II OSK 829/26Bezczynność organu cudzoziemiec zezwolenie pobyt
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożonego przez cudzoziemca. WSA zobowiązał Wojewodę do wydania aktu, umorzył postępowanie w tym zakresie, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził koszty. Wojewoda zaskarżył wyrok w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności i zasądzenia kosztów, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który zawieszał bieg terminów w postępowaniach o zezwolenia pobytowe. Zdaniem Wojewody, przepis ten nie naruszał Konstytucji RP ani dyrektyw UE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd wskazał, że kolejne przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy po 30 czerwca 2024 r. naruszało zasadę proporcjonalności i prawo do sądu, co uzasadniało odmowę zastosowania tego przepisu. NSA podkreślił, że mimo zawieszenia biegu terminów, organ nadal miał obowiązek podejmowania czynności zmierzających do zakończenia postępowania. W tej konkretnej sprawie Wojewoda przez ponad 7 miesięcy nie podjął nawet prostej czynności przekazania sprawy do właściwego organu, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Sąd oddalił również wniosek cudzoziemca o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na brak poniesienia kosztów i złożenie wniosku po terminie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie linii orzeczniczej NSA dotyczącej stosowania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i oceny bezczynności organów administracji w kontekście prawa do sądu i zasady proporcjonalności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i zawieszeniem terminów, ale jego ogólne przesłanki dotyczące bezczynności i prawa do sądu mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepis art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszający bieg terminów w postępowaniach o zezwolenia pobytowe, może być stosowany po 30 czerwca 2024 r. bez naruszenia zasady proporcjonalności i prawa do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kolejne przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy na okres po 30 czerwca 2024 r. nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE, co uzasadniało odmowę zastosowania tego przepisu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że czwarte przedłużenie przepisu zawieszającego bieg terminów w sprawach pobytowych dla cudzoziemców po 30 czerwca 2024 r. było nieproporcjonalne i naruszało prawo do sądu. Sąd podkreślił, że mimo zawieszenia terminów, organ nadal miał obowiązek podejmowania czynności w sprawie.
Czy rażące naruszenie prawa przez organ administracji polegające na wielomiesięcznej bierności w prostej czynności przekazania sprawy do właściwego organu uzasadnia stwierdzenie bezczynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rażące naruszenie prawa polegające na ponad 7-miesięcznym zaniechaniu nawet prostej czynności przekazania sprawy do właściwego organu, mimo wielokrotnych ponagleń strony, uzasadnia stwierdzenie bezczynności organu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że brak jakichkolwiek działań organu przez ponad 7 miesięcy w prostej sprawie przekazania wniosku do innego organu, pomimo licznych ponagleń, stanowi oczywiste lekceważenie wniosków strony i rażące naruszenie prawa, wypełniając przesłankę bezczynności.
Czy Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej przy rozpoznawaniu sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że wystąpiły przesłanki nieważności postępowania.
Czy uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną musi zawierać opis ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej sądu niższej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 193 zd. drugie p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, co wyłącza stosowanie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej organu i sądu I instancji.
Uzasadnienie
Specyfika postępowania kasacyjnego przed NSA, uregulowana w art. 193 p.p.s.a., pozwala na ograniczenie zakresu uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną do oceny zarzutów kasacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
ustawa o pomocy art. 100d § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, w zakresie w jakim kolejne jego przedłużenie na okres po 30 czerwca 2024 r. nie miało uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu, nie mógł być stosowany z uwagi na naruszenie zasady proporcjonalności i prawa do sądu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193 § zd. drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 19
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 65 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o pomocy art. 100d § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
p.p.s.a. art. 179
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 201 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kolejne przedłużenie art. 100d ustawy o pomocy narusza zasadę proporcjonalności i prawo do sądu. • Bezczynność organu była rażąca z uwagi na wielomiesięczne zaniechanie nawet prostej czynności przekazania sprawy. • NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Przepis art. 100d ustawy o pomocy nie narusza Konstytucji RP ani dyrektyw UE. • Wojewoda nie mógł załatwić sprawy z uwagi na braki formalne wniosku oraz brak właściwości. • Bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. • Uzasadnienie wyroku WSA było lakoniczne i uniemożliwiało kontrolę instancyjną.
Godne uwagi sformułowania
kolejne, czwarte przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy na okres po 30 czerwca 2024 r. nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu • przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy na mocy art. 1 pkt 3 ustawy nowelizującej nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności • w tej konkretnej sprawie, gdzie tak naprawdę jedyną czynnością jaka była do wykonania było przekazanie sprawy według właściwości do innego organu, Wojewoda nie może zasłaniać się przekonaniem, iż dyspozycja art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy wyłączyła go od podejmowania jakichkolwiek działań • celem "zamrożenia" biegu terminów na załatwienie sprawy z całą pewnością nie jest "uprzywilejowane" traktowanie wojewodów i zwolnienie ich z obowiązku prowadzenia postępowań zainicjowanych wnioskami złożonymi przez cudzoziemców • zaniechanie organu w niniejszej sprawie nie miało żadnego racjonalnego uzasadnienia • rażącym naruszeniem prawa jest taka wadliwość, którą cechuje szczególnie duży ciężar gatunkowy. Ma ona miejsce wtedy, gdy brak jest oczywistego podejmowania czynności w sprawie lub gdy dochodzi do oczywistego lekceważenia wniosków strony
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący-sprawozdawca
Leszek Kiermaszek
członek
Mirosław Gdesz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej NSA dotyczącej stosowania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i oceny bezczynności organów administracji w kontekście prawa do sądu i zasady proporcjonalności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i zawieszeniem terminów, ale jego ogólne przesłanki dotyczące bezczynności i prawa do sądu mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praw cudzoziemców i bezczynności organów administracji, z odniesieniem do przepisów specustawy ukraińskiej i ich zgodności z Konstytucją oraz prawem UE. Pokazuje praktyczne konsekwencje nadmiernego stosowania przepisów zawieszających terminy.
“Cudzoziemiec czekał na decyzję ws. pobytu ponad rok. NSA: Wojewoda był w rażącej bezczynności, mimo przepisów zawieszających terminy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.