II OSK 834/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę skarżącego na uchwałę Rady Miejskiej w Serocku z 2013 r. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WSA uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ poprzednik prawny skarżącego, J. B., który był współwłaścicielem nieruchomości, wcześniej skorzystał z procedury wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), ale nie wniósł skargi do sądu administracyjnego. Następnie J. B. przekazał nieruchomość skarżącemu. WSA stwierdził, że instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest jednorazowa i nie można jej powtarzać, a następca prawny wchodzi w sytuację prawną poprzednika, w tym w prawa i obowiązki publicznoprawne. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził, że zaskarżenie uchwały planistycznej jest możliwe w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., ale wymaga poprzedzenia wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W tej sprawie skarżący poprzedził skargę wezwaniem, jednak NSA uznał, że legitymacja procesowa do zaskarżenia uchwały wynika z przepisów prawa procesowego i jest związana z interesem prawnym. Skoro poprzednik prawny rozpoczął procedurę zaskarżenia, ale jej nie zakończył wniesieniem skargi do sądu, następca prawny nie mógł rozpocząć jej na nowo. NSA podkreślił, że nabycie nieruchomości po wejściu w życie uchwały nie uniemożliwia jej zaskarżenia, ale warunkiem jest, aby poprzednik prawny nie skorzystał z uprawnień do zaskarżenia. W tym przypadku poprzednik częściowo skorzystał z prawa (złożył wezwanie), co wykluczyło możliwość ponownego wszczęcia procedury przez następcę. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając postanowienie WSA o odrzuceniu skargi za prawidłowe, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa do sądu uznał za niezasadne, wskazując, że prawo to byłoby zagwarantowane, gdyby poprzednik prawny nie skorzystał z procedury.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady jednorazowości procedury zaskarżenia uchwał planistycznych przez następców prawnych, gdy poprzednik prawny już zainicjował tę procedurę.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy poprzednik prawny rozpoczął procedurę zaskarżenia, ale jej nie zakończył, a następnie nieruchomość została zbyta.
Zagadnienia prawne (2)
Czy następca prawny może wnieść skargę na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli poprzednik prawny skorzystał z procedury wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ale nie wniósł skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, następca prawny nie może ponownie skorzystać z procedury zaskarżenia, jeśli poprzednik prawny już ją zainicjował, nawet jeśli nie doszło do merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd.
Uzasadnienie
Legitymacja procesowa do zaskarżenia uchwały wynika z przepisów prawa procesowego i jest związana z interesem prawnym. Skoro poprzednik prawny rozpoczął procedurę zaskarżenia (złożył wezwanie), ale jej nie zakończył wniesieniem skargi do sądu, następca prawny nie mógł rozpocząć jej na nowo, ponieważ posiada tylko taki zakres legitymacji skargowej, jaki posiadał zbywca. Skorzystanie przez poprzednika z procedury wyklucza możliwość ponownego jej wszczęcia przez następcę.
Czy interpretacja art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym, która pozbawia następcę prawnego możliwości zaskarżenia uchwały planistycznej, jeśli poprzednik prawny zainicjował procedurę wezwania do usunięcia naruszenia prawa, narusza konstytucyjne prawo do sądu i ochronę własności?
Odpowiedź sądu
Nie, NSA nie stwierdził naruszenia prawa do sądu. Prawo to byłoby zagwarantowane, gdyby poprzednik prawny nie skorzystał z procedury. Skoro poprzednik skorzystał z niej (choć nieskutecznie), skarżącemu należało odmówić legitymacji do wniesienia skargi.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi było prawidłowe. Dopuszczenie następców prawnych do wnoszenia skarg niezależnie od skorzystania przez poprzedników z prawa do zaskarżenia stanowiłoby ich nieuzasadnione uprzywilejowanie w porównaniu do innych postępowań.
Przepisy (16)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Procedura wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest jednorazowa i nie może być powtarzana przez następcę prawnego, jeśli poprzednik prawny już ją zainicjował, nawet jeśli nie wniósł skargi do sądu.
P.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę w przypadkach wskazanych w przepisach, w tym gdy nie można wszcząć postępowania sądowoadministracyjnego.
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym art. 101 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 58 § 1
Pomocnicze
u.s.g. art. 101 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Procedura wezwania do usunięcia naruszenia prawa i złożenia skargi nie stosuje się, jeżeli sąd administracyjny orzekał już w sprawie i skargę oddalił (stan res iudicata).
P.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
P.p.s.a. art. 182 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia WSA kończącego postępowanie.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 182 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 184
Argumenty
Skuteczne argumenty
Następca prawny nie może ponownie skorzystać z procedury zaskarżenia, jeśli poprzednik prawny już ją zainicjował, nawet jeśli nie doszło do merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. • Legitymacja procesowa do zaskarżenia uchwały jest związana z interesem prawnym i nie może być powielana przez następcę prawnego, jeśli poprzednik już ją częściowo zrealizował.
Odrzucone argumenty
Skarżący jako następca prawny miał prawo do ponownego wezwania do usunięcia naruszenia prawa i wniesienia skargi, ponieważ poprzednik prawny nie wniósł skargi do sądu, a sprawa nie została merytorycznie rozpoznana. • Interpretacja art. 101 u.s.g. pozbawiająca następcę prawnego możliwości zaskarżenia narusza konstytucyjne prawo do sądu i ochronę własności.
Godne uwagi sformułowania
instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest surogatem środka odwoławczego i nie można traktować jej jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana wielokrotnie bez ograniczeń. • jednorazowy charakter tego środka prawnego musiał zostać uwzględniony przy ocenie uprawnień następcy prawnego tej samej nieruchomości. • aktualny właściciel nieruchomości posiada legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1, tylko jeżeli dotychczasowy właściciel (współwłaściciel) nie skorzystał z tego uprawnienia w stosunku do tej uchwały. • wyczerpanie prawa zaskarżenia aktu prawa miejscowego przez poprzedniego właściciela nieruchomości powoduje, że skarga następcy prawnego jest niedopuszczalna, gdyż tryb kontroli konkretnej regulacji dotyczący określonych praw został prawomocnie przeprowadzony. • zbywca przekazuje w całości posiadane przez niego prawo w postaci jego legitymacji skargowej. Zatem nabywca otrzymuje tyle prawa do zaskarżenia uchwały ile tego prawa posiadał pierwotnie zbywca.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady jednorazowości procedury zaskarżenia uchwał planistycznych przez następców prawnych, gdy poprzednik prawny już zainicjował tę procedurę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy poprzednik prawny rozpoczął procedurę zaskarżenia, ale jej nie zakończył, a następnie nieruchomość została zbyta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia następstwa prawnego w kontekście zaskarżania uchwał planistycznych, co ma praktyczne znaczenie dla właścicieli nieruchomości i ich następców.
“Czy możesz zaskarżyć plan zagospodarowania, jeśli poprzedni właściciel już próbował?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.