II OSK 787/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy Białystok od wyroku WSA w Białymstoku, który stwierdził nieważność części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) dla osiedla Bacieczki w Białymstoku. WSA uznał, że zaskarżona uchwała w zakresie § 10 ust. 2 i 3 oraz § 32, a także załącznika nr 1 (teren 1U), była sprzeczna ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta. Gmina Białystok zarzuciła naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że plan był zgodny ze studium, ponieważ dopuszczał uwzględnianie istniejących funkcji, nawet jeśli były odmienne od podstawowych kategorii terenu, a teren 1U miał poprzednio przeznaczenie usługowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd szczegółowo analizował zapisy studium dotyczące terenów zieleni urządzonej (ZP), wskazując, że choć dopuszczano pewne wyjątki od wyłączenia z zabudowy (np. obiekty rekreacyjne, istniejące enklawy zabudowy), to teren 1U nie spełniał tych kryteriów, gdyż nie istniały tam żadne obiekty budowlane ani nie stanowił rozpoczętego zespołu urbanistycznego. NSA podkreślił, że plan miejscowy musi być zgodny ze studium, które jest aktem polityki przestrzennej gminy, a naruszenie tej zasady stanowi istotne naruszenie zasad uchwalania planu. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił materiał dowodowy i stwierdził sprzeczność planu ze studium, oddalając tym samym skargę kasacyjną gminy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady zgodności planu miejscowego ze studium uwarunkowań, szczególnie w kontekście terenów zieleni i dopuszczalności zabudowy.
Dotyczy specyfiki interpretacji studium dla konkretnego miasta (Białystok) i konkretnego terenu, ale zasady są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dopuszczający zabudowę usługową na terenie oznaczonym jako zieleń urządzona (ZP), jest zgodny z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które dopuszczały utrwalenie istniejących enklaw zabudowy lub rozpoczętych zespołów urbanistycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, plan miejscowy nie był zgodny ze studium, ponieważ teren objęty planem (1U) nie posiadał istniejącej zabudowy ani nie stanowił rozpoczętego zespołu urbanistycznego, a tym samym nie kwalifikował się do wyjątków od zasady wyłączenia z zabudowy przewidzianych dla terenów zieleni urządzonej.
Uzasadnienie
NSA analizował zapisy studium dotyczące terenów zieleni urządzonej (ZP), wskazując, że dopuszczalne było uwzględnienie istniejących funkcji lub zabudowy tylko w określonych przypadkach (np. obiekty rekreacyjne, istniejące enklawy). Ponieważ teren 1U w planie miejscowym nie posiadał żadnych obiektów budowlanych ani nie był rozpoczętym zespołem urbanistycznym, jego przeznaczenie pod zabudowę usługową było sprzeczne ze studium.
Czy naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego poprzez uchwalenie planu sprzecznego z ustaleniami studium uwarunkowań stanowi istotne naruszenie przepisów dające podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie ustaleń studium uwarunkowań przez plan miejscowy stanowi istotne naruszenie zasad uchwalania planu, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że studium uwarunkowań jest aktem polityki przestrzennej gminy i jego ustalenia są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planu miejscowego. Niezgodność planu ze studium, w tym w zakresie przeznaczenia terenów, jest traktowana jako istotne naruszenie przepisów.
Przepisy (11)
Główne
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie przepisów ustawy przy sporządzaniu planu miejscowego, w tym zasady zgodności z ustaleniami studium, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały.
u.p.z.p. art. 9 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planu miejscowego.
u.p.z.p. art. 15 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określenie przeznaczenia terenów w planie miejscowym musi uwzględniać ustalenia studium.
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Kierunki zagospodarowania przestrzennego określone w studium są wiążące przy sporządzaniu planu miejscowego.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 3 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Kompetencja gminy do samodzielnego kształtowania polityki przestrzennej.
u.p.z.p. art. 10 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zakres ustaleń studium dotyczący kierunków zmian w strukturze przestrzennej i przeznaczeniu terenów.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku (nie stosowane odpowiednio w NSA przy oddaleniu skargi kasacyjnej).
P.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyłączenie stosowania niektórych wymogów uzasadnienia wyroku w NSA.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do kontroli sądowej uchwał.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez plan miejscowy ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w zakresie terenów zieleni urządzonej (ZP) i dopuszczalnej zabudowy. • Brak podstaw do uznania terenu 1U za teren z istniejącą zabudową lub rozpoczętym zespołem urbanistycznym, co wykluczało zastosowanie wyjątków od zasady wyłączenia z zabudowy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Gminy Białystok o zgodności planu ze studium, oparta na tezie o dopuszczalności uwzględniania istniejących funkcji usługowych na terenach ZP. • Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania poprzez błędną ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planu miejscowego • naruszenie ustaleń studium stanowi istotne naruszenie zasad uchwalenia planu • teren 1U nie posiada żadnych obiektów budowlanych • nie stanowił rozpoczętego zespołu urbanistycznego
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
sprawozdawca
Piotr Broda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady zgodności planu miejscowego ze studium uwarunkowań, szczególnie w kontekście terenów zieleni i dopuszczalności zabudowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki interpretacji studium dla konkretnego miasta (Białystok) i konkretnego terenu, ale zasady są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej zasady planowania przestrzennego – zgodności planu miejscowego ze studium. Pokazuje, jak sądy interpretują te przepisy i jakie konsekwencje niesie ich naruszenie.
“Plan miejscowy sprzeczny ze studium? Gmina Białystok przegrywa przed NSA.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.