II OSK 829/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę R. C. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła nakazu wykonania robót budowlanych przy werandzie lokalu nr [...], polegających na doprowadzeniu balustrady do zgodności z przepisami technicznymi w zakresie prześwitów oraz zapewnieniu prawidłowego odprowadzenia wody opadowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że R. C., jako właściciel lokalu nr [...] znajdującego się pod werandą, nie posiadał interesu prawnego do wniesienia skargi, ponieważ roboty budowlane dotyczyły głównie części wspólnych budynku (rynna, elewacja) i nie miały bezpośredniego wpływu na jego indywidualne prawa związane z jego lokalem. Sąd podkreślił, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, legitymację do działania ma wspólnota mieszkaniowa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zgodził się ze stanowiskiem WSA. Sąd wskazał, że przepis art. 28 k.p.a. wymaga wykazania interesu prawnego, który musi być wyprowadzony z przepisów prawa materialnego. Analiza akt sprawy, w tym opinii rzeczoznawcy, nie wykazała, aby wykonane roboty budowlane miały negatywny wpływ na lokal R. C. lub jego indywidualne prawa. Sąd podkreślił, że kwestie dotyczące ewentualnego zalewania elewacji czy wpływu na rynnę dotyczą interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za nieuzasadnione, ponieważ skarżący nie wykazał swojego indywidualnego interesu prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości wspólnych, w szczególności w sprawach budowlanych, oraz rozgraniczenie interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej od indywidualnego interesu prawnego właściciela lokalu.
Dotyczy specyficznej sytuacji właściciela lokalu będącego jednocześnie członkiem zarządu wspólnoty, który próbuje działać we własnym imieniu w sprawie dotyczącej części wspólnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, który nie jest stroną postępowania administracyjnego dotyczącego robót budowlanych przy częściach wspólnych nieruchomości (np. werandzie), ma interes prawny do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu administracyjnego oddalającego jego skargę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel lokalu nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli roboty budowlane dotyczą części wspólnych budynku i nie wpływają bezpośrednio na jego indywidualne prawa związane z jego lokalem. W takich przypadkach legitymację do działania ma wspólnota mieszkaniowa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny właściciela lokalu musi być indywidualny i odrębny od interesu wspólnoty mieszkaniowej. W analizowanej sprawie roboty budowlane przy werandzie dotyczyły głównie rynny i elewacji (części wspólne), a opinia rzeczoznawcy wykluczyła negatywny wpływ na lokal skarżącego. Dlatego skarżący nie wykazał swojego indywidualnego interesu prawnego.
Kto jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych dotyczących części wspólnych nieruchomości w budynku wielorodzinnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stroną postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej jest wspólnota mieszkaniowa, reprezentowana przez zarząd. Indywidualny właściciel lokalu może być stroną tylko wtedy, gdy wykaże swój odrębny, indywidualny interes prawny.
Uzasadnienie
Ustawa o własności lokali (art. 6, 21) oraz orzecznictwo NSA wskazują, że wspólnota mieszkaniowa działa w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej. Indywidualny interes prawny właściciela lokalu może istnieć w sprawach nie dotyczących nieruchomości wspólnej lub gdy inwestycja ma bezpośredni wpływ na jego lokal.
Czy pismo właściciela lokalu o podjęcie czynności w związku z samowolą budowlaną, które nie zostało formalnie uznane za wniosek o wszczęcie postępowania, może być podstawą do uznania go za stronę postępowania prowadzonego z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie zostało wszczęte z urzędu i organ konsekwentnie traktował jako stronę wspólnotę mieszkaniową, właściciel lokalu nie może wywodzić swojego statusu strony z pierwotnego pisma, zwłaszcza jeśli nie wykazał indywidualnego interesu prawnego.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a pisma kierowano do zarządu wspólnoty. Skarżący nie mógł zasadnie wywodzić, że jest stroną postępowania obok wspólnoty. Jeśli uważał, że jego pismo nie zostało załatwione, mógł rozważać skargę na bezczynność, ale nie dawało to podstaw do uznania go za stronę w tym postępowaniu.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi, w tym osoby posiadające interes prawny.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej, gdy nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego, wymagająca posiadania interesu prawnego lub obowiązku.
p.bud. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie naprawcze w przypadku samowoli budowlanej.
u.w.l. art. 6
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Tworzenie wspólnoty mieszkaniowej przez właścicieli lokali.
u.w.l. art. 21
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Zarząd nieruchomością wspólną i reprezentowanie wspólnoty.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa zasady wszczynania postępowania administracyjnego (na żądanie strony lub z urzędu).
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
p.bud. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami.
war.tech. art. 298 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepis dotyczący prześwitów w wypełnieniu balustrad.
war.tech. art. 319 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepis dotyczący odprowadzania wody opadowej z balkonów i tarasów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał indywidualnego interesu prawnego do wniesienia skargi, ponieważ roboty budowlane dotyczyły części wspólnych budynku i nie miały bezpośredniego wpływu na jego lokal.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 151 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 145a p.p.s.a., § 319 ust. 1 war.tech., art. 61 pkt 1 p.bud.) zostały uznane za nieuzasadnione.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny właściciela lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość musi być rozważany w kontekście przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. • W sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej interes właściciela lokalu, jako członka wspólnoty mieszkaniowej, jest chroniony przez wspólnotę mieszkaniową, działającą poprzez zarząd. • Członek wspólnoty mieszkaniowej może być uznany za stronę w postępowaniu administracyjnym, jedynie wówczas, gdy posiada odrębny od wspólnoty interes prawny.
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Anna Żak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości wspólnych, w szczególności w sprawach budowlanych, oraz rozgraniczenie interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej od indywidualnego interesu prawnego właściciela lokalu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji właściciela lokalu będącego jednocześnie członkiem zarządu wspólnoty, który próbuje działać we własnym imieniu w sprawie dotyczącej części wspólnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego problemu w budynkach wielorodzinnych – konfliktu między indywidualnymi właścicielami a wspólnotą w kwestiach budowlanych i proceduralnych. Wyjaśnia, kto ma prawo głosu w takich sprawach.
“Czy jesteś stroną w sprawie budowlanej dotyczącej Twojego bloku? Sąd NSA wyjaśnia, kiedy masz prawo głosu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.