena legalności aktu dokonywana jest według stanu prawnego i faktycznego z dnia wydania tego aktu.

Uzasadnienie

Postępowanie kasacyjne ma charakter kontrolny, a nie merytoryczny. Dowody dopuszczalne na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służą ustalaniu stanu faktycznego przez sąd, a ocena legalności aktu powinna opierać się na stanie z dnia jego wydania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (15)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi, w tym przepisami o ochronie przyrody.

Pomocnicze

u.o.p. art. 51 § 1

Ustawa o ochronie przyrody

Zakazy dotyczące ochrony gatunkowej roślin.

u.o.p. art. 56 § 2

Ustawa o ochronie przyrody

Możliwość uzyskania zezwolenia na odstępstwo od zakazów.

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej roślin art. 6 § 1

Zakazy dotyczące ochrony pełnika europejskiego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy o ochronie gatunkowej roślin są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. i muszą być brane pod uwagę na etapie ustalania warunków zabudowy. • Organ ustalający warunki zabudowy nie działa na zasadach uznania administracyjnego i jest związany treścią art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. • Wniosek dowodowy o dopuszczenie ekspertyzy przyrodniczej jest niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym, a ocena legalności aktu powinna być dokonana według stanu z dnia jego wydania.

Odrzucone argumenty

Przepisy o ochronie gatunkowej roślin nie są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. i nie muszą być badane na etapie ustalania warunków zabudowy. • Wystarczające jest ogólne wskazanie w decyzji o warunkach zabudowy o możliwości występowania chronionych gatunków i pouczenie inwestora o konieczności uzyskania zezwolenia na odstępstwo na późniejszym etapie. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

Nie może być tak, że po wydaniu decyzji nadal nie wiadomo, czy inwestor ze względu na ochronę przyrody może budować na terenie objętym decyzją o warunkach zabudowy, czy też nie. • Nie może być również tak, że kwestię ochrony przyrody powierza się inwestorowi, którego interesy dotyczą zabudowy określonego terenu. • Do przepisów odrębnych, o których mowa art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., należy zaliczyć wszelkie regulacje prawne dotyczące m.in. ochrony środowiska, przyrody... • Tym samym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie budzi wątpliwości, że wprowadzone w ustawie o ochronie przyrody oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy regulacje zakazujące niszczenia lub uszkadzania określonych gatunków roślin stanowią przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 5 u.p.z.p.

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący

Robert Sawuła

sędzia

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności uwzględniania przepisów o ochronie przyrody na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji występowania chronionych gatunków roślin na terenie planowanej inwestycji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje konflikt między rozwojem inwestycyjnym a ochroną przyrody, pokazując, jak ważne jest kompleksowe badanie zgodności z prawem już na wczesnych etapach procesu budowlanego.

Ochrona przyrody na pierwszym planie: Czy można budować, gdy rośnie chroniony kwiat?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst