II OSK 88/06

II OSK 88/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Gorczycka -Muszyńska
Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Borkowska
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
III SA/Lu 122/06 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2006-04-06
VI SA/Wa 433/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-10-10
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
art. 18 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Barbara Gorczycka -Muszyńska Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 433/05 w sprawie ze skargi M. U. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz uchyla decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, 2. zasadza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. U. kwotę 380 (słownie: trzysta osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
M. U. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2005 r. oddalającego jego skargę wniesioną na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2004 r. o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń. Do wydania tych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym.
Wyrokiem z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w K. uznał M. U. winnym tego, iż w dniu 22 maja 2004 r. w B. kierował samochodem marki Łada Niva będąc w stanie nietrzeźwości (2,1‰ alkoholu we krwi) i za to, na podstawie przepisu art. 178a § 1 Kodeksu karnego wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności zawieszając warunkowo jej wykonanie na okres 2 lat a nadto orzekł zakaz prowadzenia przez skazanego pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat. W związku z tym faktem Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu wszczął postępowanie o cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni i decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. cofnął wydane M. U. pozwolenie na posiadanie palnej broni myśliwskiej w ilości 3 sztuk. W motywach tej decyzji organ stwierdził, iż prawo do posiadania broni jest uprawnieniem wyjątkowym a osoby, które je uzyskały muszą w sposób szczególny przestrzegać przepisów prawa i porządku publicznego. Osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem, nie daje rękojmi bezpiecznego posiadania broni, bowiem jej zachowanie stwarza uzasadnioną obawę, że broń może być użyta niezgodnie z jej przeznaczeniem, to jest z naruszeniem porządku i bezpieczeństwa publicznego. Kategoria przestępstwa popełnionego przez stronę – zdaniem organu – jednoznacznie dyskwalifikuje ją jako osobę, która mogłaby dysponować bronią. Jako prawną podstawę tej decyzji organ wskazał przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525).
Od wymienionej decyzji M. U. wniósł odwołanie.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powołał się na przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, który nakazuje Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, to jest osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Wskazanie w art. 15 ust. 1 pkt 6 rodzajów przestępstw ma charakter przykładowy lecz jednocześnie stanowi wytyczną interpretacyjną dla oceny, czy dany stan faktyczny pozwala na zaliczenie konkretnej osoby do kręgu osób wymienionych tym przepisem. Fakt skazania M. U. za przestępstwo z art. 178a § 1 K.k. przesądza – zdaniem organu odwoławczego – o fakcie popełnienia przez niego przestępstwa w stanie nietrzeźwości, skutkiem czego nie daje on gwarancji bezpiecznego używania broni, w szczególności przez stworzenie obawy, że broń może być użyta w celach sprzecznych z interesem publicznym. Tej oceny Komendanta Głównego Policji nie mogą zmienić, jego zdaniem, pozytywne opinie wystawione stronie przez macierzyste koło myśliwskie, Związek Leśników Polskich i Nadleśnictwo B., w którym M. U. jest zatrudniony.
W skardze na powyższą decyzję M. U. wniósł o jej uchylenie. Podniósł w szczególności, że w postępowaniu karnym przyznał się do zarzucanego czynu, okazując skruchę. Czyn ten nie miał związku z użyciem broni palnej, jak również nie był przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem decyzji. Podkreślił, że jest inżynierem leśnikiem z 26-letnim stażem zawodowym. W 1986 r. wstąpił do koło łowieckiego, a w 1996 r. uzyskał uprawnienia selekcjonerskie. Na polowaniach zbiorowych i indywidualnych zawsze przestrzegał zasad bezpiecznego obchodzenia się z bronią. Uczestniczył też w zawodach strzeleckich. Dotąd nie miał zdarzenia znamionującego brak odpowiedzialności i rozwagi w obchodzeniu się z bronią. Prowadzi aktywny i sportowy tryb życia. Nie ma skłonności do alkoholu. W dniu zdarzenia "reakcja jego organizmu była szczególna, a samo zdarzenie miało charakter incydentalny i nie przenosi się na dalsze życie". Zarzut braku rękojmi na bezpieczne posiadanie broni należy oddzielić od incydentu spowodowania kolizji drogowej w stanie nietrzeźwości. Skarżący uważa, że na podstawie jedynego zdarzenia (niemającego nic wspólnego z użyciem broni) nie można być traktowany jak osoba, która zagraża bezpieczeństwu publicznemu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 10 października 2005 r., skargę tę oddalił. Sąd podzielił stanowisko zajęte przez organy, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przykładowo tylko wymienia rodzaje przestępstw, których popełnienie stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przestępstwo popełnione przez skarżącego nie zostało wprawdzie zamieszczone w rozdziale XIX Kodeksu karnego (przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu) lecz w rozdziale XXI (przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji), ale przedmiotem ochrony przepisu art. 178a § 1 K.k. jest życie i zdrowie ludzkie, gdyż prowadzenie pojazdów w stanie nietrzeźwości często wywołuje skutki w postaci śmierci lub kalectwa ludzi. Sąd wskazał też, że prawo do posiadania broni jest szczególnie reglamentowane a posiadanie jej przez osoby mające nad nią ograniczoną kontrolę z powodu stanu nietrzeźwości rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym stanie osoby te mogą z niej korzystać, stwarzając narażenie zdrowia i życia innych osób. Ostatecznie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił zasadność stanowiska z zaskarżonej decyzji co do istnienia podstaw do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń i obowiązku wydania przez organ takiej decyzji.
Omówiony wyrok zaskarżył wymienioną na wstępie skargą kasacyjną M. U. Zarzucił mu naruszenie przepisów art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a także naruszenie przepisów art. 141 § 4 i 145 § 1 pkt 1b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na tę skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Stanowi on, iż organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Ze względu na fakt podany jako uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sprawie organ zastosował przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z nim pozwoleń na broń nie wydaje się (a także cofa się już wydane) osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia więc sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Dlatego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym był już wyrażony pogląd (por. wyroki WSA w Warszawie z 28 kwietnia 2004 r. sygn. akt III SA 2258/02, LEX nr 158939 i powołany w nim wyrok NSA z dnia 9 października 2001 r. sygn. akt III SA 866/02), iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem. W takiej sytuacji niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany, i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które stwarzałoby obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.
Gdyby bowiem za zasadne przyjąć stanowisko prezentowane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, to należałoby przyjąć, iż sam fakt skazania za każde przestępstwo popełnione w stanie nietrzeźwym powodowałby cofnięcie pozwolenia na broń. Byłaby to więc kara dodatkowa, której jednak przepisy nie przewidziały.
Art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wymienia przykładowo takie przestępstwa, których popełnienie najczęściej wskazuje, że ich sprawca zalicza się do kategorii osób wskazanych tym przepisem. Wśród przestępstw tych ustawa nie wymieniła prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 K.k.), które ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przeciwko zdrowiu, życiu czy mieniu. Dla cofnięcia pozwolenia na broń osobie skazanej za to przestępstwo nie wystarczy więc sam fakt jednorazowego skazania bez ustalenia okoliczności czynu i cech osobowych skazanego. Trafnie więc podnosi skarga kasacyjna, iż obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozważenia jej istotnych okoliczności naruszyło niewyjaśnienie, czy skarżący nadużywa alkoholu lub czy posiada inne cechy wskazujące, że zalicza się on do kategorii osób z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. To samo dotyczy braku rozważenia opinii załączonych do akt z miejsca pracy, Polskiego Związku Łowieckiego i stowarzyszenia zawodowego, którego jest członkiem. Organy nie ustosunkowały się też do złożonego wniosku o przeprowadzenie odpowiednich badań psychologicznych skarżącego. Sąd I instancji nie zauważył tych uchybień postępowania, oddalając skargę z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy też zauważyć, iż stwierdzenie z zaskarżonego wyroku, że fakt jednorazowego prowadzenia w stanie nietrzeźwym pojazdu mechanicznego rodzi obawę, że skarżący w takim samym stanie może korzystać z posiadanej broni, jest całkowicie dowolne i oparte na niczym nieuzasadnionych przypuszczeniach. Uchybienia te świadczą o naruszeniu wskazanych skargą kasacyjną przepisów prawa materialnego przez ich wadliwe zastosowanie.
Zarzuty skargi kasacyjnej są więc uzasadnione, co skutkuje uchylenie zaskarżonego wyroku a także zaskarżonej decyzji (art. 188 p.p.s.a.). Na mocy art. 203 pkt 1 tej ustawy NSA zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania złożonych z uiszczonych przez niego opłat sądowych i wynagrodzenia adwokata.